گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
کودکان راویان فردای ایران
بیستوهفتمین جشنواره بینالمللی قصهگویی کانون پرورش فکری کودکانونوجوانان، با افتتاح دبیرخانه دائمی خود در «خانه مشروطیت» اصفهان، مسیر تازهای را در ترویج هنر قصهگویی و انتقال میراث فرهنگی ایران به جهان گشوده است؛ بهخصوص اینکه خانه مشروطیت از گذشته تاامروز همواره بهعنوان نماد تحولات فرهنگی و آزادیخواهانه ایران شناخته میشود و اکنون به قلب عملیاتی و معنوی بزرگترین رویداد قصهگویی کشور تبدیل شده است تا بامیزبانی از کودکان،نوجوانان و قصهگویان حرفهای،پیام فرهنگی و تمدنی ایران رابه مخاطبان ملی و بینالمللی منتقل کند.به این بهانه بامیثم بکتاشیان،دبیر این دوره ازجشنواره به گفتوگو نشستهایم.
جشنواره قصهگویی یکی از معدود رویدادهایی است که دراین سالها بهشکل مستمر برگزار شده و از همه مهمتر اینکه جامعه هدف آن کودکانونوجوانان هستند؛ ارزیابی شما نسبت به دوره جدید این رویداد چیست؟
طبعا مهمترین نکتهای که میبایست در برگزاری رویدادهای فرهنگی مورد توجه باشد، شناسایی نقاط ضعف و قوت آن است؛ بهویژه آندسته از جشنوارههایی که دارای پیشینهای طولانی هستند و بیش از سایر رویدادها زمینه را برای تبادلنظر و بحث فراهم میکنند. جشنواره قصهگویی هم از این قاعده مستثنی نبوده است. از آنجا که مدت کوتاهی است دبیری جشنواره بهعهده من گذاشته شده، مطالعه اسناد و اصولا کارنامه دوران قبل را در دستور کارخود قرار دادهایم تا بتوانیم این دوره را همچون دوران گذشته با موفقیت برگزار کنیم.ضمن اینکه همیاری استادان و پیشکسوتان حوزه قصهگویی دراین سالها، همواره بهترین الگو برای برگزاری این جشنواره بوده و تلاش کردهایم بهمدد همنشینی با قصهگویان مجرب، فضای تازهای را در این عرصه بهوجود بیاوریم، بهطوری که میتوان گفت در این دوره فراتر از آنچه اشاره شده کار کردهایم. امسال تعداد قابلتوجهی اثر در سه گرایش اصلی قصهگویی کهن، مدرن یا نوآورانه و تلفیقی ثبت شده است. بخش استانی جشنواره از اول تا سوم دیماه ۱۴۰۴ در تالار هنر شهرداری اصفهان برگزار شد و فرصتی را فراهم کرد تا استعدادهای جوان و کودکان و نوجوانان با تجربه رقابت سالم و ارتقای مهارتهای قصهگویی آشنا شوند. بخش ملی و بینالمللی جشنواره هم از ۲۵ تا ۲۷ بهمنماه در موزهشهر اصفهان برگزار خواهد شد و میزبان قصهگویان حرفهای و شرکتکنندگان خارجی است. این بخش، علاوه بر رقابت، فرصتی برای تبادل فرهنگی و تجربهای آموزشی فراهم میکند و نشان میدهد ایران در عرصه قصهگویی، نهتنها در سطح ملی بلکه در سطح بینالمللی هم حضور فعالی دارد. این جشنواره فرصتی را بهوجود میآورد تا قصهگویان خارجی و ایرانی آثار خود را ارائه کنند، ضمن اینکه روایتهای سنتی و مدرن ایران با شیوههای نوین قصهگویی ترکیب شده و تجربه تازهای را برای مخاطبان ایجاد کرده است.
پیش از شروع گفتوگو به این مساله اشاره کردید که در این دوره، از ترجمه مقالات مختلف در ارتباط با قصهگویی هم بهره گرفتهاید؛ این نشان میدهد که جشنواره درکنار توجه به سایر مولفهها، پژوهشمحور نیز هست.
همینطوراست؛ ما براین باوریم صرفنظر از فعالیتهایی که تا امروز در حوزه قصهگویی انجام شده، ترجمه مقالات از زبانهای دیگر هم میتواند افقهای تازهای را پیشروی ما قراردهد. اتفاقات پژوهشی، راهبردی وتجارب زیسته قصهگویان و داوران در این سالها همیشه مبنای کار جشنواره بوده و امسال هم براینروال به فعالیت خود ادامه دادهایم. برآیند تمام اینها موجب میشود تا سال آینده، دوره بیستوهشتم را با قوامیافتگی بیشتر و با تکیه بر تجارب گذشته رقم بزنیم.
