گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت و گو با «جامجم» مطرح کرد
ایران صاحب دانشهای قدرتآفرین
تحولات شگرف ایران اسلامی در چهار دهه اخیر را نباید صرفا در آینه آمار و ارقام کمی و نمودارهای رشد اقتصادی یا زیرساختی خلاصه کرد؛ گرچه این آمارها در نوع خود بینظیر و مایه مباهات است اما آنچه هویت اصلی این پیشرفت را میسازد، وقوع یک انقلاب معرفتی و تغییر در نظامواره فکری ملت ایران است.اینکه چگونه یک ملت از پیله تحقیرآمیز «نمیتوانید»، به ساحت «ما توانستیم» هجرت کرد. درادامه درباره این مسائل با حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه،دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به گفتوگو پرداختهایم.
گسست از انسداد تاریخی و آغاز «اجتهاد تمدنی»
پیش از انقلاب اسلامی، مدیریت کلان کشور در چنبره یکنگاه مقلدانه و ترجمهای قرار داشت. تمدن غرب مدعی بود که مسیر پیشرفت، مسیری یکطرفه است که تنها از دالان هضم در فرهنگ و علم غربی میگذرد.حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه در این خصوص میگوید: در آن دوران، اگرچه برخی زیرساختها باتکیه بر مستشاران خارجی ایجاد میشد اما عقلانیت بومی و اراده ملی در حاشیه بود. انقلاب اسلامی با دمیدن روح خودباوری الهی، این بنبست را شکست. ما از مدل «توسعهوابسته» بهسمت «پیشرفت درونزا» حرکت کردیم. این پیشرفت، ریشه در حکمت دارد؛ حکمتی که علم را نه صرفا برای انباشت اطلاعات، بلکه برای اقامه عدل و اقتدار ملی میخواهد. این همانچیزی است که از آن بهعنوان اجتهاد تمدنی یاد میکنیم؛ یعنی توانایی استنباط راهکارهای نوین برای مسائل مستحدثه براساس مبانی وحیانی و عقلانی.
حکمرانی حکیمانه در عرصه علم و فناوری
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی میافزاید: یکی از بزرگترین دستاوردهای ما، تحول در نظام حکمرانی علم است. مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) با هوشمندی بیبدیل،جبهه علمی کشوررا ازیک پراکندگی محض بهسمت یک قرارگاه راهبردی سوق دادند. طرح موضوعاتی چون جنبش نرمافزاری، تولید علم، مرجعیت علمی و در نهایت بیانیه گام دوم انقلاب، صرفا توصیههای اخلاقی نبودند؛ بلکه هر کدام یک پارادایم جدید را پیش روی دانشگاه و حوزه گشودند. امروز ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تکیه بر نقشه جامع علمی کشور، وظیفه داریم زنجیره ارزش علم تا ثروت را مدیریت کنیم. اسناد بالادستی ما در حوزههای نانوفناوری، زیستفناوری، هوافضا و علوم شناختی، در واقع نقشهراه حاکمیت دانشهستند.
تجلی اراده ملی در زیرساختهای حیاتی
آنطور که حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه توضیح میدهد، وقتی به تصاویر و واقعیتهای میدانی نگاه میکنیم، میبینیم که چگونه گزارههای «نمیتوانیم» یکی پس از دیگری ابطال شدهاند. در حوزه سدسازی و مدیریت منابع آب؛ روزی میگفتند ایرانیها توان طراحی سدهای پیچیده را ندارند اما امروز مهندسان جوان ما با ساخت صدها سد عظیم (که رشدی دهها برابری نسبت به قبل از انقلاب دارد)، ایران را به قطب مهندسی آب در منطقه تبدیل کردهاند. این نهفقط ساخت یک سازه بتنی، بلکه غلبه بر جغرافیای محدودیت است اما در حوزه انرژی و برق؛ جهش خیرهکننده در ظرفیت نیروگاهی و رسیدن به توان ساخت توربینهای گازی پیشرفته که با غولهای صنعتی جهان رقابت میکند، نشان از عبور ما از مرزهای دانش فنی دارد. امروز ما صادرکننده خدمات مهندسی در حوزهای هستیم که روزی کاملا وابسته بودیم. حتی در حوزه راهها و بزرگراهها نیز گسترش شبکههای مواصلاتی و ایجاد شریانهای اقتصادی در دورترین نقاط کشور، تجلی عدالت زیرساختی است. عدالتی که برآمده از نگاه اسلامی به پیشرفت است.
