جولانی در دامان نتانیاهو

به‌‎رغم وجود فضای بی‎اعتمادی تاریخی همچنین بمباران کاخ‌‎ریاست جمهوری، وزارت دفاع سوریه در ۱۶جولای ۲۰۲۵ (۲۵ تیرماه) توسط جنگنده‎های اسرائیل که روابط دوسوی بلندی‎های جولان را تیره‎تر کرد‌؛ دولت موقت سوریه با حفظ ادعای سرزمینی بر استان سویدا به مماشات با تل‎آویو تن داد.حکام دمشق برای استمرار حکمرانی خود همراهی با رژیم‌صهیونیستی را در دستور کار دارند. ضرب‌الاجل ابومحمد جولانی به نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) جهت ادغام در سازوکارهای امنیتی دولت موقت، با آغاز سال میلادی به‎اتمام رسید و جدیدترین گزارشات از مناطق شمالی کشور از درگیری شدید میان شبه‎نظامیان دولت موقت با نیروهای رزمی اکراد خبر می‎دهند. به عبارت دیگر، حکومت دمشق با آگاهی از قیام نیروهای دموکراتیک سوریه، می‌کوشد سطح تنش در مرزهای جنوبی خود با رژیم صهیونیستی را کاهش دهد. شبه‌نظامیان وابسته به دولت موقت نیز از مداخله جنگنده‌های اسرائیل به سود قسد نگران هستند. بنابراین،مسیر سازش با تل‎آویو مقدمه ‌تمرکز بر سرکوب شمال کشور قلمداد می‎شود. 
   
اهداف نشست پاریس
رژیم جولانی و اسرائیل با حضور توماس باراک، نماینده ویژه آمریکا برای ایجاد سازوکاری مشترک جهت تسهیل هماهنگی‎ها در جنوب سوریه توافق کردند. فارغ‎ از مباحث امنیتی، دولت موقت دمشق و اسرائیل مذاکراتی را با هدف بسط همکاری‎های انرژی، کشاورزی و پزشکی در دستورکار قرار دادند. در بیانیه مشترک نشست پاریس درباره کارکرد دفتر ارتباط آمده است: «این سازوکار به‌عنوان بستری برای رسیدگی سریع به هرگونه اختلاف و جلوگیری از سوءتفاهم عمل خواهد کرد.»
ارتش اشغالگر اسرائیل با خروج بشار اسد، رئیس‎جمهور سوریه از روزهای پایانی سال ۲۰۲۴ به‎بهانه تأمین امنیت تل‎آویو، نظامیان‎ خود را با نقض مفاد آتش‎بس ۱۹۷۴ به‌سوی استان استراتژیک قنیطره در جنوب غرب سوریه گسیل کرد. سربازان رژیم‌صهیونیستی با استقرار بر کوه جبل‌الشیخ (هرمون)، مسیرهای مرزی با لبنان را تحت نظر قرار دادند. پیش‌تر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر تل‌آویو «ایجاد منطقه حائل از دمشق تا کوه هرمون» به‌عنوان پیش‌شرط توافق با دولت موقت سوریه اعلام کرده بود. 
بن‌‎بست با ورود کاخ‎‌سفید در ناحیه شام از بین رفت‌؛ تصمیم‎سازان واشنگتن خواهان کنترل تنش در کرانه شرقی مدیترانه هستند چراکه استمرار بحران زمینه تقویت نیروهای مخالف رژیم جولانی اعم از علویان و اکراد را فراهم می‎کند، همچنین احتمال بازگشت عناصر محورمقاومت به اقصی نقاط سوریه را افزایش می‎دهد. بنابراین، آمریکا ضمن مخالفت با سیاست همسایگان ضعیف (Neighbors Weak Policy)اسرائیل، به‎دنبال ارتقای گام به گام روابط دمشق با صهیونیست‎هاست. 

مشت آهنین جولانی
ساختار حکمرانی دولت موقت سوریه مبنتی‎بر تمرکز قدرت در دستان اعراب اهل‌سنت شهرهای اصلی کشور یعنی دمشق، حلب و حمص شکل گرفته است. سیستم توزیع ثروت صاحبان قدرت نیز با نادیده‎انگاری اکراد، دروزی‎ها و علویان رنگ‎وبوی نظامی پاتروناژ (حامی‎پروری) دارد. درنتیجه موارد مذکور، گروه‎های اقلیت سوریه خواهان تاسیس نظام سیاسی با مناطق خودمختار قومی ــ مذهبی هستند‌؛ مسأله‎ای که توسط حکام دمشق همواره رد شده است. 
از سوی دیگر حملات شبه‎نظامیان دولت موقت به اکراد و اعراب طی سال گذشته میلادی زمینه خشم بیشتر شهروندان غیرعرب سوری را افزایش داده است. هرچند مقامات رژیم جولانی حملات به اقلیت‎ها را غیرسازمان یافته و خودسرانه قلمداد می‎کنند‌؛ استمرار فضای ناامنی به بسیج رزمندگان قسد همچنین تظاهرات‎های پی‎درپی علویان دامن زده است. درحالی که شمال و شرق کشور به‎سمت ناآرامی و آشوب حرکت می‎کند‌؛ دولت موقت سوریه سیاست تنش‎زدایی با رژیم‌صهیونیستی را اجرا می‎کند و درکنار به‎ رسمیت شناختن ظاهری حقوق دروزیان، تجمع نیروهای امنیتی‎اش روانه حلب علیه اکراد شدند. 
 
