گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
طبیبی که علم را با مرام گره زد
نامش امروز در درازنای حافظه تاریخی یک کشور برجای مانده. در ظاهر پزشکی بود مانند سایر پزشکان و در عمل، مؤلفههای بسیارش او را از دیگران متمایز کرد. دکتر محمد قریب گرکانی بیتردید یکی از چهرههای ماندگار در عرصه بیماریهای کودکان قلمداد میشود. دامنه خدماتش در جایگاه یک پزشک تا جایی بود که نهتنها موفق به کشف و درمان بعضی از بیماریهای نادر در کودکان شد بلکه آوازه سلوک و مرامش تا بیرون از مرزها نیز پیچید و مشتاقان زیادی را بهخود جلب کرد. به بهانه فرارسیدن سالروز درگذشت این پزشک برجسته با رضا قریب گرکانی که در حال ساخت مستندی درباره زندگی دکتر قریب است به گفتوگو نشستهایم.
با اینکه در سالهای گذشته سریال «روزگار قریب» با درونمایه زندگینامه دکتر محمد قریب ساخته و پخش شد، چه خلأهایی در ارتباط با این شخصیت احساس کردید که تصمیم به ساخت مستندی درباره ایشان گرفتید؟
پیش از آنکه به سؤالتان پاسخ دهم جا دارد به این نکته اشاره کنم که دکتر محمد قریب پدر طب نوین اطفال و یکی از برجستهترین شخصیتهای معاصر بهشمار میرود. او در زمان حیات ارزشمند خود قدمهای مثمرثمری برداشت. نکتهای که شاید برخی از خوانندگان روزنامه شما کمتر در این خصوص بدانند این است که نهتنها دکتر قریب بلکه اصولا خاندان قریب تماما انسانهایی دانشپژوه و نامآور بودهاند؛ چندان که عبدالعظیم قریب گرکانی یکی از زبدهترین اساتید زبان و ادبیات فارسی، دکتر عبدالکریم قریب پدر علم زمینشناسی، دکتر احمد قریب رئیس سابق انرژی اتمی ایران و دکتر بدرالزمان قریب ملقب به «بانوی واژهها» از اعضای این خاندان پرافتخار هستند که هر کدام در شاخههای علمی، ادبی و فرهنگی کارهای بسیاری انجام دادهاند. سابقه درخشان دکتر محمد قریب ما را بر آن داشت به فکر ساخت مستندی درباره او بیفتیم. در این مستند علاوه بر آنکه به زوایای پیدا و پنهان زندگی پرفرازونشیب او پرداخته میشود، در گفتوگو با برخی از اعضای خانواده ازجمله فرزندانش، بیشتر با این شخصیت آشنا میشویم. پیش از این نیز مستندی درباره جایگاه ادبی بدرالزمان قریب ساختیم که با اقبال خوبی از سوی مخاطبان مواجه شد. با این حال خواهشم از مسئولین استان مرکزی آن است که در ساخت این مستند ما را یاری کنند تا به سرانجام برسد.
اینطورکه بهنظرمیرسد بهرغم فعالیتهای دکترقریب،چندان که بایدبه وجوه مختلف شخصیت ایشان پرداخته نشده است.
همینطور است.کما اینکه بهخاطر دارم درسالهای اخیر یکی ازنشریات برای مطلبی در ارتباط با ایشان تیتر زدند: غریبی قریب. این تیتر به معنی واقعی کلمه درست است چراکه جایگاه این پزشک نامدار مهجور واقع شده. باعث تأسف است حتی سنگ مزار ایشان هم در این سالها مورد رسیدگی دستاندرکاران قرار نگرفته و مانند سنگ قبر یک فرد عادی در قم رویت میشود! در حالیکه جا داشت مزار ایشان تبدیل به آرامگاهی باشکوه شود و مورد شناخت مردم قرار بگیرد. امیدوارم مسئولین بهویژه استاندار قم در این زمینه مساعدتهای لازم را انجام دهند و به پیگیری این موضوع بپردازد.
