گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
گردشگری چهار فصل از بندر تا جزیره
هرمزگان با سواحل زیبا و دلانگیزش بهعنوان شاهراه آبی ایران مطرح است؛ جایی که در یک قاب، بندر کار و تجارت با جزیرههای رنگی و ساحلهای طولانی کنار هم مینشینند و ظرفیت ساختن یک صنعت ملی بهنام «گردشگری دریایی» را به تصویر میکشند. از بندرعباس تا قشم، هرمز و لارک، از سواحل بندرلنگه و پارسیان تا جاسک و سیریک، این استان میتواند حلقه اتصال سفر داخلی با مسیرهای دریایی منطقه باشد؛ به شرط آنکه حکمرانی ساحل، از نگاه فصلی و پروژهای خارج و به یک برنامه یکپارچه تبدیل شود.
هرمزگان در میان استانهای جنوبی ایران همزمان سه گنج ناب گردشگری را در دل خود جای داده است. «آب» برای تجربههای دریایی، غواصی و ماهیگیری ورزشی؛ «تاریخ» برای روایت پرتغالیها، راههای دریایی و بندرهای کهن و «طبیعت» برای ژئوپارکها، سواحل بکر و اکوسیستمهای شکنندهای مثل جنگلهای حرا.حالا هرمزگان با برنامهریزیهای منسجم درصدد است تا موتور گردشگری دریایی ایران را روشن کند و در این مسیر، اسکلههای استاندارد، مسیرهای ایمن و منظم تردد دریایی، خدمات امداد و نجات، بیمه و قیمتگذاری شفاف، مدیریت پسماند و کنترل ظرفیت برد جزایر و مهمتر از همه سهمدادن واقعی به جامعه محلی در اولویتها قرار دارد.
جزیرههای متعدد در کنار هم
کارشناسان معتقدند هرمزگان روی لبه آب ایستاده اما هنوز تمامقد به اقتصاد دریامحور گردشگری تکیه نداده است. مزیت رقابتی استان، طول ساحل و تنوع جغرافیایی آن است.این کریدور گردشگری که از خلیجفارس تا دریای عمان گسترده شده، امکان سفر چندمقصدی را بهطور ذاتی فراهم میکند؛ یعنی تجربهای یکپارچه از بندرگردی، جزیرهگردی، طبیعتگردی، بازدید از آثار تاریخی، خرید و صرف غذاهای محلی. این همان الگویی است که در دنیا، گردشگری ساحلی را از یک تفریح کوتاه به یک زنجیره ارزش تبدیل میکند.
منیره میناییرسا، کارشناس ارشد گردشگری بینالمللی با اشاره به اینکه ظرفیت اصلی هرمزگان، گردشگری دریایی است، میگوید: «این حوزه در ایران هنوز بیشتر به تورهای محدود قایقسواری و چند مسیر پررفتوآمد خلاصه شده، درحالیکه میتواند طیفی از خدمات باشد. کروز و سفرهای کوتاه دریایی، تاکسی دریایی و مسیرهای منظم بین جزایر، تورهای غواصی و اسنورکلینگ، ماهیگیری تفریحی، ورزشهای آبی، پرندهنگری در خورها و تالابهای ساحلی، و حتی گردشگری آموزشی درباره زیستبومهای مانگر، همگی گردشگرپسند و درآمدزاست.»
به گفته این کارشناس، هرمزگان برای گردشگری دریایی مزیتهای بیبدیلی دارد و آنهم جزیرههای متعدد با فاصلههای قابلمدیریت، آبوهوای گرم با فصلهای سفر طولانیتر، و وجود بندرهای تاریخی که میتوانند ایستگاه روایت باشند و نهفقط محل عبور.
