شروع فاز بازسازی آسیب‌های اغتشاشات

علاوه بر این، خسارت‌های زیادی به مراکز خدماتی مانند مخازن پسماند، چراغ‌های روشنایی شهری و پل‌های عابرپیاده وارد شد. این آسیب‌ها که بخشی از آنها به‌دلیل تخریب عمدی و هدفمند صورت گرفته، به‌شدت بر کارکرد خدمات شهری تأثیر گذاشت. درپی این حوادث،شهروندان به‌وضوح ازاختلال درخدمات عمومی،مشکلات تردد و افزایش مشکلات بهداشتی و زیست‌محیطی رنج بردند. تخریب زیرساخت‌ها و آسیب به ناوگان حمل‌ونقل عمومی باعث شد که دسترسی به خدمات ضروری برای بسیاری از مردم دشوار شده و روند خدمات‌رسانی به جامعه دچار اختلال جدی شود.علاوه‌ بر این، هزینه‌های هنگفت ناشی از بازسازی این خسارات، فشار بیشتری به منابع مالی شهری وارد کرده است.درخصوص جزئیات خسارات وارد شده و آخرین وضعیت بازسازی زیرساخت‌های شهری، گفت‌وگویی با داوود گودرزی، معاون خدمات شهری و محیط‌زیست شهرداری تهران داشتیم.

براساس برآوردهای اولیه، حوادث اخیر چه میزان خسارت به زیرساخت‌های شهری تهران وارد کرده است؟
طبق برآوردهای اولیه و رسمی که توسط شهردار و سخنگوی شهرداری تهران ارائه شده‌، حجم خسارات وارده به اموال عمومی و زیرساخت‌های شهرداری تهران در حوادث اخیر، نزدیک به ۳۰۰۰میلیارد تومان برآورد می‌شود. این رقم بیانگر حجم گسترده و هدفمند آسیب‌های وارد شده است.

بیشترین آسیب‌ها مربوط به کدام بخش‌ها بوده است؟
متأسفانه آسیب‌ها دامنه نسبتا گسترده‌ای داشت اما حملات متمرکز به حمل‌ونقل عمومی و امکانات حیاتی خدماتی بیشتر بود. در حوادث دی‌ماه، ۷۹دستگاه اتوبوس شهری آسیب دیده که ۲۲ دستگاه از این تعداد کاملا سوخته و از رده خارج شده است. همچنین ۳۴۹ ایستگاه اتوبوس ازجمله ۳۷ ایستگاه BRT کاملا تخریب شده و ۵۳ دستگاه خودروی آتش‌نشانی آسیب دیده، به‌طوری‌که هشت دستگاه نابودیا ازرده خارج شده‌اند.علاوه بر آن، ۷۷مسجد آسیب دیده‌اند.درزمینه تجهیزات روشنایی و ترافیک نیز ۱۰۰۰دستگاه چراغ آسیب دیده و به ۷۳۵۰ مخزن پسماند و ۲۵ پل عابر پیاده آسیب وارد شده است.

آیا مناطق خاصی از شهر بیش از سایر مناطق دچار آسیب شده است؟
خسارات به‌صورت پراکنده در سطح شهر گزارش شده اما به‌دلیل ماهیت حملات به زیرساخت‌های اصلی، ایستگاه‌ها و خطوط حمل‌ونقل عمومی در معابر و میادین مرکزی و پرتردد و همچنین تجهیزات خدماتی حاضر در صحنه، بیشتر در معرض آسیب قرار گرفتند. در برخی محلات مانند مشیریه نیز ساختمان‌های ناحیه شهرداری آسیب دیده است.