چرا فرزندان ایشان بعد از فوت پدر، سنگ مزاری برای او نگذاشتند؟
با وجود آنکه فرزندان دکتر قریب در زمان فوت پدر در ایران حضور داشتند و هنوز برای ادامه تحصیل به خارج از کشور نرفته بودند، ولی شرایطی فراهم نشد تا بتوانند آرامگاهی ویژه برای او در نظر بگیرند. البته پروفسور حسین قریب که یکی از حاذقترین پزشکان زمانه ما و رئیس دانشگاه کلمبیا در آمریکا و فرزند ارشد دکتر قریب است، در این سالها بارها به ایران رفتوآمد کرده، ولی چنین کارهایی، بیشتر از تلاش فردی، عزم نهادهای دولتی را میطلبد. روستای گرکان که زادگاه دکتر قریب است در هفتکیلومتری آشتیان قرار دارد و از قدمت زیادی برخوردار است، بهخصوص اینکه گرکان در این سالها محلی برای پرورش و رشد بسیاری از چهرههای نامدار علمی و ادبی بوده است. درحالحاضر خانه پدرخانم دکتر قریب در این روستا قرار دارد که سالهاست به حال خود رها شده و بهواسطه بیتوجهی برخی از مسئولان رو به تخریب است. با اینکه چندینبار با استاندار استان مرکزی و مسئولان میراث این موضوع را در میان گذاشتهایم اما تا امروز نتیجهای نگرفتهایم.
وضعیت این خانه درحالحاضر به چه شکل است؟
متاسفانه دیرگاهی است که میراث فرهنگی قفلی بر در این خانه زده و اجازه بازدید به عموم علاقهمندان را نمیدهد. این خانه ابتدا در اختیار فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود، ولی نسبت به آن رسیدگیهای لازم صورت نگرفت. بعد از آن، این منزل توسط میراث به ثبت ملی رسید، ولی همچنان رویهای که فرهنگستان نسبت به این خانه انجام میداد از سوی میراث دنبال شد و فقط در سالهای اخیر، با مبلغ اندکی از بودجهای که در اختیار داشتند، سقف این سازه پرقدمت را ایزوگام کردند و به این نتیجه رسیدند که این مکان مناسب راهاندازی یک سفرهخانه است! این مسأله با مخالفت شدید شخصیتهای علمی گرکان روبهرو شد. درنهایت بهواسطه بروز این اختلافنظرها، میراث تصمیم گرفت در این خانه تا اطلاع ثانوی بسته بماند. حالا که شرایطی برای انجام گفتوگو با روزنامه جامجم فراهم شده است از وزیر محترم میراث فرهنگی، جناب آقای صالحیامیری درخواست دارم تا عنایتی نسبت به این خانه تاریخی داشته باشند. این بنا به قدری وسعت دارد که در گوشهگوشه آن میتوان به برگزاری امور علمی و فرهنگی پرداخت.
قرار است در این مستند از چه زاویهای به زندگی و فعالیتهای دکتر قریب پرداخته شود؟
همانطور که اشاره کردم، کیانوش عیاری در مجموعه تلویزیونی روزگار قریب به شکل مبسوط، زندگی دکتر قریب را دستمایه قرار داد و حق مطلب را نسبت به این چهره ممتاز علمی ادا کرد. ما نیز در این مستند، ضمن مروری بر دوران کودکی تا تحصیل او در دانشکده پزشکی، نگاهی همهجانبه به زندگی ایشان کردهایم و از همه مهمتر، با برخی از افرادی که دکتر قریب را از نزدیک میشناختهاند به گفتوگو نشستهایم و قرار است با تعدادی از شاگردان ایشان مثل دکتر ولایتی هم گفتوگو کنیم. البته گفتوگو با سه فرزند و اقوام ایشان که با روحیات و خلقیات او بهخوبی آشنایی داشتهاند هم بخشهای دیگری از این مستند را تشکیل میدهد.