میناییرسا تصریح میکند: «در سطح مقصدها، قشم با ژئوپارک و پهنههای طبیعیاش از درهها و سواحل تا غارها و گنبدهای نمکی، ظرفیت اکوتوریسم دریایی را با یک پشتوانه علمی عرضه میکند. جزیره هرمز با خاکهای رنگی و چشماندازهای خاص، الگوی کمهزینه اما پراثر برای گردشگری مبتنی بر تجربه است؛ به شرط آنکه فشار گردشگر، به برداشت خاک، تخریب ساحل و انباشت پسماند تبدیل نشود. لارک و هنگام، ظرفیت بکر کنترلشده دارند؛ یعنی باید از ابتدا با قواعدظرفیت برد،مدیریت ورودواستانداردخدمات شکل بگیرند تابه سرنوشت فرسایش سریع برخی مقاصد دچار نشوند.»
این کارشناس گردشگری بینالمللی، ساحل غربی و مرکزی هرمزگان را با وجود بندرلنگه و پارسیان که سواحل گسترده و دسترسی مناسبی داشته و مقصدهای خانوادگی و اقامتهای میانمدت به شمار روند را همراه دیگر ظرفیتهای حوزه گردشگری استان معرفی میکند.
وی ادامه میدهد: «در شرق استان، جاسک و سیریک و امتداد ساحلی تا دریای عمان، مزیت ژئوپلیتیک و طبیعت متفاوت دارند و اگر تقویت زیرساخت اقامت و ایمنی دریایی مورد توجه قرار گیرند، میتوانند در نقشه گردشگری زمستانی ایران، فصل دومی بسازند تا فشار از روی جزایر مرکزی برداشته شود و توزیع مکانی سفر رخ دهد.»
روایت، غذا، موسیقی، بازار
اما هرمزگان فقط آب وآفتاب نیست؛ تاریخ استان دردیوارهای سنگی، قلعهها و بندرهای کهن نشسته است. میراث پرتغالیها در جزایری مثل قشم و هرمز، تنها یک جاذبه برای عکاسی نیست بلکه پرونده روایتپذیر درباره رقابتهای دریایی، تجارت ادویه و مسیرهای جهانی است که میتواند به تورهای موضوعی تاریخ دریانوردی تبدیل شود. بندرهای قدیمی، بافتهای تاریخی، معماری ساحلی و فرهنگ دریایی ــ از هنر لنجسازی و دریانوردی گرفته تا موسیقی و آیینهای محلی ــ سرمایهای فرهنگی به شمار میآیند که میتوان با گنجاندن آنها در بستههای گردشگری هدفمند، به افزایش ماندگاری وخاطرهانگیزی سفر کمک کرد.تجربه جهانی نشان میدهد که گردشگری صرفامبتنی بر جاذبههای ساحلی، اغلب بااقامت کوتاهمدت وهزینهکردمحدود همراه است اماباغنیسازی تجربه سفر ازطریق افزودن عناصری مانند روایتهای محلی، غذاهای بومی، موسیقی اصیل، بازارهای سنتی و موزههای کوچک محلی،هم طول مدت اقامت افزایش مییابد و هم میزان هزینهکرد گردشگران رشد قابل توجهی پیدا میکند.هرمزگان ازاین ترکیب ارزشمند برخوردار است؛ اما برای بهرهبرداری مؤثر از آن،نیازمندسیاستگذاری درست درحوزه محصولسازی گردشگری است.این سیاست بایدشامل تعریف مسیرهای مشخص، آموزش راهنمایان محلی، استانداردسازی خدمات و همچنین ثبت و حفاظت از عناصر میراث ناملموس باشد.
سهیلی، روستای جهانی
یکی از شاهکارهای خلقت را باید در جنگلهایی جستوجو کرد که روی آب روییدهاند. جنگلهای حرا، اکوسیستمی که مثل یک پالایشگاه طبیعی عمل کرده و تثبیت ساحل، پناهگاه زیستی و ذخیرهگاه تنوع گونهای را در کنار هم قرار داده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری وصنایعدستی استان هرمزگان میگوید:«حرا درقشم وپیرامون آن،هم جاذبه گردشگری است و هم یک زیستبوم شکننده که با تردد قایقها، آلودگی صوتی و رهاسازی زباله آسیب میبیند. اینجا دقیقا نقطهای است که گردشگری میتواند یا ابزار حفاظت باشد یا عامل تخریب.»
