شامحمدی پیش از این با فیلم «مجنون» و پرداختن به شخصیت شهید زینالدین و عملیات جزیره مجنون توانست در جشنواره فجر ۴۳ جایگاه قابل قبولی در میان آثار این ژانر بهدست آورد و با استقبال نسبی مخاطبان و منتقدان مواجه شود. او امسال در «جانشین» سراغ روایت زندگی و بخشی از فعالیتهای شهید حسین املاکی فرمانده اطلاعات_شناسایی و جانشین فرمانده سپاه قدس در عملیات نصر ۴ رفته است؛ شخصیتی که کمتر در سینمای دفاع مقدس به او پرداخته شده و همین انتخاب، نقطه شروع تفاوت فیلم با نمونههای مشابه است.
«جانشین» از نظر ساختار روایی، به الگوی کلاسیک و خطی سینمای بیوگرافی وفادار میماند و تلاش میکند با روایتی منسجم و یکپارچه، تصویری قابل درک از شخصیت محوری خود ارائه دهد. فیلم نه در پی پیچیدگیهای فرمی است و نه قصد ساختارشکنی دارد؛ انتخابی آگاهانه که باعث میشود تمرکز اصلی اثر بر شناخت شخصیت و انتقال حس باقی بماند.
یکی از ویژگیهای قابل توجه فیلم، عبور آن از کلیشه صرف حضور در خاکریزها و میدانهای نبرد مرزی است. «جانشین» با گسترش دامنه مکانی و محتوایی خود، به عملیاتهای شهری و مقابله با منافقین و جنگ را صرفا در جغرافیای جبهه محدود نمیکند. این انتخاب فضای تازهای به روایت میدهد و امکان مواجهه متفاوتتری با مفهوم جنگ و امنیت را فراهم میسازد.
فیلم با دادن زمان کافی به شخصیتپردازی، به مخاطب فرصت میدهد نهتنها یک فرمانده نظامی بلکه انسانی با دغدغه، تصمیم و مسئولیت را بشناسد. این نزدیکی تدریجی میان تماشاگر و شخصیت شهید املاکی، یکی از ریسکهای مهم فیلم است چراکه هرگونه اغراق یا شعارزدگی میتوانست بهراحتی این ارتباط را مخدوش کند. با این حال «جانشین» تلاش میکند با حفظ لحن متعادل و پرهیز از تقدیس افراطی، این مسیر را کنترل شده طی کند.
در مجموع «جانشین» را میتوان اثری دانست که در ادامه مسیر فیلم «مجنون» دنبال تثبیت نگاه کارگردان به سینمای دفاع مقدس شخصیتمحور است؛ سینمایی که بهجای تمرکز صرف بر عملیات، به انسان درون جنگ نزدیک میشود و سعی دارد تجربهای همدلانه و قابل لمس برای مخاطب امروز ایجاد کند.