گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
سرعت حمل و نقل در جاده انقلاب
راهها و بخش حمل و نقل کشور بهعنوان یکی از زیربناییترین بخشهای توسعه، نقش تعیینکنندهای در رشد اقتصادی، عدالت منطقهای و رفاه اجتماعی دارد؛ درواقع بخش راه بهنوعی مستقیما با توسعه اقتصادی پیوند دارد. بررسی روند تحولات این بخش نشان میدهد پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، کشورمان مسیر توسعه متفاوتی از گذشته را در پیش گرفت؛ مسیری که با وجود جنگ تحمیلی، تحریمهای گسترده، محدودیتهای مالی و فشارهای خارجی، تلاش کرده زیرساختهای حیاتی کشور را گسترش دهد و شاهد تغییرات گسترده و معناداری در توسعه زیرساختهای حمل و نقل بوده است؛ بهطوری که در حال حاضر حدود ۷۸۰۰ کیلومتر بزرگراه و راه اصلی، حدود ۳۶۰۰ کیلومتر مسیر ریلی و ۷۵۰ کیلومتر آزادراه در کشور در دست اجرا است.
شبکه راهی کشور در سال ۱۳۵۷ محدود، نابرابر، متمرکز و از نظر کمی و کیفی با محدودیتهای جدی مواجه بود. توسعه راهها عمدتا براساس الگوی مرکزگرا (تمرکز بر شهرهای بزرگ) و حول محورهای منتهی به تهران و چند شهر بزرگ شکل گرفته و بخش قابل توجهی از مناطق روستایی و مرزی عملا از دسترسی مناسب به شبکه راهی محروم بودند. در این دوره، ایمنی جادهای در سطح پایینی قرار داشت و بسیاری از راهها تکباند، فاقد علائم استاندارد و با نگهداری ضعیف بودند. علاوه بر این، اجرای پروژههای راهسازی وابستگی بالایی به شرکتهای خارجی داشت.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه راهها بهعنوان یکی از محورهای اصلی سیاستهای عمرانی کشور در دستور کار قرار گرفت که ایجاد پیوستگی سرزمینی، تسهیل دسترسی مناطق محروم و تقویت زیرساختهای ملی را دنبال میکند. با توجه به اینکه ۴۶ سال از پیروزی انقلاب اسلامی ایران میگذرد اما در این مدت تمامی دولتها عزم خود را برای توسعه و تکمیل پروژههای عمرانی و آزادراهی نیمه تمام گذاشتهاند.
بررسی شاخصهای حوزه راه در سال ۱۳۵۷ حاکی از این است که طول کل راههای کشور حدود ۳۶ هزار کیلومتر، راههای آسفالته کمتر از ۱۵ هزار کیلومتر، آزادراه۱۵۰کیلومتر و راهآهن حدود۴۶۰۰ کیلومتر ایجاد شده بود. همچنین کمتر از ۳۰درصد روستاها راه مناسب داشتند.
پس از انقلاب، توسعه راهها به یکی از اولویتهای اصلی دولتها تبدیل شد. این سیاست بهویژه با هدف یکپارچگی سرزمینی، محرومیتزدایی و توسعه متوازن منطقهای دنبال شد؛ بهطوری که طول کل راههای کشور به بیش از ۲۳۰ هزار کیلومتر، راههای آسفالته به بیش از ۱۶۰ هزار کیلومتر، آزادراهها به بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر، بزرگراهها به بیش از ۲۵ هزار کیلومتر و دسترسی روستایی به بیش از ۹۵ درصد رسیده است. این ارقام نشان میدهد که شبکه راهی کشور بیش از ۶ برابر نسبت به پیش از انقلاب گسترش یافته است. بسیاری از مناطق کوهستانی، مرزی و محروم که پیشتر عملا منزوی بودند، امروز به شبکه ملی حملونقل متصل شدهاند. پس از انقلاب اسلامی اتصال راهی تمامی مراکز استان، توسعه بزرگراهها در استانهای محروم، گسترش راههای روستایی سبب کاهش شکاف زیرساختی شد.
