گفتگو با «دکتر مهران زنده بودی»؛ نویسنده و دارنده اولین دکترای مترجمی زبان فرانسه در ایران

هوش مصنوعی نمی‌تواند نقش مترجم انسانی را حذف کند

در آن سال‌ها، خورموج برای من تنها یک محل زندگی نبود؛ خانه‌ی من بود، مأمن آرامش و رشد من بود، و جایی بود که قلب و ذهنم در آن تربیت شد. اگر امروز سخن از مسیرهای علمی و حرفه‌ای من به میان می‌آید، اگر نام من در دانشگاه‌ها و محیط‌های علمی مطرح شده است، بی‌تردید بخش مهمی از شاکله‌ی انسانی و فکری من، در این شهر و در کنار مردمان خونگرم، ساده‌دل، صادق و عمیقاً بااصالت آن شکل گرفته است.

یادگاری هایی برای بزرگداشت جایگاه خورموج

اماکن تاریخی خورموج؛ تلاقی تاریخ، معماری و آیین

اماکن تاریخی خورموج نه‌تنها بازمانده‌های معماری کهن، بلکه روایتگر حیات سیاسی، مذهبی و اجتماعی این شهر در سده‌های گذشته‌اند. این بناها هر یک در بستری متفاوت شکل گرفته‌اند، اما در مجموع سیمای هویت تاریخی خورموج را کامل می‌کنند.

یادداشت

خورموج؛ تداوم تاریخ در مواجهه با تغییرات اجتماعی و فرهنگی

خورموج در این گذار تاریخی، هم‌زمان حامل دستاوردهایی ارزشمند و نشانه‌هایی از فرسایش است. آنچه همچنان تداوم یافته، سرمایه‌هایی است که به‌سادگی از میان نمی‌روند. همبستگی اجتماعی و روح جمعی، هنوز یکی از ستون‌های نامرئی شهر است؛ پیوندی که در بزنگاه‌های اجتماعی، آیینی و عاطفی خود را آشکار می‌کند. آیین‌ها و مناسک مذهبی و اجتماعی، همچنان فعال‌اند و نقش مهمی در حفظ پیوندهای جمعی ایفا می‌کنند. فرهنگ شفاهی، موسیقی محلی، شروه‌ها و گویش دشتی، هرچند نسبت به گذشته کمرنگ‌تر شده‌اند، اما هنوز به‌کلی از حیات شهر رخت برنبسته‌اند

یادداشت/بهرسی

محمدخان دشتی؛ حاکم شاعر، معمار هویت و فرهنگ خورموج

محمدخان دشتی در دوره‌ای از تاریخ ایران زیست که ساختارهای رسمی دولت مدرن یا هنوز شکل نگرفته بودند یا نفوذ محدودی داشتند. در چنین شرایطی، قدرت محلی بر پایه نفوذ اجتماعی، مشروعیت فرهنگی، پیوندهای قومی و توان اداره جامعه استوار بود.

یادداشت

تأثیر اقلیم بر شعر دشتی با نگاهی به چهارگانه هایدگر

اقلیم وجودی دشتی در شعر، لبریز از شوریدگی مضامینی چون خاک، آسمان، ابر، کوه، نخل، آب، باران، باد، وطن، کبوتر، خورشید، ماه، دریا، افق، چشمه، آتش،عشق، بهار و زمستان، تابستان و پاییز، غم و اندوه، اضطراب، غربت، جدایی، مرگ، هجران، شکست و ... است که در همدلی و همسویی بر روی زمین و زیر آسمان، با فانیان و در انتظار الوهیان سکنی‌داشتن این مردمان است. این دست سخن در زبان دشتی حلولی دائم داشته که نشان از فراشد و گشایشی به هستی است که این فانیان پدیدارها را فراسوی جنبه‌های یهره‌مندی و کاربردی، در حضور و هستی‌‌شان نگریسته‌اند.

