دیپلماسی در کنار بازدارندگی 

با این حال، همین روند موجب شد علی‌رغم تبلیغات گسترده رسانه‌های غربی در حمایت از تجاوز، افکار عمومی در سراسر جهان دریابد که ایران تلاش خود را برای حل‌ و فصل دیپلماتیک انجام داده است. این مسأله هم برای انسجام ملی و هم برای جلب حمایت جامعه جهانی ارزشمند بود.با توجه به تجربیات پیشین، آمریکا بارها از دیپلماسی همراه با تهدید برای امتیازگیری یک‌طرفه استفاده کرده است. در چنین شرایطی، راهبرد ایران باید روشن باشد: تقویت بازدارندگی و عدم تمکین در برابر زیاده‌خواهی. تقویت بازدارندگی مهم‌ترین عامل جلوگیری از تعرض دشمن است. تجربه نشان داده تصور برخی در گذشته که می‌پنداشتند می‌توان با کاهش توان بازدارندگی از تهدید جلوگیری کرد، هزینه‌هایی به کشور تحمیل کرد. امروز افکار عمومی دریافته که نیروی بازدارندگی مؤثر عامل اصلی جلوگیری از تجاوز آمریکا، رژیم صهیونیستی و دیگر قدرت‌های غربی است. تجربه برجام نیز نشان داد امتیازدهی گسترده نه‌تنها رفتار آمریکا را متعادل نکرد بلکه این تصور را در طرف مقابل تقویت کرد که ایران در موضع ضعف قرار دارد؛ تصوری که به تشدید فشارها انجامید. بنابراین تنها راه حفظ تمامیت ارضی و استقلال کشور، برخورداری از نیروی مسلح قدرتمند و ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی‌هاست. به‌نظر می‌رسد در رویکرد دولت‌های اخیر، از جمله دولت شهید رئیسی و دولت دکتر پزشکیان، این نگاه واقع‌گرایانه تقویت شده و تجربه‌های گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ نگاهی که دیپلماسی را در کنار بازدارندگی تعریف می‌کند، نه در تقابل با آن.