بهنظر شما تبدیلشدن خانه مفاخر فرهنگی به خانهموزه و ساخت تندیس و سردیس شخصیتهایی چون دکتر قریب در سالهای اخیر چقدر توانسته به شناخت نسل جوان نسبت به این چهرهها منجر شود؟
بدون شک کیانوش عیاری در مجموعه تلویزیونی «روزگار قریب» با پرداختن به زوایای مختلف زندگی دکتر قریب، حجت را تمام کرد. هرچند بهنظرم لهجه و گویش گرکان در این سریال بهآنشکلی که باید تبیین نشد ولی این اثر در زمان خود توانست اقشار مختلف جامعه را با این پزشک بزرگ آشنا کند. نقطه عطف زندگی دکتر قریب از دید من این است که در برهههای مختلف زندگیاش بهویژه زمانی که از بیماری رنج میبرد، دست از خدمترسانی به کودکان این مرزوبوم برنداشت. فرزندان او هم که راه پدر را در پیش گرفتند، از این خصوصیت بیبهره نیستند، چندانکه پروفسور حسین قریب فرزند ایشان در جریان زلزله بم هواپیمایی پر از دارو به این شهر فرستاد. میتوان گفت ما در آینده با نام دو دکتر قریب مواجه خواهیم شد؛ یکی دکتر قریب پدر که خدماتش بر کسی پوشیده نیست و دیگری پروفسور قریب، پسر ایشان که شبانهروز در عرصه پزشکی در حال فعالیت است. یکی دیگر از خدماتی که دکتر قریب انجام داد درباره زادگاه خودش بوده است. در سالهای گذشته، عدهای از همشهریان او در گرکان بهواسطه استفاده از آب آشامیدنی بیمار میشدند که در سریال هم به این موضوع اشاره شد. دکتر قریب بهرغم امکانات اندک آنزمان، این مشکل را مرتفع میکند و مساله آب آشامیدنی و آب کشاورزی در زادگاهش بعد از سالها بهدست او برطرف شد.
اصولا برای ساخت این مستند با چه دستاندازهایی مواجه بودهاید؟
واقعیت این است که مستندهایی از این دست در درجه اول نیازمند تامین منابع مالی هستند؛ بهخصوص اینکه اصولا کمتر اسپانسری را میتوان یافت که به سرمایهگذاری در این زمینه بپردازد.طبعا ساخت این اثر پیش از هر چیز بهیاری ارگانها و نهادهای علمی که به مقام و منزلت دکتر قریب واقف هستند،عملی خواهد شد. هرچند صداوسیما نیز در این زمینه قول مساعدی داده که امیدوارم محقق شود و به نتیجه برسد. این مستند قرار است بعد از ساخت بهشکل گسترده در شبکه نمایش خانگی و صداوسیما پخش شود.
امروز از دکتر قریب،تنها خیابانی به این نام باقی مانده و تندیسی که شاید نظر کمتر عابری رابه خود جلب کند؛ ولی واقعا این مقدارپرداختن به این شخصیت علمی میتواندزمینه آشنایی اقشارمختلف جامعه باخدماتی که اوانجام داد را فراهم کند؟
من هم با شما در این زمینه موافقم و جای گلهگذاری است که چنین شخصیت بزرگی تا امروز تنها به نصب یک تندیس و خیابانی به این نام محدود مانده است. گستره خدمات او بهقدری وسیع است که با ساخت یک سریال و مستند و نگارش چند کتاب نمیتوان به ساحت علمی ایشان ادای دین کرد. طبعا اگر میخواهیم نسل جوان امروز نسبت به مفاخری مانند دکتر قریب بیشتر اطلاع داشته باشند، جا دارد در این زمینه قدمهای بیشتری برداشته شود تا ظرفیت گسترده او مورد شناخت دقیقتری قرار بگیرد.
پیش از آنکه به سؤالتان پاسخ دهم جا دارد به این نکته اشاره کنم که دکتر محمد قریب پدر طب نوین اطفال و یکی از برجستهترین شخصیتهای معاصر بهشمار میرود. او در زمان حیات ارزشمند خود قدمهای مثمرثمری برداشت. نکتهای که شاید برخی از خوانندگان روزنامه شما کمتر در این خصوص بدانند این است که نهتنها دکتر قریب بلکه اصولا خاندان قریب تماما انسانهایی دانشپژوه و نامآور بودهاند؛ چندان که عبدالعظیم قریب گرکانی یکی از زبدهترین اساتید زبان و ادبیات فارسی، دکتر عبدالکریم قریب پدر علم زمینشناسی، دکتر احمد قریب رئیس سابق انرژی اتمی ایران و دکتر بدرالزمان قریب ملقب به «بانوی واژهها» از اعضای این خاندان پرافتخار هستند که هر کدام در شاخههای علمی، ادبی و فرهنگی کارهای بسیاری انجام دادهاند. سابقه درخشان دکتر محمد قریب ما را بر آن داشت به فکر ساخت مستندی درباره او بیفتیم. در این مستند علاوه بر آنکه به زوایای پیدا و پنهان زندگی پرفرازونشیب او پرداخته میشود، در گفتوگو با برخی از اعضای خانواده ازجمله فرزندانش، بیشتر با این شخصیت آشنا میشویم. پیش از این نیز مستندی درباره جایگاه ادبی بدرالزمان قریب ساختیم که با اقبال خوبی از سوی مخاطبان مواجه شد. با این حال خواهشم از مسئولین استان مرکزی آن است که در ساخت این مستند ما را یاری کنند تا به سرانجام برسد.