توسعه صنعت هوایی در شرایط تحریم
در بخش حملونقل هوایی نیز آمارها از افزایش تعداد ناوگان هوایی از ۲۵ فروند هواپیما در سال ۱۳۵۷ به ۳۴۹ فروند حکایت دارد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ۱۴ برابر شده است. این افزایش در شرایطی رخ داده که صنعت هوانوردی ایران طی دهههای گذشته با شدیدترین تحریمها مواجه بوده است. با این حال، توسعه ناوگان هوایی و افزایش پروازهای داخلی، دسترسی هوایی استانها و شهرهای مختلف کشور را بهطور محسوسی بهبود بخشیده است. همچنین تعداد فرودگاهها در سال ۱۳۵۷ کمتر از ۳۰ فرودگاه فعال بود و تمرکز پروازها در تهران بود. با این حال بسیاری استانها دسترسی هوایی نداشتند و صنعت هوایی به شرکتها و ناوگان خارجی وابستگی کامل داشت. در مقابل، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵۴ فرودگاه فعال ایجاد شده است.
افزایش ظرفیت برای تجارت و ترانزیت
یکی از برجستهترین شاخصها، ظرفیت بنادر تجاری است. این ظرفیت از ۱۹ میلیون تن در سال ۱۳۵۷ به بیش از ۳۰۳ میلیون تن رسیده که نشاندهنده ۱۶ برابر افزایش است. این رشد بیانگر سرمایهگذاری گسترده در توسعه بنادر، اسکلهها و تجهیزات تخلیه و بارگیری است و نقش مستقیمی در افزایش توان صادراتی، وارداتی و ترانزیتی کشور داشته است. بنادر ایران امروز نهتنها نیازهای داخلی را پاسخ میدهند بلکه بهعنوان حلقهای مهم در زنجیره تجارت منطقهای عمل میکنند.
ظرفیت مسافری بنادر نیز از ۵۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۵۷ به ۲۵میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در حال حاضر افزایش یافته است؛ رشدی معادل ۵۱ برابر که بیشترین میزان رشد در میان شاخصهای حوزه حمل و نقل به شمار میرود. این تحول نشاندهنده توسعه بنادر مسافری، تقویت حملونقل دریایی داخلی و بهبود دسترسی مناطق ساحلی و جزایر کشور است؛ حوزهای که پیش از انقلاب سهم بسیار محدودی در جابهجایی مسافر داشت.
رشد ۲۱۰۰ درصدی آزادراهها
در آن سالها توسعه و ایمنی راهها در حاشیه قرار داشت اما اکنون رشد فزآینده این حوزه را شاهد هستیم. توسعه راهها و زیرساختهای ارتباطی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به سرعت افزایش یافت و گسترش و ایمنسازی راهها در اولویت امور دولت قرار گرفت. طول آزادراههای موجود کشور از ۱۵۰ کیلومتر در سال ۱۳۵۷ به ۳۱۳۰ کیلومتر در پایان سال گذشته رسیده که رشدی معادل ۲۱ برابر را نشان میدهد؛ یعنی آزادراهها که پیش از انقلاب تنها در چند مسیر محدود وجود داشتند، پس از انقلاب به یکی از ارکان اصلی شبکه حملونقل کشور تبدیل شدهاند و نقش مهمی در کاهش زمان سفر، افزایش ایمنی، کاهش مصرف سوخت و تقویت ارتباطات بیناستانی دارند. توسعه آزادراهها در ایران بهعنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای زیربنایی کشور، در سالهای اخیر شتاب چشمگیری گرفته است؛ بااینحال ایران در مسیر توسعه شبکه آزادراهی خود گامهای بلندی برداشته و به رتبه ۱۸ جهان در این حوزه دست یافته است. شبکههای دسترسی شهری و بینشهری و به ویژه بزرگراهها از جمله مهمترین عناصر زیرساخت در سطوح منطقهای، ملی و بینالمللی بهحساب میآیند. در بخش ساخت بزرگراهها تا زمان انقلاب جمهوری اسلامی ۳۵ کیلومتر به ثبت رسیده بود، این در حالی است که این میزان هم اکنون به بیش از ۲۵۰۰۰ کیلومتر رسیده و حکایت از رشد ۵۵۲ برابری دارد. میزان این پیشرفت و رونق در حوزههای روستایی بهقدری مشهود است که امروز بسیاری از روستاهای کشور، از منظر امکانات و محورهای مواصلاتی فاصله چندانی با مناطق شهری ندارند. همه این ارقام حاکی از رشد چندبرابری شبکه راهی کشور در مقایسه با پیش از انقلاب است؛ رشدی که موجب کاهش فاصله مناطق مرکزی و پیرامونی و افزایش دسترسی عمومی به خدمات شده است.
