اهمیت آمادگی مومنانه در مسئله ظهور

به گزارش جام جم آنلاین این نگاه در تحلیل و بررسی داده‌ها و هشدار‌ها و نشانگان ظهور و نیز در ذکر آنها، نقش مهمی ایفا می‌کند. نشانگان ظهور دارای کارکرد‌های متعددی هستند که فراتر از دو یا چند مورد محدود است. از جمله این فواید می‌توان به شناخت متقیان و شناسایی مدعیان دروغین اشاره کرد؛ به این معنا که با توجه به این نشانه‌ها می‌توان دریافت که شخصی ادعای مهدویت دارد یا خیر. اگر کسی مدعی شود که امام مهدی علیه‌السلام است، در حالی که هیچ‌یک از نشانه‌های قیام رخ نداده، به‌راحتی می‌توان چنین ادعایی را تکذیب کرد. روایات نیز به این موضوع پرداخته‌اند؛ از جمله امام رضا علیه‌السلام پیش از ظهور صوفیانی، عوارض و نشانگان آن را بیان کرده‌اند و روایات متعدد دیگری نیز وجود دارد.

یکی از کارکرد‌های اساسی نشانه‌های قیام، شناخت منجی واقعی از مدعیان دروغین است. این ظرفیت از دوران قبل از قیام امام زمان علیه‌السلام تا کنون وجود داشته و ویژگی‌های مشخصی را می‌طلبد. بر اساس کنش‌های تاریخی، چهار ویژگی اساسی برای یاری امام زمان وجود دارد:
ویژگی اول: بینش، بصیرت و معرفت. انسان باید حق را بشناسد، باطل را تشخیص دهد و دشمن‌شناسی داشته باشد تا بتواند یار امام زمان باشد. امام زمان علیه‌السلام فرموده‌اند کسانی که بی‌معرفت و بی‌بصیرت هستند نمی‌توانند آنها را یاری کنند و موجب آزردگی و اذیت شیعه می‌شوند.
ویژگی دوم: اقدام مؤثر و حضور به هنگام. صرف شناخت کافی نیست؛ انسان باید در لحظه مناسب در صحنه حضور داشته باشد. نمونه تاریخی آن توابین هستند که با حضور در صحنه یاری نماینده امام زمان خود، حتی جان خود را فدا کردند هرچند نتیجه نهایی متفاوت بود.
ویژگی سوم: هزینه‌پردازی و ایثار. یاری جبهه حق نیازمند صرف وقت، مال و حتی جان است. امامان علیهم‌السلام فرموده‌اند کسی که از مال خود برای برادر ایمانی‌اش ایثار نکند آمادگی ایثار جان را نیز ندارد.
ویژگی چهارم: ثبات قدم. انسان باید از آغاز تا پایان مسیر در صحنه باقی بماند و از مسیر عدول نکند. تجربه انقلاب و تاریخ نشان داده کسانی که در مسیر لغزیده‌اند پیشرفت‌ها محدود مانده است.
ذکر و هشدار‌های پیش از ظهور، اگرچه ممکن است دشمنان را نیز مطلع سازد، اما آگاهی از آنها باعث تقویت انتظار، آمادگی، انگیزه و کنشگری مومنان می‌شود. در کتاب غیبت کبری بحث شده که آیا بهتر نبود قیام امام مهدی علیه‌السلام بدون نشانه رخ دهد تا دشمن غافلگیر شود، اما با نگاه دقیق‌تر می‌توان گفت این هشدار‌ها نقش مهمی در آمادگی مومنانه دارند؛ هرچند دشمن نیز مطلع شود، اما این آمادگی مومنان است که اهمیت اصلی دارد.

یکی از مهم‌ترین اقدامات در زمینه نشانه‌های ظهور قرار دادن این علائم برای آمادگی مومنان است تا این آمادگی به اوج خود برسد. حتی کسانی که هنوز صف خود را مشخص نکرده‌اند با مشاهده این نشانه‌ها، حتی به صورت احتمالی، می‌توانند بازنگری در رفتار و تصمیم‌های خود داشته باشند. این مسئله از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا قیام در حقیقت حجت الهی است و هر انسانی که بداند امام مهدی علیه‌السلام است می‌تواند موضع خود را اصلاح کند و در مسیر یاری آن حضرت قرار گیرد.
یکی از کارکرد‌های مهم این نشانه‌ها رسوایی مدعیان دروغین و ایجاد آمادگی در مومنان است. برخی از علائم همچنین اعلام‌کننده نزدیک بودن قیام امام مهدی علیه‌السلام هستند. فلسفه نشانه‌های ظهور تنها محدود به اطلاع از نزدیک بودن قیام نیست؛ بلکه این نشانه‌ها نقش تغییرگرایانه و آماده‌سازی عمومی دارند. حتی اگر هر حادثه‌ای رخ دهد مومنان باید آماده باشند و جامع‌نگری در مسیر حرکت امام زمان علیه‌السلام را از دست ندهند.
نشانه‌های قیام امام زمان علیه‌السلام به دو دسته تقسیم می‌شوند:
•    نشانه‌های دور از قیام: آنهایی که بیش از یک سال با قیام فاصله دارند.
•    نشانه‌های نزدیک به قیام: آنهایی که در فاصله زمانی کوتاه‌تری رخ می‌دهند.
برخی از نشانه‌های تاریخی که به نظر می‌رسد پیش از قیام اتفاق افتاده‌اند شامل مواردی، چون قیام ابومسلم خراسانی در دوره بنی‌امیه، روی آوردن پرچم‌های سیاه از خراسان، جنگ‌های صلیبی، قیام زنگیان، بستن پل بغداد و اختلاف‌های بین العباس در حکومت است. بررسی تاریخی این نشانه‌ها به شناسایی مصادیق آنها کمک کرده و اعتبار روایات را روشن می‌کند.
روایات متعدد شیعه و اهل سنت نیز در این زمینه وجود دارد. برای مثال، از امام باقر علیه‌السلام روایت شده که برخی نشانه‌ها شامل شرایط نماز، خروج افراد از خانه، استفاده از مرکب‌ها و وسایل مختلف است. در کتاب شریف «کافی»، جلد هشت، حدیث شماره هفت، بیش از صد مورد از این نشانه‌ها ذکر شده و آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در کتاب «حکومت جهانی امام عصر»، حدود پنجاه مورد از آنها را به عنوان گلچینی از نشانه‌های ظهور امام زمان علیه‌السلام معرفی کرده‌اند.