نفوذ به لبههای حیات سلولهای بنیادی و زیستفناوری
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی یادآور میشود:یکیاز قلههای افتخار ما که همواره مورد تاکید خاص رهبرمعظمانقلاب بوده، حوزه سلولهای بنیادی است. مجاهدتهای شهید والامقام دکتر کاظمی آشتیانی در پژوهشگاه رویان، ثابت کرد که علم در ایران اسلامی با ایمان گره خورده است. پیشرفت در شبیهسازی حیوانات، تولید داروهای نوترکیب و قرار گرفتن در جمع ۱۰ کشور برتر جهان در فناوری سلولهای بنیادی، پاسخی کوبنده به تحریمهای علمی بود. ما امروز در حال حکمرانی بر دانشِ حیاتهستیم و این توانمندی، زیربنای تحول در نظام سلامت و پزشکی کشور است.
حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه ادامه میدهد:امنیت غذایی وجهادمقدس در ساحت سفره مردم حوزه تخصصی دیگری محسوب میشود که امروز بیش از هر زمان محتاج علم نافع است. ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تصویب سند ملی دانشبنیان امنیت غذایی، به دنبال این هستیم که دانش نانو، زیستفناوری و هوش مصنوعی را به مزارع ببریم. خودکفایی در ذخیرهسازی غلات با ساخت سیلوهای مدرن در سراسر کشور و تلاش برای بومیسازی بذرهای فناورانه، بخشی از این جهاد مقدس است. استقلال سیاسی بدون استقلال غذایی پایدار نخواهد ماند. لذا، کشاورزی ما باید از حالت سنتی به سمت یک صنعت دانشبنیان هجرت کند تا سفره مردم از تلاطمهای جهانی مصون بماند.
اقتدار هستهای و هوافضا نماد شکستن انحصارهای جهانی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مسأله هستهای کشور میگوید: دشمنان ما نمیخواستند ایران وارد باشگاه کشورهای هستهای و فضایی شود. چرا که این دانشها، «دانشهای قدرتآفرین» هستند. دستیابی به چرخه کامل سوخت هستهای، غنیسازی با درصدهای بالا برای مصارف صلحآمیز و پزشکی و از سوی دیگر، پرتاب ماهوارههای بومی به مدار زمین، نشاندهنده این است که جوان ایرانی سقف پرواز خود را در لایههای جو متوقف نکرده است. اینها حقایقی هستند که با وجود سنگینترین تحریمهای تاریخ بشر، به واقعیت تبدیل شدهاند. این یعنی معجزه اراده برآمده از ایمان.
رسالت نخبگان در گام دوم انقلاب
او ادامه میدهد: به هرحال ما در ابتدای یک راه طولانی برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی هستیم. پیشرفتهای گذشته، اگرچه عظیماند اما تنها زیرساخت هستند. رسالت امروز دانشگاهیان، حوزویان و نخبگان ما در گام دوم، حرکت به سمت مرجعیت علمی است. ما باید ساختارهای علم را به گونهای بازمهندسی کنیم که علم ما مسألهمحور و نافع باشد. دشمن با جنگ شناختی به دنبال ایجاد خطای ادراکی در جوانان ماست تا این حماسهها را نبینند. وظیفه ما در رسانهها نیز تبیینِ عالمانه و حکیمانه این مسیر است. ما ثابت کردهایم که نه تنها «میتوانیم»، بلکه در بسیاری از حوزهها، «الگو» هستیم. ایران فردا، ایرانی است که دانشش را به جهان صادر میکند و زبان فارسی را دوباره به زبان علمِ تمدنساز تبدیل میکند. این یک آرمان نیست؛ یکواقعیت در حال تحقق است.
