با وقوع انقلاب اما شرایط تغییر کرد و تغییرات ساختاری و فرهنگی بسیاری آغاز شد؛ زنان بهتدریج وارد عرصههایی شدند که پیش از آن برایشان امکانپذیر نبود. حضور گسترده در دانشگاهها، شرکت در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و همچنین دسترسی به مشاغل تخصصی و مدیریتی، از جمله مهمترین دستاوردهای این دوره بهشمار میرود.
جهش آمار بانوان پزشک
قبل از انقلاب، حوزه سلامت در ایران با چالشهای گستردهای روبهرو بود، زنان حضور کمرنگی در این عرصه داشتند و تعداد کل بانوان پزشک از ۳۵۰۰ نفر فراتر نمیرفت. با وقوع انقلاب اسلامی، مسیر حضور زنان در حوزه سلامت دگرگون شد. از آن زمان تاکنون، تعداد پزشکان زن متخصص به بیش از ۱۳۰۰نفر افزایش یافته و شمار کل پزشکان زن نیز از ۳۵۰۰ به بیش از ۶۶ هزار نفر رسیده است.
دکتر سیدهمعصومه طباطبایی، معاون دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه الزهرا (س) دراینخصوص به جامجم میگوید: «در حوزه پزشکی، پیش از انقلاب برای بسیاری از امور مرتبط با سلامت بانوان از جمله تخصص زنان ناچار به استفاده از پزشکان مرد یا حتی پزشکان خارجی از کشورهایی مانند هند بودیم که برای طبابت به ایران دعوت میشدند اما امروزه شرایط بهگونهای تغییر کرده که نهتنها این نیاز در داخل کشور بهطور کامل تامین شده بلکه تعداد پزشکان متخصص، بهویژه در حوزههای مرتبط با سلامت زنان، به حدی رسیده که امکان ارائه خدمات در دیگر کشورها نیز برای آنان فراهم است.»
افزایش سهم زنان در تولید علم
پیش از انقلاب، حضور زنان در عرصههای علمی و دانشگاهی بسیار محدود بود چرا که تنها ۲ درصد از اعضای هیات علمی دانشگاهها را زنان تشکیل میدادند. این موضوع در حالی است که پس از انقلاب، سهم زنان در هیات علمی دانشگاهها به حدود ۳۵ درصد رسیده است؛ جهشی چشمگیر که نشاندهنده اعتماد به توانمندیها و نقش کلیدی زنان در تولید علم و توسعه علمی کشور است. دکتر طباطبایی معتقد است، نمیتوان جایگاه زنان را نادیده گرفت؛ چراکه آنان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل داده و تاثیر قابلتوجهی نیز بر شرایط جامعه دارند.
او ادامه میدهد: «پس از انقلاب، زنان در حوزه آموزش نیز در ردههای بالای علمی دانشگاهها، مراکز پژوهشی و نهادهای علمی حضور موثر و پررنگی پیدا کردند. در عرصه پژوهش و اکتشافات علمی نیز هر ساله شاهد درخشش بانوان ایرانی درسطوح ملی وبینالمللی هستیم؛چه درجایگاه اعضای هیات علمی و استادان برجسته وچه در میان دانشمندان و پژوهشگران برتر جهان.»
ورود زنان به میدان ورزش
پیش از انقلاب، حضور زنان در عرصههای ورزشی بسیار محدود بود و فعالیت آنان تنها به چند رشته خاص اختصاص داشت. این محدودیت باعث میشد بسیاری از دختران و زنان علاقهمند به ورزش، فرصت بروز استعدادها و توانمندیهای خود را از دست بدهند. اما باوقوع انقلاب اسلامی، نگاه به ورزش زنان بهتدریج تغییرکرد وزمینه برای گسترش فعالیتهای بانوان فراهم شد. توسعه فضاهای ورزشی، ایجاد فدراسیونهای تخصصی و برنامهریزی برای شناسایی و پرورش استعدادهای دختران در نقاط مختلف کشور، مسیر تازهای را پیشروی ورزش زنان قرار داد. این تحولات باعث شد دامنه رشتههای ورزشی بانوان از هفت رشته محدود پیش از انقلاب، به ۳۸ رشته متنوع و فعال پس از آن برسد. معاون دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دردانشگاه الزهرا(س)ضمن بیان این مسأله تصریح میکند:«آمار بانوان مدالآور در عرصههای ملی و بینالمللی، نشاندهنده جهش و رشد محسوس آنها در حوزه ورزش است. بررسی وضعیت پس از انقلاب نشان میدهد که ایجاد امنیت روانی برای بانوان در محیطهای ورزشی، زمینهساز حضور شجاعانهتر و موفقیتهای بیشتر آنان شده است. درحالیکه پیش از انقلاب، امکان حضور زنان با رعایت حریمهای زنانه و برخورداری از امنیت روانی در بسیاری از عرصهها بسیار محدود بود.»
زنان انقلابی، در قلب سیاست
پیش از انقلاب، حضور زنان در عرصههای سیاستگذاری و مسئولیتهای اجتماعی و سیاسی، بیشتر نمادین بود. سهم آنان در نهادهای تصمیمساز، مجالس قانونگذاری و سطوح مدیریتی کلان، بسیار اندک بود و زنان کمتر فرصت مییافتند در فرآیند تدوین سیاستها و برنامههای ملی نقش مستقیم ایفا کنند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فضای مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان بهتدریج دگرگون شد. زنان وارد شوراهای محلی، نهادهای اجرایی، مراکز سیاستگذاری و عرصههای قانونگذاری شدند و نقش فعالتری در شکلدهی به تصمیمهای اجتماعی و ملی ایفا کردند.دکتر طباطبایی نیزدراین خصوص میگوید: «درحالحاضر بانوان در عرصههای مختلف، ازجمله سیاستگذاری، حضور چشمگیری دارند. در مجلس نیز شاهد افزایش قابل توجه تعداد زنان نسبت به دوران پیش از انقلاب هستیم. اگر در دوران پیش از انقلاب، حضور زنان در میدان سیاست در سایه و کماثر بود، اکنون آنان در گسترههای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی حضوری آشکار، مؤثر و سرنوشتساز یافتهاند. زنان یا در ردههای بالای مدیریتی قرار دارند یا بهعنوان مشاور وزیر و رئیسجمهور و سایر مقامات فعالیت میکنند و بهطور مستقیم در سیاستگذاریهای مرتبط با زنان و مسائل اجتماعی نقشآفرین هستند.» وی همچنین بر این باور است که این افتخارآفرینیها نشان میدهد برکت انقلاب اسلامی، علاوه بر فراهمکردن زمینه رشد و جهش بانوان، مهمتر از همه ایجاد امنیت و آرامش روانی برای آنان بوده است؛ فضایی که در سایه انقلاب اسلامی شکل گرفته و مسیر پیشرفت زنان را هموار کرده است.