اینطورکه بهنظرمیرسد بهرغم فعالیتهای دکترقریب،چندان که بایدبه وجوه مختلف شخصیت ایشان پرداخته نشده است.
همینطور است.کما اینکه بهخاطر دارم درسالهای اخیر یکی ازنشریات برای مطلبی در ارتباط با ایشان تیتر زدند: غریبی قریب. این تیتر به معنی واقعی کلمه درست است چراکه جایگاه این پزشک نامدار مهجور واقع شده. باعث تأسف است حتی سنگ مزار ایشان هم در این سالها مورد رسیدگی دستاندرکاران قرار نگرفته و مانند سنگ قبر یک فرد عادی در قم رویت میشود! در حالیکه جا داشت مزار ایشان تبدیل به آرامگاهی باشکوه شود و مورد شناخت مردم قرار بگیرد. امیدوارم مسئولین بهویژه استاندار قم در این زمینه مساعدتهای لازم را انجام دهند و به پیگیری این موضوع بپردازد.
چرا فرزندان ایشان بعد از فوت پدر، سنگ مزاری برای او نگذاشتند؟
با وجود آنکه فرزندان دکتر قریب در زمان فوت پدر در ایران حضور داشتند و هنوز برای ادامه تحصیل به خارج از کشور نرفته بودند، ولی شرایطی فراهم نشد تا بتوانند آرامگاهی ویژه برای او در نظر بگیرند. البته پروفسور حسین قریب که یکی از حاذقترین پزشکان زمانه ما و رئیس دانشگاه کلمبیا در آمریکا و فرزند ارشد دکتر قریب است، در این سالها بارها به ایران رفتوآمد کرده، ولی چنین کارهایی، بیشتر از تلاش فردی، عزم نهادهای دولتی را میطلبد. روستای گرکان که زادگاه دکتر قریب است در هفتکیلومتری آشتیان قرار دارد و از قدمت زیادی برخوردار است، بهخصوص اینکه گرکان در این سالها محلی برای پرورش و رشد بسیاری از چهرههای نامدار علمی و ادبی بوده است. درحالحاضر خانه پدرخانم دکتر قریب در این روستا قرار دارد که سالهاست به حال خود رها شده و بهواسطه بیتوجهی برخی از مسئولان رو به تخریب است. با اینکه چندینبار با استاندار استان مرکزی و مسئولان میراث این موضوع را در میان گذاشتهایم اما تا امروز نتیجهای نگرفتهایم.
وضعیت این خانه درحالحاضر به چه شکل است؟
متاسفانه دیرگاهی است که میراث فرهنگی قفلی بر در این خانه زده و اجازه بازدید به عموم علاقهمندان را نمیدهد. این خانه ابتدا در اختیار فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود، ولی نسبت به آن رسیدگیهای لازم صورت نگرفت. بعد از آن، این منزل توسط میراث به ثبت ملی رسید، ولی همچنان رویهای که فرهنگستان نسبت به این خانه انجام میداد از سوی میراث دنبال شد و فقط در سالهای اخیر، با مبلغ اندکی از بودجهای که در اختیار داشتند، سقف این سازه پرقدمت را ایزوگام کردند و به این نتیجه رسیدند که این مکان مناسب راهاندازی یک سفرهخانه است! این مسأله با مخالفت شدید شخصیتهای علمی گرکان روبهرو شد. درنهایت بهواسطه بروز این اختلافنظرها، میراث تصمیم گرفت در این خانه تا اطلاع ثانوی بسته بماند. حالا که شرایطی برای انجام گفتوگو با روزنامه جامجم فراهم شده است از وزیر محترم میراث فرهنگی، جناب آقای صالحیامیری درخواست دارم تا عنایتی نسبت به این خانه تاریخی داشته باشند. این بنا به قدری وسعت دارد که در گوشهگوشه آن میتوان به برگزاری امور علمی و فرهنگی پرداخت.