شهرداری تهران پس از بروز این آسیب‌ها چه اقداماتی برای ایمن‌سازی و بازگرداندن خدمات شهری انجام داد؟
بلافاصله پس از فروکش کردن حوادث، ستادهای عملیاتی مناطق با حداکثر توان مستقر شدند. اولویت نخست، رفع خطر از معابر (جمع‌آوری شیشه‌ها و آوار، ساماندهی تجهیزات واژگون‌شده) و بازگرداندن امکان تردد ایمن برای شهروندان و خودروهای امدادی بود.هم‌زمان عملیات پاکسازی گسترده معابر و ترمیم موقت ایستگاه‌های آسیب‌دیده برای حفظ چرخه خدمات آغاز شد. ما مدیون تلاش شبانه‌روزی و فداکاری نیروهای خدمات شهری، آتش‌نشانی و حمل‌ونقل هستیم که بی‌دریغ برای پاکسازی چهره شهر و تداوم خدمات پایه تلاش کرده‌اند.

طبق برآوردهای شما، کدام خدمات شهری در جریان این حوادث بیشترین اختلال را تجربه کردند؟
خدمات اطفای حریق و آتش‌نشانی به‌دلیل هدف قرار گرفتن خودروها و مأموریت‌ها به‌طور جدی تحت تأثیر قرار گرفت. خدمات نظافت و جمع‌آوری پسماند نیز به علت تخریب گسترده مخازن و ناامنی در معابر، با اختلال روبه‌رو بود.

با توجه به حجم خساراتی که وارد شده، روند ترمیم و بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
فاز اول عملیات شامل پاکسازی، رفع خطر و ترمیم‌های اضطراری با جدیت در حال انجام است و بخش عمده‌ای از آن به پایان رسیده است. اکنون در فاز دوم هستیم که شامل برنامه‌ریزی برای بازسازی اساسی و جایگزینی دارایی‌های از دست رفته مانند اتوبوس‌ها، خودروهای آتش‌نشانی و ایستگاه‌های تخریب شده است. این فرآیند به‌دلیل محدودیت‌های مالی و زمانی، نیازمند تدبیر و اولویت‌بندی دقیق است.

از نگاه شما، چه راهکارهایی می‌تواند از تکرار آسیب به زیرساخت‌های عمومی در چنین شرایطی جلوگیری کند؟
از منظر فنی و مدیریت شهری، این رویداد چند درس مهم برای ما داشت؛ مورد اول افزایش تاب‌آوری تجهیزات است به‌نحوی که ضروری است طراحی و نصب تجهیزات شهری (مانند ایستگاه‌ها، مخازن) با مصالح و معماری مقاوم‌تر در برابر آسیب‌های کوتاه‌مدت صورت گیرد. مورد دوم، تقویت سامانه‌های پشتیبان است به شکلی که توسعه سامانه‌های خدماتی جایگزین و پراکنده برای مواقع بحران تا اختلال در یک نقطه، کل شبکه را متوقف نکند. در نهایت هم لازم است با اتخاذ تمهیدات امنیتی و فیزیکی بیشتر برای محافظت از ناوگان حمل‌ونقل عمومی، مراکز امدادی و داده‌های شهری بر حفاظت از دارایی‌های حیاتی تأکید شود.
اما نکته بنیادی‌تر، ارزش‌گذاری جمعی بر اموال عمومی است. این زیرساخت‌ها با سرمایه و مالیات مردم ساخته شده و تخریب آن، در نهایت منجر به کاهش کیفیت خدمات و تحمیل هزینه‌های سنگین بر همان مردم می‌شود. تقویت این حس تعلق جمعی،مؤثرترین ضمانت برای حفاظت ازشهر است. ما درشهرداری،هم دربخش سخت‌افزاری وهم درحوزه فرهنگ‌سازی، برنامه‌های جدیدی را دنبال خواهیم کرد.
این حوادث، آزمونی دشوار برای مدیریت و خدمات شهری بود. آنچه مسلم است، عزم راسخ مجموعه شهرداری تهران برای بازسازی هرچه سریع‌تر این آسیب‌ها و بازگرداندن خدمات به حالت عادی است. ما در کنار سایر نهادها تلاش می‌کنیم تا چرخه زندگی شهری با کمترین وقفه ادامه یابد و تهران بار دیگر شکوه و نظم همیشگی خود را بازیابد.