عباس رئیسی با اشاره به ثبت جهانی روستای سهیلی ادامه میدهد: «این روستا در جزیره قشم، در فهرست بهترین روستاهای گردشگری قرارگرفت؛ عنوانی که در صورت مدیریت درست میتواند از یک افتخار خبری به یک مدل نوین در جذب گردشگر تبدیل شود.»
وی تصریح میکند: «در این روستا نیازمند گردشگری جامعهمحور، توزیع درآمد، توانمندسازی زنان و جوانان و حفاظت از طبیعت بهعنوان دارایی بیننسلی هستیم که بهواسطه نزدیکی به جنگل حرا وتجربههای محلی، از ظرفیت تبدیل به پایلوت گردشگری مسئولانه نیز برخوردار است؛ اما این عنوان جهانی یک تعهد هم هست؛ زیرا هر خطای مدیریتی از ساختوساز بیقاعده تا فشار بیش از ظرفیت میتواند برند را بسوزاند و اعتماد را از بین ببرد.»
جزیرههای متعدد در کنار هم
کارشناسان معتقدند هرمزگان روی لبه آب ایستاده اما هنوز تمامقد به اقتصاد دریامحور گردشگری تکیه نداده است. مزیت رقابتی استان، طول ساحل و تنوع جغرافیایی آن است.این کریدور گردشگری که از خلیجفارس تا دریای عمان گسترده شده، امکان سفر چندمقصدی را بهطور ذاتی فراهم میکند؛ یعنی تجربهای یکپارچه از بندرگردی، جزیرهگردی، طبیعتگردی، بازدید از آثار تاریخی، خرید و صرف غذاهای محلی. این همان الگویی است که در دنیا، گردشگری ساحلی را از یک تفریح کوتاه به یک زنجیره ارزش تبدیل میکند.
منیره میناییرسا، کارشناس ارشد گردشگری بینالمللی با اشاره به اینکه ظرفیت اصلی هرمزگان، گردشگری دریایی است، میگوید: «این حوزه در ایران هنوز بیشتر به تورهای محدود قایقسواری و چند مسیر پررفتوآمد خلاصه شده، درحالیکه میتواند طیفی از خدمات باشد. کروز و سفرهای کوتاه دریایی، تاکسی دریایی و مسیرهای منظم بین جزایر، تورهای غواصی و اسنورکلینگ، ماهیگیری تفریحی، ورزشهای آبی، پرندهنگری در خورها و تالابهای ساحلی، و حتی گردشگری آموزشی درباره زیستبومهای مانگر، همگی گردشگرپسند و درآمدزاست.»
به گفته این کارشناس، هرمزگان برای گردشگری دریایی مزیتهای بیبدیلی دارد و آنهم جزیرههای متعدد با فاصلههای قابلمدیریت، آبوهوای گرم با فصلهای سفر طولانیتر، و وجود بندرهای تاریخی که میتوانند ایستگاه روایت باشند و نهفقط محل عبور.
میناییرسا تصریح میکند: «در سطح مقصدها، قشم با ژئوپارک و پهنههای طبیعیاش از درهها و سواحل تا غارها و گنبدهای نمکی، ظرفیت اکوتوریسم دریایی را با یک پشتوانه علمی عرضه میکند. جزیره هرمز با خاکهای رنگی و چشماندازهای خاص، الگوی کمهزینه اما پراثر برای گردشگری مبتنی بر تجربه است؛ به شرط آنکه فشار گردشگر، به برداشت خاک، تخریب ساحل و انباشت پسماند تبدیل نشود. لارک و هنگام، ظرفیت بکر کنترلشده دارند؛ یعنی باید از ابتدا با قواعدظرفیت برد،مدیریت ورودواستانداردخدمات شکل بگیرند تابه سرنوشت فرسایش سریع برخی مقاصد دچار نشوند.»
این کارشناس گردشگری بینالمللی، ساحل غربی و مرکزی هرمزگان را با وجود بندرلنگه و پارسیان که سواحل گسترده و دسترسی مناسبی داشته و مقصدهای خانوادگی و اقامتهای میانمدت به شمار روند را همراه دیگر ظرفیتهای حوزه گردشگری استان معرفی میکند.
