بازار تبریز در دوره قاجار

قدمت بازار تبریز بسیار بیشتر از آن است که امروزه برای سازه‌ها آن عنوان می‌شود. در دوره‌های مختلف تاریخی، بررسی سفرنامه‌های سیاحان و کتاب‌های مورخان مختلف ‌گویای این جمله مشترک است که تبریز در هر عصر دوره‌ای یک مرکز بازرگانی مهم بین‌المللی بوده و شغل مهم اغلب ساکنان آن تجارت بوده است هرچند در برخی دوره‌ها، رکود مقطعی نیز داشته است.

در دوره صفویه به دلیل پایتخت بودن، این شهر رونق تجاری و اقتصادی دوران ایلخانان مغول به ویژه دوره آباقاخان تا الجایتو مغول را باز یافت و بازار داد و ستد در آ‌ن گرمی گرفت. پس از مدتی رکود، در عصر قاجاریه بار دیگر شکوفایی و عظمت خویش را مجدداً بازیافت و به مرکز بزرگ تجاری ایران تبدیل گشت به طوری که از نظر میزان مبادلات تجاری مقام اول کشور را به دست آورد.

کتاب حاضر در هشت فصل تنظیم شده است:

فصل اول- تبریز و تاریخ مختصر آن

فصل دوم- پیشینه بازار در ایران و تبریز تا روی کار آمدن قاجار

فصل سوم- وضعیت بازار تبریز در دوره قاجار از نظر کالبدی، اقتصادی و تجاری

فصل چهارم- بازار و بازاریان تبریز و حرکت‌های سیاسی – اجتماعی عصر قاجار

فصل پنجم- فضاهای مذهبی، فرهنگی و خدماتی بازار تبریز در دوره قاجار

فصل ششم- وضعیت اجتماعی بازار تبریز در دوره قاجار

فصل هفتم- معرفی برخی از اجزاء مهم و تاریخی کالبد بازار تبریز

فصل هشتم- نگاهی گذرا به موضوع نظارت و امنیت در بازار تبریز

منابع و ماخذ

پیوست‌ها

در واقع در کتاب حاضر، چگونگی شکل‌گیری و گسترش کالبدی بازار تبریز و مناسبات اجتماعی درونی آن، با عنایت به مداخله عوامل بسیار تأثیر گذار (مانند جنگ‌های ایران و روس، حضور نخبگان سیاسی قاجار در آن شهر و مداخله حکومت و عوامل وی در تدوین کالبد شهری)، نقش و تأثیر بازار و بازاریان در شکل‌گیری و تدوام حرکت‌های اجتماعی، سیاسی و نیز گروه‌بندی اصناف و مشاغل و سازمان درونی بازار در عصر قاجار مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

«بازار تبریز در دوره قاجار» نگاشته اصغر نجفی و اشرف گلچین در 300 صفحه توسط انتشارات آلتین در تبریز در سال 93 منتشر شده است.