آیا در این دوره درونمایه خاصی برای قصهها در نظر گرفته شده است؟
ماهیت و منشأ قصهگویی از دیرباز تا امروز به فرهنگ عامه برمیگردد. جشنواره قصهگویی در طول دورههای مختلف برگزاری، ضمن پایبندی به اصول حرفهای، در پی این بوده تا گذشته را به آینده پیوند دهد. در این ارتباط موضوعاتی برگرفته از هویت تمدنی، دینی، ملی و انقلابی مدنظر روایت قصهها قرارگرفته است. همه ما در دوران کودکی و نوجوانی این تجربه را داشتهایم که با شنیدن قصههای پدربزرگها و مادربزرگها، غرق جهان هستی شدهایم. مولفه بیستوهفتمین جشنواره در قیاس با دورههای گذشته این است که صنوف و سنین مختلف را به این رویداد پیوند دهد، بهطوریکه در این راستا از روایت اقلیتهای مذهبی هم بهره گرفتهایم تا بهواسطه زبان و گویشهای منحصربهخود، بتوانند روایتی مبتنی بر تاریخ و تجارب زیسته خود ارائه دهند و به قصهگویی بپردازند. نکته دیگر بحث بهرهگیری موضوعی از منابع ادبیات کلاسیک ایران است، از آنجایی که ما گنجینه غنی و پرباری در این زمینه داریم، شاخصترین آثار ادبیات کهن از مثنوی معنوی گرفته تا گلستان و بوستان، دیوان حافظ، شاهنامه فردوسی و... مبنا قرار گرفته تا قصهگویان بر اساس حکایتهای مفیدی که در بطن این آثار یافت میشود، طرح موضوع کنند و با تکیه بر خلاقیت و شیوههای نو، به قصهگویی بپردازند. در مجموع، اصلیترین راهبرد جشنواره امسال، توسعه قصهگویی در بین اقشار، سنین و اقلیتهای مذهبی مختلف است تا همه افراد جامعه درگیر این فرآیند شوند.
از دید شما نهادینهکردن مفهوم هویت ملی درقصههای این دوره چطورمحقق خواهد شد، بهخصوص بعداز پشتسرگذاشتن تجربه جنگ ۱۲روزه.
یکی از بخشهای جشنواره، تمرکز بر بحث مقاومت و هویت ملی است. درجنگ ۱۲ روزه ما شاهد اتحاد و همدلی گسترده در جامعه بودیم. همین مساله موجب زمینگیرشدن دشمن شد تا به بزرگی ملت ایران پی ببرد. درجشنواره امسال هم بهشکل ویژه به مقوله هویت ملی پرداخته شده؛ امیدوارم این خردهروایتها که از منظرهای مختلف مورد واکاوی و مطالعه قرارگرفته، بتواند منبع الهام خوبی برای قصهگویان این دوره از جشنواره باشد و در دستورکار دورههای آتی هم قرار بگیرد. هویت ملی موضوعی است که میتواند مبدأ و مبنای روایت قصهگویان قرار بگیرد. اگر میخواهیم تئاتر، سینما و ادبیات کیفی و پرمحتوایی داشته باشیم، باید در درجه اول قصه خوبی را روایت کنیم. در واقع قصه، اساس و جانمایه تمام هنرها بهشمار میرود. طبعا اگر بخواهیم از هویت ملی و دینیمان به بهترین شکل دفاع کنیم، لازم است پیش ازهرچیز روایت دقیق و مستندی داشته باشیم. خداوند برای برقراری ارتباط با بندگان خود، از طریق کتاب آسمانی صحبت میکند؛ این نشان میدهد که زندگی بشر از بدو آفرینش، باروایت وقصه درهمتنیده شده و قصه میتواند نقش زیادی در نهادینهکردن تعالیم و مفاهیم زندگی داشته باشد.
این دوره از جشنواره در اصفهان برگزار میشود؛ درست است؟
بله؛ اصفهان میزبانی این دوره را بهعهده گرفته است. امسال مانند سالهای گذشته، باتوجه به اهمیت قصهگویی، دبیرخانه توسعه قصهگویی ایران همچون سالهای گذشته در حوزه ترویج این هنر به فعالیت خود ادامه داده است. نهفقط این دوره که قراراست دورههای آتی جشنواره هم از این پس در شهر اصفهان برگزار شود.