پیش از انقلاب اسلامی، مدیریت کلان کشور در چنبره یکنگاه مقلدانه و ترجمهای قرار داشت. تمدن غرب مدعی بود که مسیر پیشرفت، مسیری یکطرفه است که تنها از دالان هضم در فرهنگ و علم غربی میگذرد.حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه در این خصوص میگوید: در آن دوران، اگرچه برخی زیرساختها باتکیه بر مستشاران خارجی ایجاد میشد اما عقلانیت بومی و اراده ملی در حاشیه بود. انقلاب اسلامی با دمیدن روح خودباوری الهی، این بنبست را شکست. ما از مدل «توسعهوابسته» بهسمت «پیشرفت درونزا» حرکت کردیم. این پیشرفت، ریشه در حکمت دارد؛ حکمتی که علم را نه صرفا برای انباشت اطلاعات، بلکه برای اقامه عدل و اقتدار ملی میخواهد. این همانچیزی است که از آن بهعنوان اجتهاد تمدنی یاد میکنیم؛ یعنی توانایی استنباط راهکارهای نوین برای مسائل مستحدثه براساس مبانی وحیانی و عقلانی.
حکمرانی حکیمانه در عرصه علم و فناوری
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی میافزاید: یکی از بزرگترین دستاوردهای ما، تحول در نظام حکمرانی علم است. مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) با هوشمندی بیبدیل،جبهه علمی کشوررا ازیک پراکندگی محض بهسمت یک قرارگاه راهبردی سوق دادند. طرح موضوعاتی چون جنبش نرمافزاری، تولید علم، مرجعیت علمی و در نهایت بیانیه گام دوم انقلاب، صرفا توصیههای اخلاقی نبودند؛ بلکه هر کدام یک پارادایم جدید را پیش روی دانشگاه و حوزه گشودند. امروز ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تکیه بر نقشه جامع علمی کشور، وظیفه داریم زنجیره ارزش علم تا ثروت را مدیریت کنیم. اسناد بالادستی ما در حوزههای نانوفناوری، زیستفناوری، هوافضا و علوم شناختی، در واقع نقشهراه حاکمیت دانشهستند.
تجلی اراده ملی در زیرساختهای حیاتی
آنطور که حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه توضیح میدهد، وقتی به تصاویر و واقعیتهای میدانی نگاه میکنیم، میبینیم که چگونه گزارههای «نمیتوانیم» یکی پس از دیگری ابطال شدهاند. در حوزه سدسازی و مدیریت منابع آب؛ روزی میگفتند ایرانیها توان طراحی سدهای پیچیده را ندارند اما امروز مهندسان جوان ما با ساخت صدها سد عظیم (که رشدی دهها برابری نسبت به قبل از انقلاب دارد)، ایران را به قطب مهندسی آب در منطقه تبدیل کردهاند. این نهفقط ساخت یک سازه بتنی، بلکه غلبه بر جغرافیای محدودیت است اما در حوزه انرژی و برق؛ جهش خیرهکننده در ظرفیت نیروگاهی و رسیدن به توان ساخت توربینهای گازی پیشرفته که با غولهای صنعتی جهان رقابت میکند، نشان از عبور ما از مرزهای دانش فنی دارد. امروز ما صادرکننده خدمات مهندسی در حوزهای هستیم که روزی کاملا وابسته بودیم. حتی در حوزه راهها و بزرگراهها نیز گسترش شبکههای مواصلاتی و ایجاد شریانهای اقتصادی در دورترین نقاط کشور، تجلی عدالت زیرساختی است. عدالتی که برآمده از نگاه اسلامی به پیشرفت است.
