سعدالله امیرشقاقی که به پدرخوانده سایتهای شرطبندی معروف شده، یکی از همین مجرمان است. او چندی قبل بهدلیل طرح اتهامات سنگین از سوی دولت ترکیه سلب تابعیت و گمانهزنی درباره استرداد او به ایران مطرح شد اما با گذشت ۲۰ ماه تحویل ایران نشد. او پیش از این در مصاحبهای ادعا کرده بود ارتباط خوبی با مقامات پلیس و دستگاه قضایی ترکیه دارد. یکی دیگر از این مجرمان ساشا سبحانی است که سال گذشته معاون وقت امور بینالملل قوه قضاییه در نامهای به وزارت خارجه خواستار استرداد او به ایران شد اما تلاشها برای انتقالش بینتیجه ماند. مرجان شیخالاسلامی و محمودرضا خاوری هم دو چهره دیگر هستند که با اتهامات مالی روبهرو بوده و تلاشها برای استرداد آنها ادامه دارد.
با وجود این بهنظر میرسد پلیس بینالملل ایران در ماههای اخیر با دپیلماسی فعالانه در اینترپل روند استرداد مجرمان فراری به کشور را تسریع کرده است، بهطوری که در یک ماه گذشته خبر دستگیری و استرداد هفت متهم در یک ماه گذشته رسانهای شد. یکی از مهمترین پروندههای استردادی مربوط به کلاهبرداری عظیم ۱۱ هزار میلیارد ریالی از طریق جعل سند مالکیت است که رد پای خود را در زندگی افراد بیشماری بر جای گذاشته بود. متهم این پرونده با همکاری پلیس بینالملل، ردیابی، به کشور مسترد و پای میز محاکمه کشانده شد. در یک پرونده دیگر و بههمان اندازه تلخ، فردی که با وعده واهی خانهدارشدن و تحویل واحد مسکونی، از هشت مالباخته کلاهبرداری کرده بود، شناسایی، دستگیر و به کشور مسترد شد. این اقدام، گامی مهم در احقاق حقوق مالباختگان و بازگرداندن آرامش به جامعه بود.
متهمی دیگر بهعنوان مهندس فناوری ارتباطات و اطلاعات(IT) در شرکتی فعالیت میکرد و با سوءاستفاده از مدیر شرکت، اقدام به جعل اوراق مناقصه مرتبط با بخش نمایندگی امور پناهندگان یکی از سازمانهای بینالمللی کرده بود. او از این طریق مبلغ ۱۶۷ هزار دلار را تحصیل و از کشور متواری شد که با پیگیری پلیس اینترپل در یکی از کشورهای همسایه دستگیر و به ایران مسترد شد.
در پروندهای دیگر، رئیس پلیس بینالملل فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران از استرداد یک نفر به اتهام اخلال در نظام اقتصادی ازطریق قاچاق ارز به ارزش ۲۷ هزار میلیارد ریال، به کشور خبر داد.
سردار مجید کریمی در اینباره اظهار کرد: متهم با همدستی و همکاری چند نفر از نزدیکان خود باراهاندازی یک شبکه فساد مالی از طریق تاسیس چندین شرکت کاغذی، اقدام به دریافت مبالغی از شعب ارزی یکی ازبانکهای کشور برای واردات کالا کرده بود. اوپس از عدم پرداخت تعهدات صورتگرفته بعد ازگذشت دو سال همراه حدود ۲۷هزارمیلیاردریال،به صورت غیر قانونی از کشور متواری شد.این متهم هم در یکی از کشورهای همسایه شناسایی، دستگیر و به ایران استرداد شد.
همچنین فردی بهاتهام کلاهبرداری رمزارز معادل ۷۰۰۰ تتر و فرار از کشور به ایران مسترد شد. این متهم با سوءاستفاده از اعتماد یکی از دوستان خود، اقدام به جعل رسید بانکی و خرید ۷۰۰۰ تتر کرده و پس از دو روز، بهصورت غیر قانونی از کشور خارج شده بود. این متهم هم با پیگیری پلیس بینالملل فراجا دستگیر شد.
همیشه مجرمانی که مسترد میشوند، کلاهبرداران جرایم اقتصادی نیستند و قاتلانی هم با پیگیری پلیس اینترپل به ایران استرداد شدند. یکی از متهمانی که در یک ماه قبل به ایران مسترد شد، مردی است که به اتهام قتل در پیرانشهر تحت تعقیب بود. در تحقیقات اولیه مشخص شد ضارب پس از ارتکاب عمل مجرمانه، با خودروی خود از صحنه متواری و بهصورت غیرمجاز از کشور خارج میشود. او پس از مدتی کشور محل اقامت خود را تغییر داده و به کشور سومی فرار کرد که با پیگیری پلیس بینالملل در این کشور دستگیر و به ایران مسترد شد.
آخرین مجرمی که پنجشنبه گذشته به کشور مسترد شد، زنی بود که با راهاندازی دفتر فعالیتهای ارزی بهصورت غیر قانونی و ایجاد شبکهای تحت پوشش انجام امور ارزی با تبدیل وجوه مالی و انتقال آن بین کشورهای مختلف کلاهبرداری کرده بود. او بدون هیچگونه مجوزی، با وعده انجام امور مالی در کوتاهترین زمان ممکن، اقدام به جلب اعتماد ایرانیان مقیم خارج از کشور کرده و مبالغ قابل توجهی را از مالباختگان دریافت و بهصورت غیر قانونی از کشور خارج شده بود.
پلیس بینالملل فراجا با استفاده از ظرفیتهای سازمان اینترپل و هماهنگیهای لازم با مراجع داخلی و خارجی، علیه این زن اعلان قرمز صادر کرد که شناسایی اینفرد بهصورت ویژه در کشورهای منطقه در دستور کار قرار گرفت. متهم در یکی از کشورهای همسایه دستگیر و به کشور مسترد شد.
چطور اعلان قرمز صادر میشود؟
اعلان قرمز یکی ازعملکردهای پلیس اینترپل است که بنا به درخواست پلیس یک کشوربه مقراصلی سازمان درپاریس ارسال میشود. بهمنظور صدور اعلان قرمز برای مجرم، پلیس باید مدارک، اسناد ودلایل موجود مبنی بر مجرمبودن فرد موردنظر را برای دستگیری به سازمان اینترپل ارسال کند و وقتی درخواست به پلیس اینترپل داده میشود، سازمان اینترپل، درخواست و مدارک را بررسی کرده و اگر کارشناسان سازمان متبوع مدارک را تأیید کنند، اعلان قرمز در سامانه این پلیس بارگذاری خواهد شد. دومین گام شناسایی و دستگیری مجرمان و اقدام برای استرداد است و در روند استرداد، مجرم پس از دستگیری بهمنظور صدور حکم استرداد به دادگاه سپرده میشود تا حکم استرداد یا عدم استردادش صادر شود.