به گزارش جام جم آنلاین چند روزی باقیمانده به آغاز چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر، هنوز هیچ چیز قطعی نیست؛ نه فهرست نهایی فیلمها، نه تعداد آثار بخش مسابقه و نه حتی شکل برگزاری جشنواره. اما یک چیز زودتر از همیشه روشن شده: فجر امسال پیش از آنکه پرده بالا برود، وارد حاشیه شده است. از رونمایی ناگهانی پوستر گرفته تا شایعه حذف هیئت انتخاب و بلاتکلیفی رسانهها، همهچیز نشان میدهد جشنواره چهلوچهارم، پیشاپیش پرچالش خواهد بود.
در حالی که انتظار میرفت دبیرخانه جشنواره، طبق روال سالهای گذشته، بهتدریج اطلاعات رسمی را منتشر کند، سکوتی طولانی فضای رسانهای را فرا گرفت؛ سکوتی که ناگهان در روز تعطیل میلاد حضرت علی (ع) با رونمایی از پوستر جشنواره شکست. پوستری با تصویری از علی نصیریان در فیلم «شیر سنگی»؛ انتخابی که از نظر بصری و ارجاع سینمایی تحسین شد، اما خیلی زود با واکنش خود این بازیگر همراه شد. نصیریان در گفتوگویی اعلام کرد اگر در جریان استفاده از تصویرش قرار میگرفت، اجازه این کار را نمیداد؛ موضوعی که از ضعف ارتباطی دبیرخانه جشنواره حکایت دارد.
در کنار این اتفاق، شایعات دیگری نیز دهانبهدهان چرخید: حذف هیئت انتخاب، اما و اگرهای دوباره درباره امکان نمایش «قاتل و وحشی»، محدود شدن تعداد فیلمهای بخش مسابقه به ۲۲ اثر، حذف پذیرایی رسانهها و حتی کارت خبرنگاری؛ هرچند برخی از این موارد، از جمله کارت خبرنگاری، بعدتر تکذیب شد. با این حال، تأخیر دوباره در اعلام فهرست فیلمها – که قرار بود هفته گذشته منتشر شود و حالا به پایان هفته موکول شده – بر ابهامها افزوده است.
بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۶۳ فیلم سینمایی در مراحل مختلف تولید یا پستولید قرار دارند که امکان حضور در جشنواره چهلوچهارم فجر را دارند. البته این نکات در دو ماه گذشته مطرح میشد. ترکیب اولیه این آثار، در نگاه نخست نوید جشنوارهای متنوع را میدهد؛ جشنوارهای که میتواند صحنه رویارویی نسلها و جهانبینیهای متفاوت باشد.
در میان نامهای مطرح، فیلمسازان باسابقهای، چون مسعود کیمیایی، بهروز افخمی، حمید نعمتالله، رسول صدرعاملی، کیانوش عیاری، پوران درخشنده و سعید سهیلی دیده میشوند؛ چهرههایی که هر کدام سابقهای طولانی در جشنواره فجر دارند و حضورشان، وزن رقابت را بالا میبرد. در کنار آنها، نسل میانی و جوانتر سینما نیز پررنگ است: محمدحسین مهدویان، سروش صحت، کاظم دانشی، مصطفی کیایی، لیلی عاج، امید شمس، ابراهیم امینی و تورج اصلانی؛ فیلمسازانی که در سالهای اخیر، نگاه تازهتری به روایت و ژانر وارد سینمای ایران کردهاند.
سال گذشته، نام حمید نعمتالله بیش از هر فیلمسازی با حاشیه گره خورد. انتظار برای نمایش «قاتل و وحشی» بار دیگر به نتیجه نرسید و حالا به نظر میرسد نعمتالله امید چندانی به حلوفصل این پرونده ندارد. او پروژه جدیدی با عنوان «بت» (رخ) را در دست دارد که در صورت آمادهشدن، یکی از گزینههای جدی جشنواره خواهد بود. لیلا حاتمی، بانیپال شومون و نوید پورفرج بازیگران این فیلم هستند.
رسول صدرعاملی با «قایقسواری در تهران» به تهیهکنندگی روحالله سهرابی و فیلمنامه پیمان قاسمخانی، یکی از بازگشتهای مهم امسال است.
سروش صحت با «استخر» و گروهی پرستاره، سومین تجربه سینمایی خود را آماده نمایش کرده است.
محمدحسین مهدویان پس از چهار سال، با فیلمی درباره جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل و روایتی شهری در یوسفآباد، دوباره به فجر میآید.
مسعود کیمیایی با «عشق در انفرادی» و تهیهکنندگی علی اوجی، یکی از کنجکاویبرانگیزترین آثار این دوره را دارد.
کیانوش عیاری نیز با «خر لنگ» و روایتی تاریخی از اولین چاه نفت ایران، احتمالاً یکی از جدیترین فیلمهای امسال را ارائه میکند.
یکی از نکات قابلتوجه فجر چهلوچهارم، حضور پررنگ فیلمهایی با الهام از جنگ ۱۲روزه است؛ از فیلم مهدویان گرفته تا آثاری، چون «کافه سلطان»، «مارون» (چمران جنوب)، «سقف»، «گلوریا» و پروژههایی با محوریت زندگی شهدا. این همزمانی، میتواند جشنواره امسال را به میدان مواجهه روایتهای شخصی، ملی و ایدئولوژیک از یک واقعه معاصر تبدیل کند.
در روزهای اخیر، خبرهای تازهای از رسیدن نسخه بازبینی یا نهایی برخی فیلمها به دبیرخانه منتشر شده است؛ از جمله «کافه سلطان» مصطفی رزاق کریمی، «دکتر فونگویر» بهروز افخمی، «مارون»، «سقف»، «قمارباز»، «نگهبانان خورشید» (انیمیشن)، «دکتر هافمن»، «جانشین»، «گلوریا» و «کارواش». این آثار حالا وارد مرحله داوری و تصمیمگیری هیئت انتخاب شدهاند.
اگر ترکیب نهایی فیلمها به این فهرست نزدیک باشد، فجر چهلوچهارم میتواند جشنوارهای پرتنش و چندلایه باشد؛ جایی که فیلمسازان باسابقه در کنار نسل تازه، درباره روایت تاریخ، جنگ، اجتماع و خانواده با یکدیگر رقابت میکنند. با این حال، حاشیههای زودهنگام و تأخیرهای پیاپی نشان میدهد که جشنواره امسال، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند شفافیت و مدیریت دقیق است.
فجر هنوز آغاز نشده، اما پرسشها از حالا شکل گرفتهاند: آیا این تنوع به کیفیت منجر میشود؟ آیا حاشیهها بر متن غلبه میکنند؟ و آیا جشنواره چهلوچهارم میتواند دوباره به ویترین قابلاعتماد سینمای ایران تبدیل شود؟
پاسخ این پرسشها، بهزودی و با اعلام فهرست نهایی فیلمها روشن خواهد شد و باید دید بالأخره آخر این هفته، ترکیب فیلمها مشخص میشود یا خیر؟
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
در یادداشتی اختصاصی برای جام جم آنلاین مطرح شد
