منابع خبری این اقدام را بخشی از روند عادیسازی عمیق و همکاریهای پنهان امنیتی میان ابوظبی و تلآویو ارزیابی میکنند. اهمیت این پایگاه، زمانی دوچندان میشود که همزمان رقابت امنیتی و اطلاعاتی آلنهیان با ریاض در مناطق مختلف یمن و سودان نیز شدت گرفته است؛ رقابتی که از بنادر راهبردی تا مسیرهای حیاتی دریای سرخ امتداد دارد. تحلیلگران معتقدند حضور نظامیان تلآویو در جنوب خلیجفارس میتواند موازنه قدرت را تغییر داده و پیام روشنی به عربستان سعودی مخابره کند.در حالی که مقامهای رسمی سکوت کردهاند، نشانهها از شکلگیری آرایش جدیدی در معادلات امنیتی غرب آسیا خبر میدهد؛ الگویی که پیامدهای آن، فراتر از مرزهای امارات، سراسر منطقه را تحتتأثیر قرار خواهد داد. این تحولات، آینده رقابتهای نظامی، سیاسی و اقتصادی دو همپیمان سابق را مبهمتر کرده است.
آشیانه شغال
وبسایت یمنی المساء پرس گزارش داد که اخیرا برخی کانالها و صفحات وابسته به عربستان در فضای مجازی از طرح امارات برای احداث یک پایگاه نظامی جدید در منطقه عراده خبر دادهاند؛ نقطهای حساس در نزدیکی مرزهای امارات با عربستان سعودی که بهنوشته این منابع، این پایگاه بهطور ویژه برای استقرار نظامیان صهیونی طراحیشده و توان میزبانی بیش از ۸۰۰ نظامی صهیونیست را خواهد داشت؛ اقدامی که بهگفته ناظران، به معنای تقویت حضور مستقیم رژیم صهیونیستی در معادلات امنیتی حاشیه خلیجفارس است.رسانهها این تحرک را در امتداد همکاریهای نظامی روبهگسترش میان ابوظبی و تلآویو پس از توافق عادیسازی سال ۲۰۲۰ ارزیابی کردهاند. بنابر این گزارشها، پایگاه موردنظر به زیرساختهای پیشرفتهای از جمله تأسیسات مسکونی، مراکز آموزشی و واحدهای پشتیبانی عملیات نظامی مجهز خواهد بود. ناظران هشدار میدهند که اجرای چنین پروژهای، باتوجه به سطح تنشها در خلیجفارس و غربآسیا، میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای ثبات منطقهای به همراه داشته باشد.این تحولات در شرایطی شدت یافته که اختلافات میان امارات و عربستان بر سر پرونده یمن وارد مرحله تازهای شده است. پس از حمله هوایی عربستان به بندر المکلا و ادعای ریاض درباره هدف قرار دادن محمولهای مرتبط با امارات، ابوظبی اعلام کرد نیروهای باقیمانده خود را از یمن خارج میکند. امارات این محموله را غیرنظامی دانسته و تنش اخیر را نشانهای از تعمیق شکاف و رقابت پنهان میان دو شریک سابق در صحنه تحولات منطقهای تلقی میکند.
فروپاشی ائتلاف در یمن
رقابت میان امارات متحده عربی و عربستان سعودی درصحنه بحران یمن عملا ازسطح هماهنگی به برخورد وتنش آشکار تبدیل شده است. اختلافات دو کشور برسرنقش و نفوذ درساختار قدرت جنوب یمن به نقطه عطفی رسیده؛امارات از شورای انتقالی جنوب (STC) حمایت میکند و تلاش دارد نفوذ خود را از طریق این گروه در استانهایی چون حضرالموت و المهره تقویت کند، در حالی که عربستان سعودی از دولت عدن پشتیبانی میکند و بهعنوان محور اصلی سعودی علیه انصارالله باقی مانده است. این اختلاف منجر به عملیات نظامی و برخورد میان نیروهای تحت حمایت امارات و حملات ائتلاف به رهبری ریاض شده است که مناطق تحت کنترل مزدواران اماراتی را هدف قرار دادهاند.