وی ادامه میدهد: «در شرق استان، جاسک و سیریک و امتداد ساحلی تا دریای عمان، مزیت ژئوپلیتیک و طبیعت متفاوت دارند و اگر تقویت زیرساخت اقامت و ایمنی دریایی مورد توجه قرار گیرند، میتوانند در نقشه گردشگری زمستانی ایران، فصل دومی بسازند تا فشار از روی جزایر مرکزی برداشته شود و توزیع مکانی سفر رخ دهد.»
روایت، غذا، موسیقی، بازار
اما هرمزگان فقط آب وآفتاب نیست؛ تاریخ استان دردیوارهای سنگی، قلعهها و بندرهای کهن نشسته است. میراث پرتغالیها در جزایری مثل قشم و هرمز، تنها یک جاذبه برای عکاسی نیست بلکه پرونده روایتپذیر درباره رقابتهای دریایی، تجارت ادویه و مسیرهای جهانی است که میتواند به تورهای موضوعی تاریخ دریانوردی تبدیل شود. بندرهای قدیمی، بافتهای تاریخی، معماری ساحلی و فرهنگ دریایی ــ از هنر لنجسازی و دریانوردی گرفته تا موسیقی و آیینهای محلی ــ سرمایهای فرهنگی به شمار میآیند که میتوان با گنجاندن آنها در بستههای گردشگری هدفمند، به افزایش ماندگاری وخاطرهانگیزی سفر کمک کرد.تجربه جهانی نشان میدهد که گردشگری صرفامبتنی بر جاذبههای ساحلی، اغلب بااقامت کوتاهمدت وهزینهکردمحدود همراه است اماباغنیسازی تجربه سفر ازطریق افزودن عناصری مانند روایتهای محلی، غذاهای بومی، موسیقی اصیل، بازارهای سنتی و موزههای کوچک محلی،هم طول مدت اقامت افزایش مییابد و هم میزان هزینهکرد گردشگران رشد قابل توجهی پیدا میکند.هرمزگان ازاین ترکیب ارزشمند برخوردار است؛ اما برای بهرهبرداری مؤثر از آن،نیازمندسیاستگذاری درست درحوزه محصولسازی گردشگری است.این سیاست بایدشامل تعریف مسیرهای مشخص، آموزش راهنمایان محلی، استانداردسازی خدمات و همچنین ثبت و حفاظت از عناصر میراث ناملموس باشد.
سهیلی، روستای جهانی
یکی از شاهکارهای خلقت را باید در جنگلهایی جستوجو کرد که روی آب روییدهاند. جنگلهای حرا، اکوسیستمی که مثل یک پالایشگاه طبیعی عمل کرده و تثبیت ساحل، پناهگاه زیستی و ذخیرهگاه تنوع گونهای را در کنار هم قرار داده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری وصنایعدستی استان هرمزگان میگوید:«حرا درقشم وپیرامون آن،هم جاذبه گردشگری است و هم یک زیستبوم شکننده که با تردد قایقها، آلودگی صوتی و رهاسازی زباله آسیب میبیند. اینجا دقیقا نقطهای است که گردشگری میتواند یا ابزار حفاظت باشد یا عامل تخریب.»
عباس رئیسی با اشاره به ثبت جهانی روستای سهیلی ادامه میدهد: «این روستا در جزیره قشم، در فهرست بهترین روستاهای گردشگری قرارگرفت؛ عنوانی که در صورت مدیریت درست میتواند از یک افتخار خبری به یک مدل نوین در جذب گردشگر تبدیل شود.»
وی تصریح میکند: «در این روستا نیازمند گردشگری جامعهمحور، توزیع درآمد، توانمندسازی زنان و جوانان و حفاظت از طبیعت بهعنوان دارایی بیننسلی هستیم که بهواسطه نزدیکی به جنگل حرا وتجربههای محلی، از ظرفیت تبدیل به پایلوت گردشگری مسئولانه نیز برخوردار است؛ اما این عنوان جهانی یک تعهد هم هست؛ زیرا هر خطای مدیریتی از ساختوساز بیقاعده تا فشار بیش از ظرفیت میتواند برند را بسوزاند و اعتماد را از بین ببرد.»
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