مقایسه شاخصهای حملونقل ایران در سالهای ۱۳۵۷ و حال حاضر نشان میدهد که کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسیر توسعه زیرساختی گسترده و چندبعدی را طی کرده است. رشد چندبرابری آزادراهها، گسترش شبکه ریلی، افزایش چشمگیر ظرفیت بنادر تجاری و مسافری و توسعه ناوگان هوایی، بیانگر تغییر رویکرد از توسعه محدود و متمرکز، به توسعهای ملی و متوازن است.
این آمارها نشان میدهد حملونقل در ایران امروز، نهتنها پاسخگوی نیازهای داخلی است بلکه بهعنوان یکی از پیشرانهای اصلی رشد اقتصادی، عدالت منطقهای و تقویت جایگاه ژئوپلیتیکی کشور ایفای نقش میکند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه راهها بهعنوان یکی از محورهای اصلی سیاستهای عمرانی کشور در دستور کار قرار گرفت که ایجاد پیوستگی سرزمینی، تسهیل دسترسی مناطق محروم و تقویت زیرساختهای ملی را دنبال میکند. با توجه به اینکه ۴۶ سال از پیروزی انقلاب اسلامی ایران میگذرد اما در این مدت تمامی دولتها عزم خود را برای توسعه و تکمیل پروژههای عمرانی و آزادراهی نیمه تمام گذاشتهاند.
بررسی شاخصهای حوزه راه در سال ۱۳۵۷ حاکی از این است که طول کل راههای کشور حدود ۳۶ هزار کیلومتر، راههای آسفالته کمتر از ۱۵ هزار کیلومتر، آزادراه۱۵۰کیلومتر و راهآهن حدود۴۶۰۰ کیلومتر ایجاد شده بود. همچنین کمتر از ۳۰درصد روستاها راه مناسب داشتند.
پس از انقلاب، توسعه راهها به یکی از اولویتهای اصلی دولتها تبدیل شد. این سیاست بهویژه با هدف یکپارچگی سرزمینی، محرومیتزدایی و توسعه متوازن منطقهای دنبال شد؛ بهطوری که طول کل راههای کشور به بیش از ۲۳۰ هزار کیلومتر، راههای آسفالته به بیش از ۱۶۰ هزار کیلومتر، آزادراهها به بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر، بزرگراهها به بیش از ۲۵ هزار کیلومتر و دسترسی روستایی به بیش از ۹۵ درصد رسیده است. این ارقام نشان میدهد که شبکه راهی کشور بیش از ۶ برابر نسبت به پیش از انقلاب گسترش یافته است. بسیاری از مناطق کوهستانی، مرزی و محروم که پیشتر عملا منزوی بودند، امروز به شبکه ملی حملونقل متصل شدهاند. پس از انقلاب اسلامی اتصال راهی تمامی مراکز استان، توسعه بزرگراهها در استانهای محروم، گسترش راههای روستایی سبب کاهش شکاف زیرساختی شد.
توسعه صنعت هوایی در شرایط تحریم
در بخش حملونقل هوایی نیز آمارها از افزایش تعداد ناوگان هوایی از ۲۵ فروند هواپیما در سال ۱۳۵۷ به ۳۴۹ فروند حکایت دارد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ۱۴ برابر شده است. این افزایش در شرایطی رخ داده که صنعت هوانوردی ایران طی دهههای گذشته با شدیدترین تحریمها مواجه بوده است. با این حال، توسعه ناوگان هوایی و افزایش پروازهای داخلی، دسترسی هوایی استانها و شهرهای مختلف کشور را بهطور محسوسی بهبود بخشیده است. همچنین تعداد فرودگاهها در سال ۱۳۵۷ کمتر از ۳۰ فرودگاه فعال بود و تمرکز پروازها در تهران بود. با این حال بسیاری استانها دسترسی هوایی نداشتند و صنعت هوایی به شرکتها و ناوگان خارجی وابستگی کامل داشت. در مقابل، در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵۴ فرودگاه فعال ایجاد شده است.
