مبارزه شیرین

مطالعه‌ای که در مجله نیچر منتشر شد، نشان داد یک آنتی‌بادی آزمایشگاهی توانسته عفونت باکتریایی کشنده‌ای را در موش‌ها از بین ببرد. این آنتی‌بادی با اتصال به قند ویژه باکتری، سیستم ایمنی بدن را فعال کرده و مسیر نابودی پاتوژن مهاجم را هموار می‌کند.
 
رهبری پروژه و ارتباط با تحقیقات آینده
این پروژه به‌صورت مشترک توسط پروفسور ریچارد پین از دانشگاه سیدنی، پروفسور اتان گودارد بورگر از موسسه WEHI و دانشیار نیکلاس اسکات از دانشگاه ملبورن و موسسه پیتر دوهرتی هدایت شد.
پروفسور پین همچنین قرار است مرکز تعالی جدید شورای تحقیقات استرالیا در حوزه مهندسی پیشرفته پپتید و پروتئین را رهبری کند. این مرکز با استفاده از کشفیات مشابه، مسیر انتقال تحقیقات پایه به کاربردهای عملی در زیست‌فناوری، کشاورزی و حفاظت محیط‌زیست را سرعت خواهد بخشید. 
او می‌گوید: «این مطالعه نشان می‌دهد وقتی شیمی سنتزی با بیوشیمی، ایمونولوژی، میکروبیولوژی و زیست‌شناسی عفونت ترکیب شود،چه دستاوردهایی امکان‌پذیر است.باساخت دقیق این قندهای باکتریایی درآزمایشگاه ودرک شکل مولکولی آنها،توانستیم آنتی‌بادی‌هایی بااتصال بسیارخاص ایجادکنیمکه این مسیررابرای درمان عفونت‌های مقاوم به داروباز می‌کند.» 
 
قند باکتریایی، هدفی منحصر‌به‌فرد
آنتی‌بادی توسعه‌یافته توسط تیم تحقیقاتی به مولکولی به نام «اسید پسودامینیک» متصل می‌شود. اگرچه این قند شباهت‌هایی با قندهای انسانی دارد اما تنها توسط باکتری‌ها ساخته می‌شود. بسیاری از پاتوژن‌های خطرناک از این قند به‌عنوان بخشی کلیدی از سطح بیرونی خود استفاده می‌کنند تا ازحملات سیستم ایمنی فرار کنند.از آنجا که بدن انسان این قند را تولید نمی‌کند، هدف بسیار مشخص و امنی برای توسعه ایمونوتراپی فراهم می‌شود که سلول‌های سالم را به خطر نمی‌اندازد.
 
طراحی آنتی‌بادی چندمنظوره
برای بهره‌گیری از این نقطه ضعف، پژوهشگران ابتدا قند باکتریایی و پپتیدهای (مولکول‌های کوچک اما قدرتمندی هستند که از واحدهای کوتاه اسیدهای آمینه - سازنده‌های سازنده‌ها - تشکیل می‌شوند.) متصل به آن را کاملا سنتز کردند. این فرآیند امکان تعیین ساختار سه‌بعدی دقیق مولکول و شکل آن روی سطح باکتری‌ها را فراهم کرد.
با استفاده از این اطلاعات، تیم آنتی‌بادی‌ای ایجاد کرد که «چندمنظوره» توصیف شده است. این آنتی‌بادی قادر است همان قند را در گونه‌ها و سویه‌های مختلف باکتریایی تشخیص دهد.
در مطالعات عفونت موش‌ها، این آنتی‌بادی با موفقیت باکتری مقاوم به چند دارو را پاک‌سازی کرد. این باکتری عامل شناخته‌شده ذات‌الریه و عفونت‌های خون در بیمارستان‌هاست و درمان آن بسیار دشوار است.
پروفسور گودارد بورگر می‌گوید: «باکتری مقاوم به چند دارو یکی از تهدیدات حیاتی در مراکز درمانی مدرن در سراسر جهان است. عفونت‌ها حتی به آخرین خطوط آنتی‌بیوتیک نیز مقاومت می‌کنند. کار ما یک اثبات مفهومی قدرتمند است که راه را برای توسعه ایمونوتراپی‌های جدید نجات‌بخش باز می‌کند.» 
این کشف از جهتی شگفت‌تر است که بدانیم افزایش استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها طی یک دهه گذشته به یک خطر بالقوه برای سلامتی بیماران تبدیل شده است. این موضوع برای ایران اهمیت مضاعفی پیدامی‌کند؛چراکه ایران درصدرکشورهای استفاده کننده از آنتی‌بیوتیک در جهان قرار دارد و همین موضوع عفونت‌های ناشی از مقاومت به آنتی‌بیوتیک را بیشتر کرده است. 
 
ایمونوتراپی منفعل و محافظت از بیماران
ایمونوتراپی منفعل شامل تزریق آنتی‌بادی‌های آماده به بیماران برای کنترل سریع عفونت است، بدون این‌که منتظر پاسخ سیستم ایمنی بدن بمانند. این روش می‌تواند برای درمان عفونت‌های فعال وهمچنین پیشگیری از آنها استفاده شود.در محیط بیمارستان، این روش می‌تواندبیماران آسیب‌پذیردربخش‌های مراقبت ویژه را دربرابرباکتری‌های مقاوم به دارو محافظت کند.
دانیار اسکات می‌گوید: «این آنتی‌بادی‌ها همچنین ابزار مهمی برای مطالعه چگونگی ایجاد بیماری توسط باکتری‌ها ارائه می‌دهند. این قندها بخش مرکزی توانایی آسیب‌رسانی باکتری‌ها هستند اما مطالعه آنها دشواربود. داشتن آنتی‌بادی‌های انتخابی امکان رصد مکان و تغییرات این قندها روی پاتوژن‌های مختلف را فراهم می‌کند و مستقیما به تشخیص بهتر و توسعه درمان‌ها کمک می‌کند.»
 
مسیر رسیدن به استفاده بالینی
در پنج سال آینده، تیم قصد دارد یافته‌ها را به درمان‌های آنتی‌بادی آماده برای استفاده بالینی تبدیل کند، با تمرکز بر باکتری مقاوم به چند دارو. دستیابی به این هدف می‌تواند یکی از خطرناک‌ترین اعضای پاتوژن‌های «اسکیپ» را حذف کرده و گامی مهم در مقابله جهانی با مقاومت آنتی‌میکروبی باشد.
پروفسور پین می‌گوید: «این دقیقا همان نوع پیشرفتی است که مرکز تعالی جدید برای تحقق آن طراحی شده است. هدف ما تبدیل بینش مولکولی پایه به راه‌حل‌های عملی برای محافظت از آسیب‌پذیرترین افراد در سیستم بهداشتی است.» 
 
تأمین مالی و حمایت‌های تحقیقاتی
محققان اعلام کردند تضاد منافع ندارند و این تحقیق با حمایت مالی از سوی شورای تحقیقات ملی بهداشت و پزشکی استرالیا، شورای تحقیقات استرالیا و مؤسسات پزشکی آمریکا انجام شده است. 
همچنین، مرکز طیف‌سنجی جرمی و پروتئومیکس دانشگاه ملبورن در موسسه «بیو» از این تحقیق پشتیبانی کرده است. این پژوهش می‌تواند پایه‌ای برای تغییر روش‌های درمان عفونت‌های بیمارستانی مقاوم به چند دارو و امیدبخش میلیون‌ها بیمار در سراسر جهان باشد که در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های کشنده قرار دارند.