همراهی شبکههای رادیو و تلویزیون نه فقط دایره مخاطبان را گسترش میدهد، بلکه با تحلیلهای کارشناسی، پوشش زنده، انعکاس فضای جشنواره و معرفی آثار و هنرمندان، بر غنای آن میافزاید.در گزارش پیش رو، برای واکاوی جزئیات این همراهی، با عوامل تولید چند برنامه به گفتوگو نشستهایم تابه اهداف ورویکردهای آنان پی ببریم. تأکید آنان بر برنامهریزی دقیق، ارتباط مستمر با دبیرخانه جشنواره و خلق محتوای جذاب و عمیق بوده است.
پیوند نگاه زنانه و هویت ملی
مونا اورعی، مجری، سردبیر و تهیهکننده برنامه سینما بانو از شبکه تهران، درباره استراتژی طراحیشده برای ایجاد تمایز در پوشش چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر به جامجم، گفت: خواسته قلبیام این بود که در این دوره از جشنواره نیز سینما بانو حضوری پویا و مؤثر داشته و صدای تخصصی خود را از طریق رسانهملی به گوش مخاطبان برساند. دغدغه اصلی من، حفظ میراث و تداوم این گفتمان ارزشمند در حوزه سینمای زنمحور بود. نقطه نوآوری و تمرکز امسال، اضافه کردن محور «بازخوانی هویت ملی و اصالت ایرانی» در کنار تحلیلهای جنسیتی و نگاه ویژه به نقش زنان در سینماست چرا که معتقدم این دو مقوله در تعامل با یکدیگر عمق و معنای واقعی مییابند.اورعی در تشریح این محور موضوعی جدید افزود: بر این باورم که وطن بهمثابه مادر فرهنگ و هویت جمعی ما عمل میکند و نقشی حمایتی و شکلدهنده دارد. بنابراین نقد فیلمها در سینمابانو فراتر از تحلیل فرم و روایت است و به این پرسش اساسی میپردازد که هر اثر تا چه اندازه توانسته حس تعلق و پیوند مخاطب را به ریشهها و هویت ملی ایرانی غنا ببخشد. در این میان نقش زنان بهعنوان قلب تپنده خانواده و جامعه، کلیدی و بیهمتاست. یک زن با کارکرد تربیتی و الگوسازی خود میتواند عشق به میهن و ارزشهای ملی را در نسلهای آتی نهادینه کرده یا برعکس، با الگودهی نادرست، این بنیان را سست کند.تهیهکننده و سردبیر برنامه در توضیح منطق دعوت از مهمانان مرد برای نخستینبار عنوان کرد: این تصمیم با هدف ایجاد نگاهی جامعتر و چندصدایی به سینمای مرتبط با زنان گرفته شد. در گفتوگو با آقایان، در پی واکاوی این پرسش محوری هستیم که در طول سالهای فعالیت و مدیریت ایشان در عرصه سینما، چه میزان به تولید و حمایت از آثاری با نگاهی عمیق واصیل به مقوله مادری، نهاد خانواده و همچنین بازنمایی عزتمند و دقیق هویت ملی توجه شده است. این گفتوگوها به درک کاملتر چالشها و فرصتهای این حوزه کمک خواهد کرد.اورعی با تأکید بر حفظ هویت مستقل برنامه اضافه کرد: سینمابانو همواره بر پایه ماهیت متمایز خود_ که ریشه در نگاه زنانه و تأثیرگذار به سینما دارد_ ایستاده ومسیر پیشرفتش را ادامه داده است. حفظ این هویت اصیل که از نقش آفریننده زن در فرهنگ و جامعه نشأت میگیرد امری ضروری است و نباید اجازه داد این ویژگی منحصربهفرد کمرنگ شود. بارها تأکید کردهام که وفاداری به این رسالت فرهنگی، خط قرمز و جهتگیر اصلی سینمابانو در تمام مراحل تولید و پخش خواهد بود.
