گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
با تهیه کننده و مجری برنامه «نقش» شبکه افق؛
تصویر هنر متعهد با روایتی کوتاه، پژوهشمحور و فرامرزی
در عصری که رسانهها اغلب سطحی و تکبعدی به مسائل میپردازند، برنامه «نقش» دریچهای نو به دنیای هنر مقاومت گشوده است.
به گزارش جامجمآنلاین ازروابط عمومی رسانه ملی، این برنامه با روایتی کوتاه، پژوهشمحور و فرامرزی سراغ مفهوم مقاومت رفته و مخاطب را با ابعاد کمتر دیدهشده از هنرهایی آشنا میکند که از دل رخدادهای سیاسی و اجتماعی سر برآوردهاند؛ از غرب آسیا تا آمریکای لاتین و اروپا. «نقش» داستان هنرمندانی را روایت میکند که با آثارشان در برابر ظلم و بیعدالتی ایستادهاند. برنامه «نقش» که بهتهیهکنندگی علیرضا محمدخانی، اجرای قاسم عوضبیگی و با قالبی متفاوت نسبت به ساختارهای مرسوم تلویزیونی شکلگرفته است، پنجشنبهها و جمعهها ساعت ۲۰:۴۰ از شبکه افق سیما پخش میشود. برنامهای که میکوشد با زبانی نو، هنر متعهد و ضداستکباری را به تصویر بکشد و به بررسی آثار هنری و رسانهای با محوریت مقاومت بپردازد. علیرضا محمدخانی، تهیهکننده این برنامه به تشریح ایده اولیه، اهداف و ویژگیهای این برنامه میپردازد.
ایده اولیه برنامه «نقش» از کجا شکل گرفت؟
ایده اولیه این برنامه به مهر سال گذشته برمیگردد. شبکه افق پیشنهاد ساخت برنامهای درباره موضوعات هنری و رسانهای با محوریت مقاومت را داد؛ مقاومتی که نهفقط در منطقه، بلکه در کل جهان و در بین مردم آمریکای جنوبی، آسیای شرقی، آفریقای شمالی و بسیاری مناطق دیگر، با حس اعتراض به استکبار و امپریالیست دیده میشود. درواقع، ما میخواستیم نسبت به خروجیهای هنری و رسانهای مرتبط با مقاومت و خیزش علیه امپریالیسم و ظلم جهانی، واکنشی درخور نشان دهیم.
هنر مقاومت چه جایگاهی در هنرهای امروز دارد و چقدر نیاز است که مخاطب با این هنر آشنا شود؟
هدف ما این بود که دریابیم این رخدادها چه نوع بازتابها و خروجیهای هنریای به همراه دارند. برای شناخت مقاومت و افزایش روحیه مقاومت در مردم، لازم بود آگاهسازی کنیم و نشان دهیم که در دوران مختلف، مردم چگونه اعتراض و حرکت مقاومتیشان را نسبت به ظلم امپریالیسم جهانی نشان میدادند. همانطور که ما نیز در دوران انقلاب اسلامیبا انواع موسیقی، فیلم، پوستر، نقاشی، گرافیک و هنرهای تجسمی مقاومت را به تصویر کشیدیم. این شناخت باعث بالارفتن روحیه مردم و آگاهیشان نسبت به کلمه مقاومت میشود.
دامنه پرداخت به هنر مقاومت در این برنامه چقدر است و چه فضاهایی را برای پرداخت انتخاب کردهاید؟
هدف ما مقاومت در کل جهان است، نه صرفاً بحث مقاومت در منطقه. درواقع، خروجیهای هنری کلمه مقاومت را در نظر داشتیم تا به هر نمونهای بپردازیم که ضدامپریالیسم و ضداستکبار بوده است. برای ما مقاومت در هرجا که باشد، از شمال آفریقا و آمریکای جنوبی تا غرب آسیا، اهمیت دارد و کوشیدهایم دریابیم که اساساً فکر تولید آثار هنری از کجا نشئت میگیرد و چه عاملی موجب میشود هنرمند برای بیان فریاد اعتراض خود نسبت به ظلم، بهویژه در حوزه مقاومت، دست به خلق اثر بزند. دامنه هنرهای ما از موسیقی و تئاتر و سینما و نماهنگ و نقاشی بگیرید تا هنرهای تجسمی مختلف، تا حتی مجسمهسازی نسبت به مقاومت واکنش داشته است. ضمن اینکه به ریشه بسیاری از این هنرها که برخاسته از مقاومت دیگر کشورهاست پرداختهایم؛ نظیر سرود «بهاران خجسته باد» که متأثر از مقاومت در آفریقا بود، یا سرود «برخیزید» که آهنگ اصلیاش از مقاومت در شیلی گرفته شد و در ایران رشد بیشتری پیدا کرد.
