رادیو گفت‌وگو؛ پیشتاز در اطلاع‌رسانی از برجام

یقینا تعاملات جدید دیپلماتیک کشورمان در حوزه هسته‌ای با رویکرد تعامل نزدیک با گروه 1+5 با محوریت آمریکا و حرکت در مسیر برد ـ برد برای دستیابی به توافق آن هم در مسیر ناشناخته و پیچیده از حیث فنی، سیاسی و امنیتی و پیوند مستقیم آن با سرنوشت کشور درحوزه پیشرفت ملی و نقش‌آفرینی جهانی سبب شد تا سازمان صدا و سیما نیز به عنوان رسانه رسمی نظام با دقت مضاعفی به این امر بپردازد و در چارچوب منویات و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب به شفاف‌سازی و آگاهی‌بخشی افکار عمومی بپردازد.

در این میان رادیو گفت‌وگو به‌عنوان یک رسانه نخبگانی و گفتمان ساز همراه با رویدادهای سیاسی کشور نیز در کنار دیگر شبکه‌های رادیویی پیشگام در امر اطلاع‌رسانی با بهره‌گیری از دیدگاه‌های موافقان و مخالفان در کالبدشکافی زوایای پیدا و پنهان برجام به تحلیل چندبعدی برجام با هدف روشنگری و ایده‌پردازی اقدام و تلاش کرد تا با انعکاس دیدگاه موافقان و مخالفان، به تعدیل و شفاف‌سازی فضای اخبار و اطلاعات درخصوص متن برجام کمک کند. مهم‌ترین رویکردهای رسانه‌ای رادیو گفت‌وگو درخصوص برجام را می‌توان این گونه برشمرد:

1 ـ اطلاع‌رسانی و تحلیل فضای سیاسی حاکم بر مذاکرات

2 ـ نقد علمی و چندبعدی برجام در حوزه‌های فنی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی

3 ـ تبیین برجام براساس رویکرد برد ـ برد و داده و ستانده

4 ـ رویکردها و دغدغه‌های رهبر معظم انقلاب در فضای پسابرجام

5 ـ تحلیل رفتار مقامات و نهادهای آمریکایی در قبال برجام

6 ـ الزامات فضای پسابرجام

7 ـ تحلیل فرامتنی برجام و گشایش‌های دیپلماتیک آن

آنچه در این میان فضای رسانه‌ای را تحت تأثیر قرار داده بود وجود دیدگاه‌های کارشناسی متنوع و جدی در نقد علمی و تجربی برجام بود که حکایت از پویایی بسیار بالای این حوزه در فضای علمی و سیاسی کشور داشت.

صدا و سیما به عنوان آینه انعکاس واقعیت‌های اجتماعی در مقابل یک مطالبه جدی، فراگیر و دقیق نخبگان قرار داشت و این بار صحبت بر سرانجام یا عدم انجام برجام نبود بلکه کارشناسان با تائید مذاکرات و کلیت برجام به تحلیل متنی و فرامتنی برجام و پیامدهای حقوقی و سیاسی آن می‌پرداختند که سطح گفت‌وگوها را از یک مشاجره سیاسی به سطح یک مباحثه علمی و سرنوشت ساز ارتقاء داده بود. این بار رسانه خود به اتاق فکر بزرگی تبدیل شده بود که در کنار تیم مذاکره کننده و تصمیم‌گیران ملی در مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی قرار داشت.

آنچه کار را بر رسانه سخت‌تر می‌کرد، پیشبرد موضوع برجام در «فضای متعارض نظرات مقامات نهادها و مقامات آمریکایی» و «همراهی با مذاکرات و برجام همزمان با تداوم ماهیت دشمنی آمریکا با کشورمان» و نقدهای مبتنی بر تجربیات علمی و عملی تیم‌های مذاکره‌کننده قبلی بود که دیگر مبتنی بر گمانه نبود بلکه صحبت از تهدیدات و آسیب‌های واقعی پیش‌رو بود که باید رسانه به آن پاسخ می‌داد.

اما در پاسخ چرایی نقد به عملکرد صدا و سیما در پوشش برجام می‌توان به این موارد اشاره کرد:

1 ـ پرسشگری دقیق و علمی مجریان در مصاحبه با مسئولان

2 ـ ارائه تصویری دقیق و جامع از مواضع دوگانه و متعارض مسئولان و نهادهای آمریکایی

3 ـ قدرت استدلال علمی گروه‌های منتقد برجام و سطح علمی و تجربی آنها

4 ـ ادبیات نقد معطوف به پیش‌بینی و دغدغه که مسیرهای انحراف و احتمالات مختلف را برمی‌شمرد و موضوع ندانم‌کاری‌ها را منتفی می‌کرد.

5 ـ تمرکز بیشتر بر دغدغه‌های امنیتی و سیاسی به جای تمرکز بر دستاوردهای احتمالی اقتصادی بویژه در حوزه رفع تحریم‌ها

6 ـ تحلیل‌های فرآیند محور و تاکید بر ارائه تصویر جامع از علل تن دادن آمریکا به مذاکرات

7 ـ برگزاری مناظره‌ها و آشکارسازی نقاط قوت و ضعف در یک رویارویی مستقیم

8 ـ و ارائه تصویر واقعی از فضای نظرات متکثر مجلس شورای اسلامی و شفاف‌سازی آگاهی‌بخش

به رغم مسیر سخت و پرپیچ و خم تصویب برجام در محافل تصمیم گیری کشور، ارائه تصویر بزرگ و شفاف از تلاش‌های صادقانه، نگاه جامع و همه جانبه به برجام و جدی بودن نخبگان درخصوص مهم‌ترین پروژه ملی و سرنوشت‌ساز کشور سبب شد تا ملت بزرگ ایران در یک تصویر حقیقی فارغ از اما و اگرها و جهت‌گیری‌های سیاسی به تصمیم نظام اعتماد کرده و با چشم و گوش باز به سمت آینده حرکت کند.

رضا کوچک‌زاده تهمتن‌

‌ مدیر رادیو گفت‌وگو