راهنمای شنیداری انتخاب فیلم در جشنواره
مریم بابایی تهیهکننده برنامه استودیو ۸ که در خانه اصحاب رسانه فعالیت میکند نیز درباره رویکرد پوشش چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر وتجربه عملیاتی این برنامه در امسال به جامجم توضیح داد:ما در روزهای برگزاری جشنواره، بهصورت فعال و مستقیم در محل رویداد حاضریم و تمام تلاشمان این است که فضای واقعی، گفتوگوهای تأثیرگذار و مشاهدات دست اول همکاران رسانهای را به شکلی زنده و جذاب به شنوندگان رادیونمایش منتقل کنیم. یکی از محورهای اصلی برنامه نیز ارائه راهنماییهای کاربردی و تحلیلی برای کمک به مخاطبان در انتخاب و تماشای فیلمهای شاخص جشنواره است بهگونهای که حتی اگر فردی امکان حضور فیزیکی ندارد، بتواند از طریق شنیدن، در جریان جو و کیفیت آثار قرار گیرد. بابایی در پاسخ به سؤالی درباره تأثیر تغییر مکان کاخ رسانه به پردیس ملت بر روند کار ادامه داد: این جابهجایی عملا چالش اساسی برای تیم ما ایجاد نکرد. زیرا ماهیت کار رادیویی بیش از هر چیز متکی به کیفیت فنی، محیط بدون نویز و شرایط کنترلشده ضبط است.
صدای جشنواره فیلم فجر در سراسر ایران
زهره عبدالرحیم تهیهکننده و برنامهساز شبکه رادیویی جوان نیز امسال در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر با برنامه «آپارادیو» حضور پیدا کرده است. عبدالرحیم درباره ویژگیهای پخش این برنامه در جشنواره فیلم فجر به جامجم گفت: این برنامه در ایام جشنواره، هر شب در بازه زمانی ۲۰ تا ۲۱ از شبکه جوان پخش میشود و تلاشمان این بوده که برنامه را هر روز بهصورت زنده روی آنتن ببریم. اجرای برنامه برعهده وحید رونقی است و پیمان خزلی نیز بهعنوان مجری میدانی، از محل برگزاری جشنواره در پردیس ملت به برنامه متصل میشود تا گزارشهای زنده، گفتوگوهای لحظهای و فضای مستقیم رویداد را به مخاطبان منتقل کند.
وی مهمترین چالش ساختار پوشش جشنوارهای در رسانهملی را فقدان برنامهریزی بلندمدت، زمانبندی فشرده و گاه عدم بهرهگیری از ظرفیتهای متخصص عنوان کرد و با تأکید بر ضرورت حرفهایگرایی افزود: متأسفانه شرایط امسال به گونهای بود که با فاصلهای کمتر از ۲۴ساعت از آغاز جشنواره، مسئولیت تولید و پخش برنامه به ما محول شد. طبیعی است با چنین محدودیت زمانی، امکان برنامهریزی محتوایی عمیق،دعوت ازهمه صاحبنظران باتجربه و طراحی بخشهای متنوع و خلاقانه بهشدت کاهش مییابد. در چنین شرایطی، گاهی شاهد آن هستیم که افراد بدون پشتوانه تخصصی کافی، در جایگاه منتقد قرار میگیرند و بهجای ارائه تحلیل مستند و روشنگر، به بیان دیدگاههای شخصی و گاه بیربط میپردازند. آنتن ملی، با توجه به هزینههای بالا و مخاطبان گستردهاش، ظرفیتی است ارزشمند که باید با محتوایی سنجیده، متعادل و کارشناسی پر شود. به باور من، برای ارتقای کیفیت پوشش جشنواره، نیازمند عزمی جدی برای برنامهریزی از ماهها قبل، تشکیل تیمهای تخصصی ثابت و ایجاد تعامل پایدار با دبیرخانه جشنواره هستیم تا بتوانیم تصویری کامل، منصفانه و جذاب از این رویداد مهم سینمایی به مخاطبان ارائه دهیم.