درواقع، تنشها با حمله هوایی به مواضع نیروهای وابسته به امارات در بندر مکلا و دیگر نقاط جنوبی شدت گرفت؛ امری که به اعلان امارات مبنی بر لغو ماموریت واحدهای مبارزه با تروریسم خود در یمن انجامید. این درگیریهای پنهان و آشکار نهتنها منجر به خروج نیروهای اماراتی شد بلکه بحران را وارد ابعادی کرد که حتی روابط دیپلماتیک و توافقهای دفاعی ریاض و ابوظبی از جمله لغو توافق دفاع مشترک میان دولت یمن و امارات را تحتتأثیر قرار داده است.
از سوی دیگر، تلاشهای نظامی و سیاسی ریاض برای احیای نفوذ خود در جنوب، از طریق بازپسگیری قلمروهای تحت کنترل مزدوران اماراتی و دعوت از احزاب جنوب به گفتوگو، نشان میدهد رقابت تاکتیکی و استراتژیک میان عربستان و امارات در یمن به یک رقابت مستقیم برای تعریف آینده سیاسی و امنیتی کشور تبدیل شده که مهره اصلی ریاض جهت تحدید نفوذ خاندان آلنهیان در جنوب شبهجزیره او ائتلاف قبایل، موسوم به سپر دفاع ملی است.
منازعه در شاخ آفریقا
رقابت سعودی-امارات محدود به شبهجزیره عرب نماند و به کرانههای شرقی قاره آفریقا نیز کشیده شد. هر دو کشور خلیجفارس از نگاه تحلیلگران منطقهای و بینالمللی به سودان به چشم یک پل استراتژیک و راهی از شبهجزیره عربستان به آفریقا همچنین کنترل مسیرهای حیاتی دریای سرخ، منابع طبیعی و فرصتهای سرمایهگذاری نگاه میکنند. اگرچه ریاض و ابوظبی در بسیاری پروندهها همکاری کردهاند، در سودان اغلب در کنار یکدیگر نیستند و بهجای آن درگیر رقابتی پیچیده برای نفوذ و دست بالا هستند.در میدان عملیاتی سودان، امارات حمایتش را بهطور برجسته از نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به فرماندهی محمد حمداندقلو «حمیدتی» اعلام کرده است. گروه شبهنظامی که بر بخشهایی از کشور نفوذ دارد و یکی از بازیگران اصلی درگیریهاست. این حمایت فقط جنبه نظامی ندارد بلکه ابوظبی میکوشد از طریق این پیوندها شبکههای اقتصادی، منابع معدنی (بهویژه معادن طلا) و مسیرهای تجاری را نیز در اختیار بگیرد.
در سوی مقابل، عربستان سعودی بیشتر از طریق ارتش سودان و رهبران رسمی آن از جمله عبدالفتاح البرهان حمایت میکند و تلاش دارد نقش خود را بهعنوان حامی وحدت ملی و ثبات برجسته کند. ریاض با ارائه کمکهای اقتصادی، پروژههای توسعهای و تقویت جایگاه دولت رسمی میکوشد نفوذ خود را در سودان تثبیت کند و در عین حال رقابت با امارات برای کنترل راهبردی مسیرهای دریایی و سرمایهگذاریهای کلان را ادامه دهد. با عقبنشینی مزدوران اماراتی از حضرالموت بهواسطه تهدیدهای سعودی، ارتش سودان نیز اخیرا عملیات جدیدی را ضد نیروهای واکنش سریع ترتیب داده که نوید فصل جدیدی از رقابت تمامعیار محمد بنسلمان با محمد بن زاید دارد.
سفر وزیر خارجه رژیم صهیونیستی به سومالیلند
بهموازات التهاب بیشتر روابط ریاض و ابوظبی در شبهجزیره عربستان، سومالیلند نیز به جبهه جدیدی در منازعه دو قدرت حاشیه خلیجفارس تبدیل شده است اما ابوظبی در این رقابت تنها نیست و رژیم صهیونیستی نیز بهعنوان بازوی ثانویه وی در شکلدهی به شبکه امنیتی-اقتصادی در غربآسیا فعال است.
درهمین راستا، کانال ۱۴ تلویزیون رژیم صهیونیستی گزارش داد که گدعون ساعر، وزیر خارجه این رژیم، درپی شناسایی رسمی «سومالیلند» از سوی تلآویو، به همراه یک هیأت رسمی وارد هرگیسا پایتخت این منطقه شده همچنین براساس این گزارش، قرار است ساعر با رهبران محلی سومالیلند دیدار و گفتوگو کند. تمرکز اصلی این مذاکرات بر گسترش همکاریهای امنیتی و روابط سیاسی عنوان شده است.