برگزاری جشنواره قصهگویی در شرایط کنونی برای کودکانونوجوانان امروز امری دشوار بهنظر میآید، ازاینجهت که کودکان بهواسطه پیشرفت تکنولوژی و تعدد رسانهها، با هوش مصنوعی، فضای مجازی، تولیدات متکثر و متنوع درحوزه کارتون و انیمیشنهای آن طرف آبی و... مواجه هستند؛ درچنین موقعیتی چطور میتوان این گروه از مخاطبان را بهسمت قصههای بومی و فولکلور جذب کرد؟
نکته درستی است، آنچه اشاره میکنید دغدغه ما هم در جشنواره هست و تلاش کردهایم در این زمینه به ارائه راهکارهای مختلفی بپردازیم که تولید پادکستهای متنوع برای کودکانونوجوانان از این جمله است. تجربه ثابت کرده کودکانونوجوانان درسالهای اخیر توانستهاند با پادکستها ارتباط خوبی برقرارکنند. در کنار آن به تولیدات ۹۰ ثانیهای نیز پرداختهایم تا بهفراخور شرایط روز، جوابگوی بخش اعظمی از نیازهای نوجوانان در فضای قصهگویی باشیم. چندان که امسال پادکستهایی هم در دسترس مخاطبان قرار گرفته و آنها میتوانند از مطالب بهکار برده شده در آن بهرهمند شوند. برخلاف برخی دیدگاهها که فضای مجازی را برای کودکانونوجوانان مخرب قلمداد میکنند، بر این باورم که اتفاقا فضای مجازی میتواند منشأ بروز اتفاقات خوبی در حیطه قصهگویی باشد، مشروط بر آنکه بهدرستی از ظرفیتهای آن استفاده کنیم. در این مسیر، برقراری ارتباط با نسل جوان و ازهمه مهمتر، آگاهبودن به دغدغهها و افکار این طیف سنی، میتواند موجب شکلگیری تولیداتی مبتنی بر تاریخ، فرهنگ و ادبیات ارزشمند کشورمان را فراهم کند.
جشنواره قصهگویی در این سالها چقدر تلاش کرده تا با پوششدادن نقاط صفر مرزی، تولیدات خود را در اختیار کودکان کمبرخوردار که از دسترسی به امکانات پایتخت و کلانشهرهای دیگر محروم هستند، قراردهد؟
این هم جزو یکی از اهداف و آییننامههای جشنواره است و هر دوره به این امر مهم توجه زیادی میشود. در این دوره هم همکاران و مدیران کل کانون تلاش کردهاند تا با توزیع عادلانه و مناسب، بستری را برای بروز و ظهور استعدادها در نقاط دورافتاده کشور فراهم کنند. نمیگویم در این زمینه صددرصد به تمام اهدافمان جامه عمل پوشاندهایم، همینقدر اشاره کنم که توانستهایم توفیقات مطلوبی را در این زمینه کسب کنیم.
طبعا مهمترین نکتهای که میبایست در برگزاری رویدادهای فرهنگی مورد توجه باشد، شناسایی نقاط ضعف و قوت آن است؛ بهویژه آندسته از جشنوارههایی که دارای پیشینهای طولانی هستند و بیش از سایر رویدادها زمینه را برای تبادلنظر و بحث فراهم میکنند. جشنواره قصهگویی هم از این قاعده مستثنی نبوده است. از آنجا که مدت کوتاهی است دبیری جشنواره بهعهده من گذاشته شده، مطالعه اسناد و اصولا کارنامه دوران قبل را در دستور کارخود قرار دادهایم تا بتوانیم این دوره را همچون دوران گذشته با موفقیت برگزار کنیم.ضمن اینکه همیاری استادان و پیشکسوتان حوزه قصهگویی دراین سالها، همواره بهترین الگو برای برگزاری این جشنواره بوده و تلاش کردهایم بهمدد همنشینی با قصهگویان مجرب، فضای تازهای را در این عرصه بهوجود بیاوریم، بهطوری که میتوان گفت در این دوره فراتر از آنچه اشاره شده کار کردهایم. امسال تعداد قابلتوجهی اثر در سه گرایش اصلی قصهگویی کهن، مدرن یا نوآورانه و تلفیقی ثبت شده است. بخش استانی جشنواره از اول تا سوم دیماه ۱۴۰۴ در تالار هنر شهرداری اصفهان برگزار شد و فرصتی را فراهم کرد تا استعدادهای جوان و کودکان و نوجوانان با تجربه رقابت سالم و ارتقای مهارتهای قصهگویی آشنا شوند. بخش ملی و بینالمللی جشنواره هم از ۲۵ تا ۲۷ بهمنماه در موزهشهر اصفهان برگزار خواهد شد و میزبان قصهگویان حرفهای و شرکتکنندگان خارجی است. این بخش، علاوه بر رقابت، فرصتی برای تبادل فرهنگی و تجربهای آموزشی فراهم میکند و نشان میدهد ایران در عرصه قصهگویی، نهتنها در سطح ملی بلکه در سطح بینالمللی هم حضور فعالی دارد. این جشنواره فرصتی را بهوجود میآورد تا قصهگویان خارجی و ایرانی آثار خود را ارائه کنند، ضمن اینکه روایتهای سنتی و مدرن ایران با شیوههای نوین قصهگویی ترکیب شده و تجربه تازهای را برای مخاطبان ایجاد کرده است.