قرار است در این مستند از چه زاویهای به زندگی و فعالیتهای دکتر قریب پرداخته شود؟
همانطور که اشاره کردم، کیانوش عیاری در مجموعه تلویزیونی روزگار قریب به شکل مبسوط، زندگی دکتر قریب را دستمایه قرار داد و حق مطلب را نسبت به این چهره ممتاز علمی ادا کرد. ما نیز در این مستند، ضمن مروری بر دوران کودکی تا تحصیل او در دانشکده پزشکی، نگاهی همهجانبه به زندگی ایشان کردهایم و از همه مهمتر، با برخی از افرادی که دکتر قریب را از نزدیک میشناختهاند به گفتوگو نشستهایم و قرار است با تعدادی از شاگردان ایشان مثل دکتر ولایتی هم گفتوگو کنیم. البته گفتوگو با سه فرزند و اقوام ایشان که با روحیات و خلقیات او بهخوبی آشنایی داشتهاند هم بخشهای دیگری از این مستند را تشکیل میدهد.
بهنظر شما تبدیلشدن خانه مفاخر فرهنگی به خانهموزه و ساخت تندیس و سردیس شخصیتهایی چون دکتر قریب در سالهای اخیر چقدر توانسته به شناخت نسل جوان نسبت به این چهرهها منجر شود؟
بدون شک کیانوش عیاری در مجموعه تلویزیونی «روزگار قریب» با پرداختن به زوایای مختلف زندگی دکتر قریب، حجت را تمام کرد. هرچند بهنظرم لهجه و گویش گرکان در این سریال بهآنشکلی که باید تبیین نشد ولی این اثر در زمان خود توانست اقشار مختلف جامعه را با این پزشک بزرگ آشنا کند. نقطه عطف زندگی دکتر قریب از دید من این است که در برهههای مختلف زندگیاش بهویژه زمانی که از بیماری رنج میبرد، دست از خدمترسانی به کودکان این مرزوبوم برنداشت. فرزندان او هم که راه پدر را در پیش گرفتند، از این خصوصیت بیبهره نیستند، چندانکه پروفسور حسین قریب فرزند ایشان در جریان زلزله بم هواپیمایی پر از دارو به این شهر فرستاد. میتوان گفت ما در آینده با نام دو دکتر قریب مواجه خواهیم شد؛ یکی دکتر قریب پدر که خدماتش بر کسی پوشیده نیست و دیگری پروفسور قریب، پسر ایشان که شبانهروز در عرصه پزشکی در حال فعالیت است. یکی دیگر از خدماتی که دکتر قریب انجام داد درباره زادگاه خودش بوده است. در سالهای گذشته، عدهای از همشهریان او در گرکان بهواسطه استفاده از آب آشامیدنی بیمار میشدند که در سریال هم به این موضوع اشاره شد. دکتر قریب بهرغم امکانات اندک آنزمان، این مشکل را مرتفع میکند و مساله آب آشامیدنی و آب کشاورزی در زادگاهش بعد از سالها بهدست او برطرف شد.
اصولا برای ساخت این مستند با چه دستاندازهایی مواجه بودهاید؟
واقعیت این است که مستندهایی از این دست در درجه اول نیازمند تامین منابع مالی هستند؛ بهخصوص اینکه اصولا کمتر اسپانسری را میتوان یافت که به سرمایهگذاری در این زمینه بپردازد.طبعا ساخت این اثر پیش از هر چیز بهیاری ارگانها و نهادهای علمی که به مقام و منزلت دکتر قریب واقف هستند،عملی خواهد شد. هرچند صداوسیما نیز در این زمینه قول مساعدی داده که امیدوارم محقق شود و به نتیجه برسد. این مستند قرار است بعد از ساخت بهشکل گسترده در شبکه نمایش خانگی و صداوسیما پخش شود.
امروز از دکتر قریب،تنها خیابانی به این نام باقی مانده و تندیسی که شاید نظر کمتر عابری رابه خود جلب کند؛ ولی واقعا این مقدارپرداختن به این شخصیت علمی میتواندزمینه آشنایی اقشارمختلف جامعه باخدماتی که اوانجام داد را فراهم کند؟
من هم با شما در این زمینه موافقم و جای گلهگذاری است که چنین شخصیت بزرگی تا امروز تنها به نصب یک تندیس و خیابانی به این نام محدود مانده است. گستره خدمات او بهقدری وسیع است که با ساخت یک سریال و مستند و نگارش چند کتاب نمیتوان به ساحت علمی ایشان ادای دین کرد. طبعا اگر میخواهیم نسل جوان امروز نسبت به مفاخری مانند دکتر قریب بیشتر اطلاع داشته باشند، جا دارد در این زمینه قدمهای بیشتری برداشته شود تا ظرفیت گسترده او مورد شناخت دقیقتری قرار بگیرد.
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
