پیش‌بینی یک تحلیل‌گر بازارهای مالی از آینده تراکنش‌های بانکی

به همین دلیل، آینده پرداخت‌ها فقط به اپلیکیشن‌های بانکی و امکانات جدید خلاصه نمی‌شود. پای قانون‌گذاری، تاب‌آوری دیجیتال، نظارت روی شرکت‌های فناوری، هوش مصنوعی و حتی آینده پول نقد وسط است. در این رپورتاژ، همین مسیر را مرحله‌به‌مرحله جلو می‌رویم و بعد سراغ پیش‌بینی یک تحلیل‌گر بازارهای مالی می‌رویم تا دقیق‌تر ببینیم تراکنش‌های بانکی به چه سمتی حرکت می‌کنند. این همان نقطه‌ای است که «پیش‌بینی یک تحلیل‌گر بازارهای مالی از آینده تراکنش‌های بانکی» معنا پیدا می‌کند.

سرعت تغییرات در بازارهای پولی و بانکی

در بازار پول، تغییر همیشه وجود دارد. اما وقتی قانون‌گذار وارد بازی می‌شود، سرعت تغییر چند برابر و مسیر، از حالت «انتخاب» خارج خواهد شد. نمونه روشن آن در اروپا دیده می‌شود؛ جایی که مقررات «پرداخت‌های آنی» بانک‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت را به سمتی می‌برد که انتقال پول را در چند ثانیه و در تمام روزهای هفته ممکن کنند. در همین چارچوب، برای منطقه یورو مهلت دریافت پرداخت آنی ۹ ژانویه ۲۰۲۵ و مهلت ارسال پرداخت آنی ۹ اکتبر ۲۰۲۵ تعیین شده است.

این شتاب فقط به بانک‌ها محدود نمی‌ماند. آمارهای رسمی نشان می‌دهد تعداد تراکنش‌های پول الکترونیک در نیمه دوم ۲۰۲۴ به ۴.۶ میلیارد رسید و نسبت به دوره مشابه قبل حدود ۱۵.۸٪ رشد کرد. یعنی کاربران و کسب‌وکارها هم با سرعت بیشتری به ابزارهای پرداخت دیجیتال تکیه می‌کنند و رفتارشان را با این استانداردهای تازه هماهنگ می‌کنند. در چنین شرایطی، آینده تراکنش بانکی به سمتی می‌رود که «سرعت» و «پیوستگی» تبدیل به پایه اصلی تجربه مالی مردم می‌شود.

نقش هوش مصنوعی و اینترنت در آینده بانک‌ها

هرچه تراکنش‌ها سریع‌تر می‌شوند، ریسک‌های عملیاتی هم حساس‌تر می‌شوند. به همین دلیل، اروپا روی تاب‌آوری دیجیتال تمرکز جدی گذاشت و مقررات DORA را از ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ وارد فاز اجرا کرد. این مقررات از بانک‌ها و بازیگران مالی می‌خواهد امنیت فناوری اطلاعات را جدی بگیرند و برای اختلال‌ها و حملات سایبری برنامه داشته باشند. چون در بانکداری آینده، یک اختلال کوتاه در سیستم می‌تواند هزاران تراکنش را تحت تاثیر قرار دهد.

از طرف دیگر، بانک‌ها بخش مهمی از سرویس‌های خود را روی زیرساخت‌های ابری و فناوری‌های بیرونی می‌برند و همین وابستگی، نظارت را هم جدی‌تر کرده است. اتحادیه اروپا در نوامبر ۲۰۲۵، ۱۹ شرکت فناوری از جمله AWS، گوگل و مایکروسافت را به‌عنوان ارائه‌دهندگان حیاتی برای صنعت مالی معرفی کرد تا زیر چتر نظارت مستقیم قرار بگیرند. در چنین فضایی، هوش مصنوعی نقش عملی پیدا می‌کند؛ از تشخیص الگوهای غیرعادی و پیشگیری از تقلب گرفته تا پاسخ‌گویی سریع‌تر. اینترنت هم ستون اصلی این مدل است، چون بدون اتصال پایدار، پرداخت آنی و سرویس‌های ۲۴ ساعته اساساً معنی ندارد.

چرا باید خودمان را با تغییرات بانکی سازگار کنیم؟

تغییرات بانکی فقط یک موج تکنولوژیک نیست. مستقیم روی رفتار روزمره مردم اثر می‌گذارد. وقتی پرداخت آنی جا می‌افتد، مشتری دیگر «انتقال چند دقیقه‌ای» را تحمل نمی‌کند و انتظار دارد پول در چند ثانیه جابه‌جا شود. وقتی سرویس‌های جدید مثل «تایید گیرنده» جدی می‌شود، کاربر باید اطلاعات مقصد را دقیق وارد کند و دیگر نمی‌تواند با اتکا به حدس یا عجله تراکنش انجام دهد. مقررات پرداخت آنی در اروپا حتی برای همین سرویس هم زمان‌بندی گذاشته و برای منطقه یورو تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۵ را به‌عنوان یکی از نقاط اجرایی کلیدی معرفی می‌کند.

برای سازگاری با این مسیر، چند اقدام ساده اما کاربردی کمک می‌کند:

·     اپلیکیشن بانکی و اطلاعات هویتی را به‌روز نگه دارید.

