فیلم «زندهشور» با نزدیکشدن به یکی از حساسترین و مناقشهبرانگیزترین مفاهیم حقوقی و انسانی، یعنی «قصاص»، تلاش میکند پرسشی بنیادین را پیش روی مخاطب بگذارد و اینکه آیا عدالت همیشه در اجرای حکم خلاصه میشود یا گاهی در گذشت و بخشش معنا پیدا میکند؟
«زندهشور» نه فیلمی شعاری است و نه میکوشد نسخهای قطعی برای این پرسش ارائه دهد. امتیاز اصلی اثر در همین تردید آگاهانه نهفته است؛ تردیدی که از دل روایت، شخصیتها و موقعیتهای دراماتیک بیرون میآید و به مخاطب تحمیل نمیشود. قصاص در این فیلم نه یک حکم خشک حقوقی، بلکه زخمی زنده است؛ زخمی که هم بر تن خانواده قربانی نشسته و هم بر جان فردی که در آستانه اجرای حکم قرار دارد.
فیلم با هوشمندی، قصاص را از سطح یک واقعه به سطح یک فرآیند ارتقا میدهد. فرآیندی که در آن، خشم، اندوه، احساس گناه، انتقام و در نهایت امکان بخشش، درهم تنیده میشوند.
«زندهشور» نشان میدهد که قصاص صرفاً پایان یک پرونده قضایی نیست؛ آغاز یک مسیر روانی و اخلاقی برای همه طرفهاست. خانوادهای که باید میان اجرای حق قانونی خود و آرامشی که شاید با بخشش به دست آید، انتخاب کند و انسانی که در سایه مرگ ناچار است با گذشته و خطای خود روبهرو شود.
نکته قابلتوجه در پرداخت فیلم، پرهیز از دوگانهسازی سادهانگارانه است. «زندهشور» نه قصاص را نفی میکند و نه بخشش را بهعنوان تنها راه نجات معرفی میکند. فیلم، حق را به صاحبان حق میدهد، اما همزمان، قدرت انتخاب را برجسته میسازد. این نگاه متعادل، اثر را از افتادن در دام احساساتگرایی یا قضاوتهای یکسویه نجات داده است.
بخشش در «زندهشور» یک کنش قهرمانانه اغراقآمیز نیست؛ تصمیمی است دشوار، دردناک و حتی پرهزینه. فیلم بهخوبی نشان میدهد که گذشت الزاماً به معنای فراموشی یا پاکشدن زخمها نیست. گاهی بخشش فقط راهی است برای ادامه دادن زندگی، برای نماندن در چرخهای از نفرت و انتقام که میتواند نسلها را درگیر کند. همین نگاه واقعگرایانه است که بخشش را در فیلم باورپذیر و انسانی جلوه میدهد.
از منظر اجتماعی، «زندهشور» تلاشی است برای بازکردن گفتوگویی ضروری در جامعه امروز؛ گفتوگویی درباره نسبت میان قانون، اخلاق و احساسات انسانی. سینما در اینجا نقش واسطهای مهم را ایفا میکند؛ واسطهای میان قانون مکتوب و تجربه زیسته انسانها. فیلم به ما یادآوری میکند که پشت هر حکم زندگیهایی قرار دارد که تا سالها پس از صدور یا اجرای آن، تحت تأثیر قرار میگیرند.
در نهایت، «زندهشور» را میتوان فیلمی دانست که ارزش آن بیش از پاسخهایی است که میدهد، در پرسشهایی است که مطرح میکند.
پرسش از اینکه عدالت واقعی کجاست؟ در اجرای بیچونوچرای حکم یا در فرصتی که به انسان برای تغییر و به جامعه برای التیام داده میشود؟ این فیلم، تماشاگر را وادار میکند پس از پایان اکران همچنان به این پرسشها بیندیشد و این شاید مهمترین دستاورد «زندهشور» در جشنواره امسال باشد.
گواردیولا چگونه برترین مربی تاریخ شد؟
خرید و فروش غیرقانونی انواع حیوانات و پرندگان کمیاب ادامه دارد