نفوذ به لبههای حیات سلولهای بنیادی و زیستفناوری
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی یادآور میشود:یکیاز قلههای افتخار ما که همواره مورد تاکید خاص رهبرمعظمانقلاب بوده، حوزه سلولهای بنیادی است. مجاهدتهای شهید والامقام دکتر کاظمی آشتیانی در پژوهشگاه رویان، ثابت کرد که علم در ایران اسلامی با ایمان گره خورده است. پیشرفت در شبیهسازی حیوانات، تولید داروهای نوترکیب و قرار گرفتن در جمع ۱۰ کشور برتر جهان در فناوری سلولهای بنیادی، پاسخی کوبنده به تحریمهای علمی بود. ما امروز در حال حکمرانی بر دانشِ حیاتهستیم و این توانمندی، زیربنای تحول در نظام سلامت و پزشکی کشور است.
حجتالاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه ادامه میدهد:امنیت غذایی وجهادمقدس در ساحت سفره مردم حوزه تخصصی دیگری محسوب میشود که امروز بیش از هر زمان محتاج علم نافع است. ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی، با تصویب سند ملی دانشبنیان امنیت غذایی، به دنبال این هستیم که دانش نانو، زیستفناوری و هوش مصنوعی را به مزارع ببریم. خودکفایی در ذخیرهسازی غلات با ساخت سیلوهای مدرن در سراسر کشور و تلاش برای بومیسازی بذرهای فناورانه، بخشی از این جهاد مقدس است. استقلال سیاسی بدون استقلال غذایی پایدار نخواهد ماند. لذا، کشاورزی ما باید از حالت سنتی به سمت یک صنعت دانشبنیان هجرت کند تا سفره مردم از تلاطمهای جهانی مصون بماند.
اقتدار هستهای و هوافضا نماد شکستن انحصارهای جهانی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مسأله هستهای کشور میگوید: دشمنان ما نمیخواستند ایران وارد باشگاه کشورهای هستهای و فضایی شود. چرا که این دانشها، «دانشهای قدرتآفرین» هستند. دستیابی به چرخه کامل سوخت هستهای، غنیسازی با درصدهای بالا برای مصارف صلحآمیز و پزشکی و از سوی دیگر، پرتاب ماهوارههای بومی به مدار زمین، نشاندهنده این است که جوان ایرانی سقف پرواز خود را در لایههای جو متوقف نکرده است. اینها حقایقی هستند که با وجود سنگینترین تحریمهای تاریخ بشر، به واقعیت تبدیل شدهاند. این یعنی معجزه اراده برآمده از ایمان.
رسالت نخبگان در گام دوم انقلاب
او ادامه میدهد: به هرحال ما در ابتدای یک راه طولانی برای رسیدن به تمدن نوین اسلامی هستیم. پیشرفتهای گذشته، اگرچه عظیماند اما تنها زیرساخت هستند. رسالت امروز دانشگاهیان، حوزویان و نخبگان ما در گام دوم، حرکت به سمت مرجعیت علمی است. ما باید ساختارهای علم را به گونهای بازمهندسی کنیم که علم ما مسألهمحور و نافع باشد. دشمن با جنگ شناختی به دنبال ایجاد خطای ادراکی در جوانان ماست تا این حماسهها را نبینند. وظیفه ما در رسانهها نیز تبیینِ عالمانه و حکیمانه این مسیر است. ما ثابت کردهایم که نه تنها «میتوانیم»، بلکه در بسیاری از حوزهها، «الگو» هستیم. ایران فردا، ایرانی است که دانشش را به جهان صادر میکند و زبان فارسی را دوباره به زبان علمِ تمدنساز تبدیل میکند. این یک آرمان نیست؛ یکواقعیت در حال تحقق است.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