·     برای حساب‌ها و سرویس‌ها، احراز هویت چندمرحله‌ای فعال کنید.

·     نام و اطلاعات گیرنده را قبل از تایید نهایی دوباره چک کنید.

·     اگر کسب‌وکار دارید، مسیر حسابداری و تسویه را با پرداخت‌های سریع هماهنگ کنید تا خطا کمتر شود.

دیدگاه کارشناسان درباره حذف پول فیزیکی

حذف پول نقد از آن بحث‌هایی است که همیشه جذاب به نظر می‌رسد. اما داده‌های رسمی هنوز از «حذف کامل» حمایت نمی‌کنند. گزارش‌های منتشرشده از منطقه یورو نشان می‌دهد پول نقد در سال ۲۰۲۴ هنوز ابزار اول پرداخت در فروشگاه‌ها و نقاط حضوری بوده و ۵۲٪ تراکنش‌ها را تشکیل داده است. این در حالی است که همین سهم در سال ۲۰۲۲ حدود ۵۹٪ بوده و روند نزولی را نشان می‌دهد.

نکته مهم‌تر این است که مردم هنوز روی وجود پول نقد حساسیت دارند. در همان مطالعه، ۶۲٪ گفته‌اند داشتن گزینه پرداخت نقدی برایشان مهم است. بنابراین آینده محتمل‌تر، یک مدل ترکیبی است: پول نقد نقش خود را حفظ می‌کند، اما سهمش کاهش می‌یابد و پرداخت‌های دیجیتال سهم بیشتری می‌گیرند.

پیش‌بینی یک تحلیل‌گر بازارهای مالی از آینده تراکنش‌های بانکی

در کنار این روندهای جهانی، نگاه تحلیل‌گران هم مسیر آینده را شفاف‌تر می‌کند. دومان سهند که خود را تحلیل‌گر حوزه بانکداری هوشمند معرفی می‌کند، آینده تراکنش‌ها را در مسیر «هوشمند شدن» می‌بیند؛ مدلی که در آن نرم‌افزارها نقش شعبه را کم می‌کنند و فناوری، تجربه بانکی را ساده‌تر می‌کند. او در گفت‌وگویی درباره بانکداری هوشمند، استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت اشیا را از پایه‌های این تحول می‌داند و حتی از جایگزینی پلتفرم‌های پرداخت به جای ابزارهای سنتی صحبت می‌کند.

سهند در همان گفت‌وگو، یکی از مهم‌ترین تغییرات آینده را کاهش پول کاغذی و حرکت به سمت پول‌های دیجیتال می‌داند. این پیش‌بینی را می‌توان کنار روندهای جهانی گذاشت. طبق گزارش BIS، در سال ۲۰۲۴، ۹۱٪ از ۹۳ بانک مرکزی بررسی CBDC را در دستور کار داشتند. این عدد نشان می‌دهد بحث پول دیجیتال بانک مرکزی از حالت ایده خارج شده و به پروژه‌های واقعی نزدیک می‌شود و در سال‌های آینده، احتمالا سهم بیشتری در ساختار پولی جهان خواهد داشت.

تحلیل جامع آینده در کتاب بانکداری آینده

کتاب «بانکداری آینده» نوشته دومان سهند دقیقاً روی همین نقطه تمرکز می‌کند: توضیح چرایی تحولات، نه صرفاً معرفی ابزارها و تکنولوژی‌ها. این کتاب تلاش می‌کند تصویری منسجم از روندهایی ارائه دهد که امروز در حال بازتعریف بانک‌ها هستند. از کوچک‌تر شدن شعب فیزیکی و تغییر نقش آن‌ها گرفته تا رشد نئوبانک‌ها و پلتفرم‌های تمام‌دیجیتال که بدون ساختمان و صف و کاغذبازی خدمات ارائه می‌دهند.

یکی از محورهای مهم کتاب، بررسی حرکت نظام بانکی به سمت «آنی شدن» تراکنش‌هاست. این‌که چرا انتظار چندساعته یا چندروزه برای انتقال وجه دیگر با سبک زندگی دیجیتال سازگار نیست و چگونه زیرساخت‌های جدید مالی در حال پاسخ دادن به این نیاز هستند. در کنار آن، به مسئله امنیت دیجیتال هم پرداخته می‌شود؛ اینکه با افزایش سرعت و حجم تراکنش‌ها، ریسک‌ها هم پیچیده‌تر شده‌اند و بانک‌ها ناچارند بیش از هر زمان دیگری به فناوری‌های امنیتی، تحلیل داده و هوش مصنوعی تکیه کنند.

در مجموع، «بانکداری آینده» تلاش می‌کند آینده را نه به‌صورت پیش‌بینی‌های هیجان‌انگیز، بلکه بر پایه روندهای واقعی تحلیل کند. این کتاب کمک می‌کند خواننده بفهمد چرا شعبه‌های فیزیکی در حال تغییر نقش هستند، چرا نئوبانک‌ها رشد می‌کنند و چرا مفهوم بانک، آرام‌آرام از یک ساختمان به یک پلتفرم دیجیتال تبدیل می‌شود. نتیجه این نگاه، درک عمیق‌تری از آینده نظام مالی است؛ آینده‌ای که دیر یا زود بر تصمیم‌های مالی، سرمایه‌گذاری و حتی شیوه تعامل ما با پول تأثیر خواهد گذاشت.