صادق گنجی؛ اندیشه‌ای که ترور شد

او در پاکستان، تنها یک کارمند دیپلماتیک نبود،جامعه‌شناس میدانی بود. آثار متعددی که در همان چند سال به نگارش درآورد ، از «مسیحیت و شیعه در پاکستان» گرفته تا «زن در پاکستان»، «احزاب و گروه‌های پاکستان» و «آموزش و پرورش پاکستان» نشان می‌دهد که گنجی، جامعه میزبان را موضوع شناخت می‌دانست، نه صرفاً عرصه‌ی تبلیغ.

از الگوی تبلیغ پیشرو تا رویداد جامعه‌پرداز در بوشهر

شهید صادق گنجی، شهید «تبلیغ» بود؛ نه در معنای محدود منبر و خطابه، بلکه در معنای عمیق و راهبردی آن. او مبلّغی بود که میدان را می‌شناخت، مخاطب را درک می‌کرد و زمانه را می‌فهمید. حضور او در عرصه دیپلماسی فرهنگی و گفت‌وگوی بین‌مذاهب، نشان داد که تبلیغ دین، اگر عمیق، هوشمند و متکی بر عقلانیت انقلابی باشد، می‌تواند به خط مقدم تقابل با افراط‌گرایی، تحریف و پروژه‌های هویت‌زدا تبدیل شود.

شهید صادق گنجی؛ نماد دیپلماسی فعال و انقلابی

پاسخ این پرسش را باید در نوع دیپلماسی فرهنگی شهید گنجی جست‌وجو کرد؛ دیپلماسی‌ای فعال، مردمی و مبتنی بر باور عمیق دینی. او مأموریت خود را نه با تعریف رایج و تشریفاتی دیپلماتیک، بلکه با نگاهی برخاسته از سنت مسلمانان صدر اسلام آغاز کرد؛ خود را «سفیر اسلام» می‌دانست و هدفش را معرفی اسلام ناب محمدی(ص) در چارچوب مکتب تربیتی امام خمینی(ره) تعریف کرده بود.

روایتی از رفاقت‌های خاکی، گلایه‌های پنهانی و قولی که شهید گنجی به «شکرالله قاسمی» داد

آخرین تَرک‌نشینیِ آقای دیپلمات

تاریخ همیشه در کتاب‌های رسمی و پشت تریبون‌های دیپلماتیک نوشته نمی‌شود؛ گاهی تاریخ را باید در سینه‌ی رفقای قدیمی و هم‌شاگردی‌های صمیمی جستجو کرد. کسانی که پیش از آنکه القابی مثل «رایزن»، «سفیر» یا «شهید» به نامی اضافه شود، خودِ واقعی آن آدم را روی نیمکت‌های چوبی مدرسه شناخته‌اند. «شکرالله قاسمی» یکی از همان گنجینه‌های زنده است. فرهنگیِ باسابقه و معلم دلسوز دشتستانی که نامش با نام شهید صادق گنجی گره خورده است. او نه یک همکار اداری، بلکه «رفیق گرمابه و گلستان» شهید بود. قاسمی کسی است که مسیر رشد صادق را از روزهای نوجوانی تا لحظه پرواز دید و شنونده‌ی خصوصی‌ترین درد دل‌های او بود. آنچه می‌خوانید، حاصل هم‌نشینی با اوست تا غبار از چهره‌ی رفیق قدیمی‌اش پاک کند؛ روایتی که از یک نیمکت مدرسه آغاز می‌شود و به یک مزار در شاه‌ابوالقاسم ختم می‌شود.

نخبگان فرهنگی؛ محور مقاومت و میراث ملی

شهادت گنجی در جریان مأموریت فرهنگی و دیپلماتیک، مصداق روشن این تهدیدات است: نخبگان متعهد همواره در معرض تهدیدات نظام‌مند قرار دارند. او در واقع شخصیتی فرهنگی و ستون قدرت نرم و یک سرمایه اجتماعی بود؛ کسی که حضور و فعالیتش به خودی خود، مرزهای جغرافیایی را شکسته و پیام دوستی و هویت ایرانی را تثبیت کرده بود.