پاک‌سازی قومی حلب
با تشدید درگیری‌ها بین نیروهای دولت موقت سوریه و رزمندگان قسد، براساس اظهارات دیروز سازمان موسوم به مدیریت دفاع مدنی سوریه، بیش از ۲۳ هزار غیرنظامی از حومه‌های شیخ مقصود و الأشرفیه حلب پس از درگیری‌ها تخلیه شده‌اند. در مقابل تحرکات دمشق، اکراد نیز پهپاد شبه‎نظامیان دولت موقت را در نزدیکی چرخ‌دوره   الشیحان در شهر را سرنگون کردند. 
نوک پیکان نیزه شبه‎نظامیان دولت موقت سوریه به‎سمت مناطق کردنشین حلب نشانه رفته است. محله شیخ‌مقصود در شمال شهر که سال‌هاست به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه قسد و ساختارهای خودگردان کُرد در محدوده شهری حلب شناخته می‌شود و اکنون نیز محل اصلی استقرار مواضع و مراکز این نیروهاست در کنار محله اشرفیه که در امتداد و مجاورت شیخ‌مقصود از خاکریزهای اکراد بوده و عملا یک کمربند واحد تحت نفوذ قسد در شمال حلب ایجاد کردند اما این محلات از دیروز در تیررس مستقیم توپخانه، پهپادهای و نیروهای پیاده رژیم جولانی قرار گرفته است. هر چند قسد ادعا دارد در  شهر حلب هیچ حضور نظامی‌ای نداریم و به صورت علنی و مستند در برابر رسانه‌ها عقب‌نشینی کرده‌ایم.حلب، دومین شهر بزرگ کشور مرکز ثقل شمال سوریه بوده و کنترل کامل بر آن جهت بسط جبهه های درگیری به‎سمت استان حسکه (مرکز فرماندهی قسد) بعلاوه قطع ارتباط اکراد و علویان طرطوس ضروری است. نکته حائز اهمیت دیگر آن است که شبه‎نظامیان جولانی در صورت لزوم از حمایت جنگنده‎های ترکیه نیز بهره‎مند خواهد شد. درنهایت باید دید که کاخ‎سفید تا کجا به حملات نیروهای دولت دمشق به مناطق تحت کنترل قسد چراغ‌سبز نشان خواهد داد چراکه تضعیف بیش ‎از حد حسکه همچنین مداخله ترکیه احتمال دارد که توازن قوا در لوانت را به‎زیان برنامه کلان‎تر واشنگتن یعنی ادغام گام‎به‎گام سوریه درون پیمان ابراهیم تغییر دهد. 

واکاوی سیاست پولی دمشق
بازوی نظامی رژیم جولانی در مسیر نزاع مستقیم با اکراد حلب است‌ اما نبرد دیگری از جنس اقتصادی نیز از هفته‎های گذشته در پایتخت سوریه آغاز شده. بانک مرکزی سوریه اسکناس‌های جدیدی را در چارچوب برنامه «حذف دو صفر» و اصلاح پول ملی وارد چرخه کرده است‌؛ هر ۱۰۰ لیر قدیم معادل یک لیر جدید تعریف شده و برای ۹۰ روز دوره‌گذار هم‌زیستی اسکناس‌های قدیم و جدید در نظر گرفته شده است. این اقدام همراه با طراحی کاملا تازه، پوست‌اندازی نمادین نظام پولی و تلاشی برای بازسازی اعتماد به نهادهای مالی پس از پایان دولت اسد تلقی می‌شود. در حالی که تجربه سال‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۴ نشان می‌دهد کاهش تورم از حدود ۱۱۹ درصد به حدود ۴۷درصد بیشتر حاصل رکود تقاضا، شوک‌های ارزی و سیاست‌های موقتی بوده تا اصلاحات عمیق ساختاری. بانک مرکزی وعده داده حجم اسمی نقدینگی را در لحظه تبدیل ثابت نگه دارد و با رصد بازار، در صورت لزوم با عرضه لیر برای مهار فشار بر ارز خارجی مداخله کند اما همزمان تصمیمات بودجه‌ای مانند جهش ۴۰۰ درصدی دستمزدها و تغییرات یارانه‌ای (به‌ویژه حذف تدریجی یارانه نان) ریسک موج‌های تورمی تازه را افزایش می‌دهد و آزمون واقعی برای ادعای «انضباط پولی بدون تورم» خواهد بود.