رسالت برنامه «نقش» در این میان چیست و چقدر میتواند اثرگذار باشد؟
برنامه «نقش» میخواهد مردم را ازطریق الگوهای مختلف آثار هنری با مقاومت آشنا کند. بههرحال، هر جایی و بهنحوی خروجی به شکل یک هنر بروز پیدا میکند؛ یک جا موسیقی و جای دیگر فیلم و جای دیگر هنرهای تجسمی یا پوستر بوده است. درحقیقت به شکل هنر اعتراضی شکلگرفته است. هنر اعتراضی در ایران به شکل غالب خود از زمان مشروطه آغاز شده و تا به امروز رسیده است. تاریخ ما با این موضوع از زمان رئیسعلی دلواری و میرزاکوچکخان جنگلی و حسین گلگلاب که سرود «ای ایران» را خلق کرد، آشناست.
چرا برای تولید برنامه از قالب ویدئوکست استفاده کردهاید و آیا این انتخاب مفید و درخور توجه بوده است؟
ما به دنبال قالبی اثرگذار بودیم. قالبهای موجود در ساختار تلویزیون، تقریباً قالبهایی یکساناند و اگر یک پیوست مناسب در فضای مجازی داشته باشند، موفقترند. ما تصمیم گرفتیم همان پیوست را به خود برنامه تبدیل کنیم؛ یعنی یکی از قالبهای رایج در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی را با عنوان «ویدئوکست» انتخاب کنیم؛ قالبی که بسیار سریع و صریح است، از تعارف و حاشیهپردازی بهدور است و بیواسطه به اصل موضوع میپردازد. از سوی دیگر، چون مردم وقت ندارند، از ویدئوکست که در یوتیوب خیلی باب شده است، استفاده کردیم تا هم کوتاه باشد و هم خیلی سریع. قالب زمانی برنامه بین ۱۵ تا ۱۷ دقیقه تعیین شد؛ چراکه مخاطب در این تعدد شبکههای اجتماعی و رسانههایی که با آنها مواجه است، فرصت زیادی برای تمرکز ندارد.
درباره انتخاب سوژهها، اتاق فکر و پژوهشی که دراین باره صورتگرفته است، توضیح دهید.
انتخاب سوژهها برعهده میلاد جلیلزاده، سردبیر برنامه است و برای تدوین سرخط برنامه، اتاق فکری تشکیل شده است. در انتخاب سوژههای برنامه به نیاز و علاقه مردم توجه میکنیم که تا حدی ملموس باشد و آن را بشناسند. بعد از آن تلاش میکنیم آن اثر دارای روایت و داستان باشد؛ چراکه اغلب آثار هنری مقاومت واجد چنین ویژگیای هستند. درواقع، وجه تمایز این نوع هنر با دیگر انواع هنرهای رایج در این است که قطعاً پشت آن داستانی وجود دارد. ما برنامه را در سیر تاریخی مشروطه تاکنون در نظر گرفتیم و به آثاری که شنیدهاند و میشناسند و در ذهنشان مانده، پرداختیم که ماحصل آن این ۵۰ قسمت کوتاه (کلاکت) شده است.
«نقش» چه ویژگیهایی دارد که آن را با برنامههای مشابه متفاوت کرده باشد؟
ویژگیهای این برنامه بدون تکلف بودن و سرعت بالای آن است که سریع نتیجهگیری میکند. سعی کردیم از دو دوربین استفاده کنیم. تلاش کردیم مجری برنامه بهگونهای صحبتهایش را بیان کند که انگار خود پژوهشگر است. حتی اگر به فضای آرایه برنامه هم دقت کنید، شبیه اتاق کار و داخل خانه است. یعنی تلاش کردیم از آرایه کلیشهای فاصله بگیریم تا مخاطب احساس راحتی کند؛ انگار که راوی، در حال بیان نتیجه پژوهش خود به مخاطب است. با این شیوه صمیمانه بهتر میتوان مفاهیم را منتقل کرد.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
