صبح که از راه میرسد، مه نازکی روی دشت نشسته. زمین هنوز از خواب شبانه بیدار نشده اما نرگسها بیدارند: سفید، زیبا و پر از عطری دل انگیز. کافی است چندقدم در دل نرگسزار برداری تا زمستان، معنای دیگری پیدا کند؛ زمستانی که آغشته به عطر زندگی است.
سیستانوبلوچستان برای سالها در حاشیه روایتهای رسمی توسعه ایستاده بود؛ استانی پهناور با جغرافیایی پیچیده که امروز آرامآرام به متن برنامههای کلان کشور بازمیگردد. استانی که همزمان «تاریخ» و «آینده» را در خود دارد؛ از شهر سوخته با قدمتی چند هزار ساله تا بندر چابهار، تنها بندر اقیانوسی ایران.
سفر یکروزه اما پرتراکم رئیسجمهور به استان گلستان، بیش از آنکه یک حضور نمادین باشد، تصویری اجرایی از رویکرد دولت وفاق ملی در قبال استانهای کمتربرخوردار ترسیم کرد؛ سفری که با افتتاح پروژههای عمرانی، خدماتی و زیربنایی، بررسی میدانی مسائل اجتماعی و اقتصادی و تثبیت برنامههای توسعهای برای آینده گلستان همراه شد.
در جغرافیایی که تا پیش از انقلاب اسلامی، «روستا» مترادف با محرومیت، مهاجرت اجباری و قطع ارتباط با بازار و تصمیمسازی بود، امروز نشانههایی روشن از یک دگردیسی عمیق دیده میشود؛ تغییراتی بنیادین که نام آن «روستای هوشمند» است. در استانهای کردستان و آذربایجانغربی، اتصال اینترنت پرسرعت، شکلگیری شبکههای اشتغال دیجیتال و فروش آنلاین تولیدات محلی، معادله ماندگاری جمعیت بهویژه جوانان را تغییر داده است.
انقلاب اسلامی ایران، فقط یک دگرگونی سیاسی نبود؛ بلکه آغاز بازتعریف رابطه حاکمیت با «زمین»، «غذا» و «امنیت زیستی» به شمار میآید. کشاورزی ایران که در دهه ۵۰ خورشیدی بهشدت وابسته، کمبازده و متکی به واردات بود، پس از انقلاب اسلامی به یکی از محورهای راهبردی توسعه ملی بدل شد. افزایش سطح زیرکشت، جهش تولید محصولات اساسی، گسترش مکانیزاسیون، توسعه صنایع تبدیلی و حضور فعال در بازارهای صادراتی، تصویر تازهای از کشاورزی ایران ترسیم کرده است.
ایران ۱۳۵۷، کشوری بود با استانها و روستاهایی که مانند جزیرههای کوچک، در میان اقیانوسی بیکران از محرومیت پراکنده بودند. روستاهای دورافتاده، مناطق مرزی و جغرافیاهای صعبالعبور، نه در اولویت برنامهریزی بودند و نه در محاسبات توسعه تا خدماتی به آن برسانند. انقلاب اسلامی اما با طرح یک مطالبه بنیادین و شعار عدالت و رفع فقر ساختاری، این سیستم تثبیتشده را برهم زد.
هر سال و در شرایطی که بسیاری از استانهای مرکزی و شمالی کشور در آستانه فصل سرما و توقف نسبی فعالیتهای کشاورزی قرار دارند پهنههای وسیعی از خاک جنوب ایران در تکاپویی چشمگیر، به کانون تولید محصولات تازه کشاورزی تبدیل میشوند. کشت خارج از فصل که بر پایه مزیت نسبی اقلیمی پاییز و زمستان بنا شده دیگر یک استثنا نیست بلکه بخشی از ستون فقرات تأمین نیازهای داخلی بهشمار میآید و دروازهای برای ورود محصولات ایرانی به بازارهای منطقهای است.
هرمزگان با سواحل زیبا و دلانگیزش بهعنوان شاهراه آبی ایران مطرح است؛ جایی که در یک قاب، بندر کار و تجارت با جزیرههای رنگی و ساحلهای طولانی کنار هم مینشینند و ظرفیت ساختن یک صنعت ملی بهنام «گردشگری دریایی» را به تصویر میکشند. از بندرعباس تا قشم، هرمز و لارک، از سواحل بندرلنگه و پارسیان تا جاسک و سیریک، این استان میتواند حلقه اتصال سفر داخلی با مسیرهای دریایی منطقه باشد؛ به شرط آنکه حکمرانی ساحل، از نگاه فصلی و پروژهای خارج و به یک برنامه یکپارچه تبدیل شود.
غروب پنجشنبه ۱۸دیماه، «مجتمع خیریه ریحانه» رشت شاهد یکی از تلخترین روزهای فعالیت خود بود؛ جایی که حمله و آتشزدن بخشهایی از این مجموعه توسط عوامل آشوبگر، خسارتهای سنگینی به ساختمان و تجهیزات، بهویژه در بخش درمانی و داروخانه خیریه وارد کرد.
هرمزگان، باداشتن طولانیترین نوارساحلی در ایران و موقعیت ژئوپلیتیک منحصربهفرد خود درتنگه هرمز و خلیجفارس، در آستانه تحولی اقتصادی قرار گرفته است. سال ۱۴۰۴ نهفقط نقطه عطفی در تکمیل پروژههای زیرساختی، بلکه آغاز فاز عملیاتی بهرهبرداری از ظرفیتهای عظیم «اقتصاد آبی» این استان به شمار میآید.