در این میان اما شاهد اجرای پویش «نه به تصادف» نیز بودیم. به گفته علیرضا رئیسی، سخنگوی این پویش این تلاشها به کاهش ۱۲درصدی فوتیهای ناشی از تصادفات منجر شده است. اما در کنار این پویش چندهفتهای، اقدامات زیاد دیگری هست که باید انجام شود تا شاهد کاهش آمار حوادث جادهای باشیم.
همافزایی نهادها؛ دستاورد بزرگ پویش «نه به تصادف»
در سالهای اخیر، آمار تصادفات رانندگی در کشور به طرز نگرانکنندهای افزایش یافته است. بر اساس آمارهای موجود، سال گذشته بیش از ۲۰هزار نفر در تصادفات جادهای جان خود را از دست دادند و بیش از ۸۰۰هزار نفر مصدوم و دچار نقص عضو و معلولیت شدند. این آمارها نشاندهنده ضرورت اقدامات جدی و هماهنگ برای کاهش تصادفات و مرگومیر جادهای است. بر همین اساس وزارت بهداشت از اواخر سال گذشته با هدف کاهش تصادفات رانندگی و افزایش ایمنی جادهها در نوروز ۱۴۰۴، پویش ملی «نه به تصادف» را آغاز کرد. این پویش با همکاری نهادهای مختلف ازجمله پلیس راهور، وزارت راه، صداوسیما، رسانهها، خودروسازان، وزارت صمت و آموزشوپرورش، بهدنبال ارتقای فرهنگ رانندگی و کاهش تصادفات جادهای بود. بااینحال نظرات مختلفی درخصوص میزان اثرگذاری آن بر کاهش نرخ تصادفات وجود دارد. سردار تیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا در گفتوگو با جامجم درخصوص میزان اثرگذاری پویش نه به تصادف میگوید: این پویش، بسیار موفق بوده است، چراکه همه چیز منوط به کاهش تصادفات نیست؛ این پویش سبب شد تا یک همافزایی در بدنه دولت، مردم و رسانهملی اتفاق بیفتد که کار بزرگی بود. وی با اشاره به اثرگذاری طولانیمدت چنین پویشهایی میافزاید: اگر انتظار داشته باشیم یک طرح یا پویش که بعد فرهنگی، اجتماعی و آموزشی دارد، در یک بازه زمانی کوتاه مثلا ۲۰روزه پاسخ مورد نظرمان را بدهد کاملا توقع نابجایی است، چراکه این پویش میتواند بسترساز گامهای موثر در آینده باشد. یعنی ما این پویش را رها نکنیم و در طول سال برای سفرهای تابستانی و سال آینده نیز میتوان امیدوار بود نتایج کاربردی آن خود را نشان دهد.
شعار کافی نیست، نیازمند زمان و تحول ساختاری هستیم
در این میان، علیرضا اسماعیلی، عضو هیات علمی دانشگاه پلیس اما زاویهای انتقادیتر دارد و به ما میگوید: این پویش اتفاق خوبی بود اما خیلی دیر آغاز شد. چنین پویشهایی حداقل ششماه زمان میبرد تا جا بیفتد و افراد آن را درک کنند. اما در هر حال قطعا بودن آن بهتر از نبود آن است. نکته دیگر این است که این شعار بهتنهایی نمیتواند اثرگذار باشد، بلکه باید راهسازی، صنعت خودرو، رسانهها و سایر دستگاهها نیز در پیشبرد این پویش بسیج شوند. وی اثرگذاری واقعی و حداکثری این پویش در کاهش نرخ تصادفات را منوط به بسیج همه دستگاهها در یک بازه زمانی دوساله میداند و میافزاید: پویش نه به تصادف اثرگذار است اما باید ادامهدار باشد، چراکه کارهای تبلیغاتی و فرهنگی در بازههای زمانی طولانی اتفاق میافتد و مانند مسکن نیست که سریعا اثر کند. علاوهبرآن باید تغییرات مناسب نیز در این راستا رقم بخورد. مثلا زمانی که نرخ استفاده از خدمات شرکتهایی هواپیمایی بالا باشد بدیهی است که مردم ترجیح میدهند با خودروی شخصی مسافرت کنند. بااینحال به نظر میرسد پویش نه به تصادف جرقهای است که سردار حسینی آن را بستری برای آینده و اسماعیلی آن را ناکافی اما ضروری میبیند و معتقد است تا تحول جدی در شرایط جادهها و خودروها، این شعار تنها امیدی شکننده در برابر واقعیتی بیرحم است.
قدردانی ویژه پلیس راهور از رسانهملی
سردار حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا با اشاره به فعالیت دستگاههای مختلف در پیشبرد پویش نه به تصادف بیان میکند: بارها از همکاری خوب صداوسیما قدردانی کردهام. این سازمان بیشترین همکاری را در جهت فرهنگسازی این پویش داشت و پس از آن وزارت بهداشت، هلالاحمر و اورژانس نیز نقش پررنگی دراین زمینه داشتند. این اقدامات و همکاری میتواند به کاهش آمار مرگومیر رانندگی کمک کند. اما با وجود تأثیر مثبت رسانهها درآگاهسازی عمومی،خواستار همکاری بیشتر تمامی نهادها در اجرای چنین برنامههایی برای ارتقای فرهنگ ترافیکی و کاهش حوادث جادهای هستم چرا که تنها با تلاش جمعی میتوان به هدف کاهش تصادفات و حفظ جان شهروندان دست یافت.البته سایر دستگاهها نیز دراین خصوص خوب کار کردند. اما عالی نبودند. سردار حسینی با تاکید بر ادامهدار شدن این پویش میگوید: برای اثرگذاری بیشتر و ادامهدار بودن پویش نه به تصادف باید یک برنامهریزی مناسب و بینبخشی اتفاق بیفتد و علاوهبرآن باید پویشهای «نه به جادههای ناایمن و خودروهای غیر استاندارد» نیز در دستورکار قرار گیرد. وی درخصوص آمار کاهش تصادفات در نوروز ۱۴۰۴ میگوید: آمار نهایی را پزشکیقانونی اعلام میکند اما آنچه مسلم است اینکه ما در نوروز امسال بیش از ۳درصد افزایش تردد، ۹درصد افزایش مصرف سوخت، و افزایش پیمایش خودروها را شاهد بودیم. البته طبق آماری که سخنگوی پویش نه به تصادف مطرح کرده وضعیت بهتر بوده است، اما باید منتظر بمانیم تا آمار نهایی را پزشکیقانونی اعلام کند.