پیش از شروع گفتوگو به این مساله اشاره کردید که در این دوره، از ترجمه مقالات مختلف در ارتباط با قصهگویی هم بهره گرفتهاید؛ این نشان میدهد که جشنواره درکنار توجه به سایر مولفهها، پژوهشمحور نیز هست.
همینطوراست؛ ما براین باوریم صرفنظر از فعالیتهایی که تا امروز در حوزه قصهگویی انجام شده، ترجمه مقالات از زبانهای دیگر هم میتواند افقهای تازهای را پیشروی ما قراردهد. اتفاقات پژوهشی، راهبردی وتجارب زیسته قصهگویان و داوران در این سالها همیشه مبنای کار جشنواره بوده و امسال هم براینروال به فعالیت خود ادامه دادهایم. برآیند تمام اینها موجب میشود تا سال آینده، دوره بیستوهشتم را با قوامیافتگی بیشتر و با تکیه بر تجارب گذشته رقم بزنیم.
آیا در این دوره درونمایه خاصی برای قصهها در نظر گرفته شده است؟
ماهیت و منشأ قصهگویی از دیرباز تا امروز به فرهنگ عامه برمیگردد. جشنواره قصهگویی در طول دورههای مختلف برگزاری، ضمن پایبندی به اصول حرفهای، در پی این بوده تا گذشته را به آینده پیوند دهد. در این ارتباط موضوعاتی برگرفته از هویت تمدنی، دینی، ملی و انقلابی مدنظر روایت قصهها قرارگرفته است. همه ما در دوران کودکی و نوجوانی این تجربه را داشتهایم که با شنیدن قصههای پدربزرگها و مادربزرگها، غرق جهان هستی شدهایم. مولفه بیستوهفتمین جشنواره در قیاس با دورههای گذشته این است که صنوف و سنین مختلف را به این رویداد پیوند دهد، بهطوریکه در این راستا از روایت اقلیتهای مذهبی هم بهره گرفتهایم تا بهواسطه زبان و گویشهای منحصربهخود، بتوانند روایتی مبتنی بر تاریخ و تجارب زیسته خود ارائه دهند و به قصهگویی بپردازند. نکته دیگر بحث بهرهگیری موضوعی از منابع ادبیات کلاسیک ایران است، از آنجایی که ما گنجینه غنی و پرباری در این زمینه داریم، شاخصترین آثار ادبیات کهن از مثنوی معنوی گرفته تا گلستان و بوستان، دیوان حافظ، شاهنامه فردوسی و... مبنا قرار گرفته تا قصهگویان بر اساس حکایتهای مفیدی که در بطن این آثار یافت میشود، طرح موضوع کنند و با تکیه بر خلاقیت و شیوههای نو، به قصهگویی بپردازند. در مجموع، اصلیترین راهبرد جشنواره امسال، توسعه قصهگویی در بین اقشار، سنین و اقلیتهای مذهبی مختلف است تا همه افراد جامعه درگیر این فرآیند شوند.
از دید شما نهادینهکردن مفهوم هویت ملی درقصههای این دوره چطورمحقق خواهد شد، بهخصوص بعداز پشتسرگذاشتن تجربه جنگ ۱۲روزه.