افزایش ظرفیت برای تجارت و ترانزیت
یکی از برجستهترین شاخصها، ظرفیت بنادر تجاری است. این ظرفیت از ۱۹ میلیون تن در سال ۱۳۵۷ به بیش از ۳۰۳ میلیون تن رسیده که نشاندهنده ۱۶ برابر افزایش است. این رشد بیانگر سرمایهگذاری گسترده در توسعه بنادر، اسکلهها و تجهیزات تخلیه و بارگیری است و نقش مستقیمی در افزایش توان صادراتی، وارداتی و ترانزیتی کشور داشته است. بنادر ایران امروز نهتنها نیازهای داخلی را پاسخ میدهند بلکه بهعنوان حلقهای مهم در زنجیره تجارت منطقهای عمل میکنند.
ظرفیت مسافری بنادر نیز از ۵۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۵۷ به ۲۵میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در حال حاضر افزایش یافته است؛ رشدی معادل ۵۱ برابر که بیشترین میزان رشد در میان شاخصهای حوزه حمل و نقل به شمار میرود. این تحول نشاندهنده توسعه بنادر مسافری، تقویت حملونقل دریایی داخلی و بهبود دسترسی مناطق ساحلی و جزایر کشور است؛ حوزهای که پیش از انقلاب سهم بسیار محدودی در جابهجایی مسافر داشت.
رشد ۲۱۰۰ درصدی آزادراهها
در آن سالها توسعه و ایمنی راهها در حاشیه قرار داشت اما اکنون رشد فزآینده این حوزه را شاهد هستیم. توسعه راهها و زیرساختهای ارتباطی پس از پیروزی انقلاب اسلامی به سرعت افزایش یافت و گسترش و ایمنسازی راهها در اولویت امور دولت قرار گرفت. طول آزادراههای موجود کشور از ۱۵۰ کیلومتر در سال ۱۳۵۷ به ۳۱۳۰ کیلومتر در پایان سال گذشته رسیده که رشدی معادل ۲۱ برابر را نشان میدهد؛ یعنی آزادراهها که پیش از انقلاب تنها در چند مسیر محدود وجود داشتند، پس از انقلاب به یکی از ارکان اصلی شبکه حملونقل کشور تبدیل شدهاند و نقش مهمی در کاهش زمان سفر، افزایش ایمنی، کاهش مصرف سوخت و تقویت ارتباطات بیناستانی دارند. توسعه آزادراهها در ایران بهعنوان یکی از محورهای اصلی برنامههای زیربنایی کشور، در سالهای اخیر شتاب چشمگیری گرفته است؛ بااینحال ایران در مسیر توسعه شبکه آزادراهی خود گامهای بلندی برداشته و به رتبه ۱۸ جهان در این حوزه دست یافته است. شبکههای دسترسی شهری و بینشهری و به ویژه بزرگراهها از جمله مهمترین عناصر زیرساخت در سطوح منطقهای، ملی و بینالمللی بهحساب میآیند. در بخش ساخت بزرگراهها تا زمان انقلاب جمهوری اسلامی ۳۵ کیلومتر به ثبت رسیده بود، این در حالی است که این میزان هم اکنون به بیش از ۲۵۰۰۰ کیلومتر رسیده و حکایت از رشد ۵۵۲ برابری دارد. میزان این پیشرفت و رونق در حوزههای روستایی بهقدری مشهود است که امروز بسیاری از روستاهای کشور، از منظر امکانات و محورهای مواصلاتی فاصله چندانی با مناطق شهری ندارند. همه این ارقام حاکی از رشد چندبرابری شبکه راهی کشور در مقایسه با پیش از انقلاب است؛ رشدی که موجب کاهش فاصله مناطق مرکزی و پیرامونی و افزایش دسترسی عمومی به خدمات شده است.
مقایسه شاخصهای حملونقل ایران در سالهای ۱۳۵۷ و حال حاضر نشان میدهد که کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسیر توسعه زیرساختی گسترده و چندبعدی را طی کرده است. رشد چندبرابری آزادراهها، گسترش شبکه ریلی، افزایش چشمگیر ظرفیت بنادر تجاری و مسافری و توسعه ناوگان هوایی، بیانگر تغییر رویکرد از توسعه محدود و متمرکز، به توسعهای ملی و متوازن است.
این آمارها نشان میدهد حملونقل در ایران امروز، نهتنها پاسخگوی نیازهای داخلی است بلکه بهعنوان یکی از پیشرانهای اصلی رشد اقتصادی، عدالت منطقهای و تقویت جایگاه ژئوپلیتیکی کشور ایفای نقش میکند.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
