اعتراف ناگزیر به حضور میلیونی مردم
یکی از مهمترین ویژگیهای بازتاب رسانهای راهپیمایی امسال، تأکید اغلب رسانههای غربی بر گستردگی حضور مردم بود؛ موضوعی که حتی رسانههای منتقد جمهوری اسلامی نیز نتوانستند آن را نادیده بگیرند. خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارش خود با اشاره به حضور گسترده مردم در تهران و شهرهای مختلف ایران، این راهپیمایی را نمادی از همبستگی ملی و حمایت عمومی از ساختار سیاسی کشور توصیف کرد و حضور اقشار مختلف جامعه را مورد توجه قرار داد. رویترز نیز در گزارشی مشابه، برگزاری راهپیماییهای منظم و گسترده در سراسر ایران را نشانهای از تداوم پایگاه اجتماعی جمهوری اسلامی ارزیابی کرد؛ تحلیلی که در ادبیات رسانهای غرب، به معنای پذیرش نقش سرمایه اجتماعی در تداوم ثبات سیاسی ایران تلقی میشود و ادعاهای گذشته در خصوص کاهش حمایت مردمی از نظام را زیر سؤال برده است.
در همین چارچوب، برخی رسانههای اروپایی نظیر دویچهوله نیز ضمن انعکاس حضور میلیونی مردم، این رویداد را نشانه استمرار مشارکت اجتماعی و پیوند تاریخی جامعه ایران با انقلاب اسلامی دانستند. شبکه فرانس ۲۴ نیز با انتشار گزارشهای تصویری از تجمع گسترده مردم، راهپیمایی ۲۲ بهمن را یکی از مهمترین جلوههای مشارکت سیاسی در ایران معرفی کرد.
تمرکز رسانههای بینالمللی بر سه محور کلیدی
بررسی مجموع پوشش رسانههای غربی نشان میدهد تحلیلها و گزارشهای منتشر شده عمدتا حول سه محور شکل گرفته است. نخست، برجستهسازی حضور گسترده مردم در شهرهای مختلف ایران که بهعنوان نشانهای از انسجام اجتماعی مطرح شد. دوم، توجه به نمایش توان دفاعی ایران در حاشیه مراسم، از جمله نمایش تجهیزات نظامی و بقایای پهپادهای ساقط شده رژیمصهیونیستی که بهعنوان پیام بازدارندگی تهران مورد تحلیل قرار گرفت. سوم، بازتاب سخنان مقامات سیاسی ایران درباره تحولات منطقهای، پرونده هستهای و ضرورت حفظ وحدت ملی.
در این میان، برخی رسانهها تلاش کردند این مراسم را در چارچوب تحولات جاری سیاست خارجی ایران، از جمله مذاکرات هستهای و تنشهای منطقهای تحلیل کنند اما نقطه مشترک بسیاری از این گزارشها، تمرکز بر تصویر حضور پرشور مردم در خیابانها بود.
روایت رسانههای منطقهای از «نمایش اقتدار مردمی»
در میان رسانههای منطقه، شبکههای عربی و محور مقاومت پوشش گستردهتری از این رویداد ارائه کردند. شبکه المیادین با اشاره به مشارکت گسترده مردم در شهرهای مختلف ایران، راهپیمایی ۲۲بهمن را نماد همبستگی ملی در برابر فشارهای خارجی توصیف کرد و بر حضور پررنگ نسل جوان در این مراسم تأکید داشت. شبکههای المنار و العهد لبنان نیز با اشاره به حضور میلیونی مردم از ساعات اولیه صبح، این مراسم را تجدید عهد ملت ایران با آرمانهای انقلاب اسلامی و شهدای مقاومت ارزیابی کردند. این رسانهها همچنین حضور همزمان مسئولان سیاسی و فرماندهان نظامی در کنار مردم را نشانهای از انسجام ساختاری و اجتماعی در ایران دانستند. شبکههای عربی دیگر نظیر المسیره یمن و روسیا الیوم نیز راهپیمایی ۲۲ بهمن را پیامی روشن از پایداری ایران در برابر فشارهای آمریکا و رژیمصهیونیستی معرفی کردند و این حضور را عاملی تقویتکننده قدرت چانهزنی ایران در معادلات منطقهای و مذاکرات سیاسی دانستند. بخش دیگری از بازتابهای رسانهای، به جلوههای نمادین این مراسم اختصاص داشت. برخی رسانههای اروپایی و عربی، نمایش تجهیزات دفاعی و بقایای پهپادهای ساقط شده رژیمصهیونیستی را بهعنوان پیام قدرت بازدارندگی ایران تحلیل کردند. همچنین انعکاس شعارهای سیاسی مردم در رسانههای منطقهای، از جمله شعارهای ضدآمریکایی و ضدصهیونیستی، بهعنوان بیانگر جهتگیری سیاست خارجی و امنیتی جمهوری اسلامی مورد توجه قرار گرفت.
۲۲ بهمن در چارچوب جنگ روایتها
یکی از ابعاد مهم راهپیمایی امسال، تأثیر آن بر جنگ روایتها میان ایران و رسانههای غربی بود. در ماههای گذشته، تلاش گستردهای برای ترسیم تصویری از ایران بهعنوان کشوری دچار شکاف اجتماعی صورت گرفته بود اما انتشار تصاویر حضور میلیونی مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن، این روایت را با چالش جدی مواجه کرد.
تحلیلگران رسانهای معتقدند چنین رویدادهایی نقش مهمی در شکلدهی به ادراک افکار عمومی جهانی درباره ثبات و مشروعیت سیاسی کشورها دارد و از این منظر، راهپیمایی ۲۲ بهمن بهعنوان یک ابزار قدرت نرم برای جمهوری اسلامی عمل کرده است.
۲۲ بهمن؛ شاخص قدرت اجتماعی ایران
برآیند بازتابهای رسانهای راهپیمایی امسال نشان میدهد که این رویداد، فراتر از یک مراسم سالگرد انقلاب، به نمادی از انسجام داخلی و استمرار حمایت مردمی از جمهوری اسلامی تبدیل شده است. تمرکز رسانههای بینالمللی بر حضور گسترده مردم، نمایش توان دفاعی و انعکاس پیامهای سیاسی مقامات ایرانی، نشان میدهد که ۲۲ بهمن همچنان یکی از مهمترین شاخصهای سنجش قدرت اجتماعی و سیاسی ایران در عرصه جهانی محسوب میشود. در شرایطی که ایران با فشارهای امنیتی و سیاسی گسترده از سوی دشمنان استقلال ملی مواجه است، بازتاب جهانی راهپیمایی ۲۲ بهمن نشان داد که سرمایه اجتماعی و انسجام ملی همچنان یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت جمهوری اسلامی در معادلات منطقهای و بینالمللی به شمار میرود.