یکی از بخشهای جشنواره، تمرکز بر بحث مقاومت و هویت ملی است. درجنگ ۱۲ روزه ما شاهد اتحاد و همدلی گسترده در جامعه بودیم. همین مساله موجب زمینگیرشدن دشمن شد تا به بزرگی ملت ایران پی ببرد. درجشنواره امسال هم بهشکل ویژه به مقوله هویت ملی پرداخته شده؛ امیدوارم این خردهروایتها که از منظرهای مختلف مورد واکاوی و مطالعه قرارگرفته، بتواند منبع الهام خوبی برای قصهگویان این دوره از جشنواره باشد و در دستورکار دورههای آتی هم قرار بگیرد. هویت ملی موضوعی است که میتواند مبدأ و مبنای روایت قصهگویان قرار بگیرد. اگر میخواهیم تئاتر، سینما و ادبیات کیفی و پرمحتوایی داشته باشیم، باید در درجه اول قصه خوبی را روایت کنیم. در واقع قصه، اساس و جانمایه تمام هنرها بهشمار میرود. طبعا اگر بخواهیم از هویت ملی و دینیمان به بهترین شکل دفاع کنیم، لازم است پیش ازهرچیز روایت دقیق و مستندی داشته باشیم. خداوند برای برقراری ارتباط با بندگان خود، از طریق کتاب آسمانی صحبت میکند؛ این نشان میدهد که زندگی بشر از بدو آفرینش، باروایت وقصه درهمتنیده شده و قصه میتواند نقش زیادی در نهادینهکردن تعالیم و مفاهیم زندگی داشته باشد.
این دوره از جشنواره در اصفهان برگزار میشود؛ درست است؟
بله؛ اصفهان میزبانی این دوره را بهعهده گرفته است. امسال مانند سالهای گذشته، باتوجه به اهمیت قصهگویی، دبیرخانه توسعه قصهگویی ایران همچون سالهای گذشته در حوزه ترویج این هنر به فعالیت خود ادامه داده است. نهفقط این دوره که قراراست دورههای آتی جشنواره هم از این پس در شهر اصفهان برگزار شود.
برگزاری جشنواره قصهگویی در شرایط کنونی برای کودکانونوجوانان امروز امری دشوار بهنظر میآید، ازاینجهت که کودکان بهواسطه پیشرفت تکنولوژی و تعدد رسانهها، با هوش مصنوعی، فضای مجازی، تولیدات متکثر و متنوع درحوزه کارتون و انیمیشنهای آن طرف آبی و... مواجه هستند؛ درچنین موقعیتی چطور میتوان این گروه از مخاطبان را بهسمت قصههای بومی و فولکلور جذب کرد؟
نکته درستی است، آنچه اشاره میکنید دغدغه ما هم در جشنواره هست و تلاش کردهایم در این زمینه به ارائه راهکارهای مختلفی بپردازیم که تولید پادکستهای متنوع برای کودکانونوجوانان از این جمله است. تجربه ثابت کرده کودکانونوجوانان درسالهای اخیر توانستهاند با پادکستها ارتباط خوبی برقرارکنند. در کنار آن به تولیدات ۹۰ ثانیهای نیز پرداختهایم تا بهفراخور شرایط روز، جوابگوی بخش اعظمی از نیازهای نوجوانان در فضای قصهگویی باشیم. چندان که امسال پادکستهایی هم در دسترس مخاطبان قرار گرفته و آنها میتوانند از مطالب بهکار برده شده در آن بهرهمند شوند. برخلاف برخی دیدگاهها که فضای مجازی را برای کودکانونوجوانان مخرب قلمداد میکنند، بر این باورم که اتفاقا فضای مجازی میتواند منشأ بروز اتفاقات خوبی در حیطه قصهگویی باشد، مشروط بر آنکه بهدرستی از ظرفیتهای آن استفاده کنیم. در این مسیر، برقراری ارتباط با نسل جوان و ازهمه مهمتر، آگاهبودن به دغدغهها و افکار این طیف سنی، میتواند موجب شکلگیری تولیداتی مبتنی بر تاریخ، فرهنگ و ادبیات ارزشمند کشورمان را فراهم کند.
جشنواره قصهگویی در این سالها چقدر تلاش کرده تا با پوششدادن نقاط صفر مرزی، تولیدات خود را در اختیار کودکان کمبرخوردار که از دسترسی به امکانات پایتخت و کلانشهرهای دیگر محروم هستند، قراردهد؟
این هم جزو یکی از اهداف و آییننامههای جشنواره است و هر دوره به این امر مهم توجه زیادی میشود. در این دوره هم همکاران و مدیران کل کانون تلاش کردهاند تا با توزیع عادلانه و مناسب، بستری را برای بروز و ظهور استعدادها در نقاط دورافتاده کشور فراهم کنند. نمیگویم در این زمینه صددرصد به تمام اهدافمان جامه عمل پوشاندهایم، همینقدر اشاره کنم که توانستهایم توفیقات مطلوبی را در این زمینه کسب کنیم.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
