مرغ و گوشت شب عید تامین است

همزمان با حذف ارز ترجیحی و انتقال این یارانه ارزی به انتهای زنجیره، دولت ماهانه یک‌میلیون تومان اعتبار در قالب کالابرگ به هر ایرانی اختصاص داد که قرار است با افزایش تورم، مبلغ آن نیز بیشتر شود.این اقدام با هدف حمایت از قدرت خرید خانوارها اجرایی شد. تصمیم ارزی دولت اثر مستقیمی بر هزینه واردات و تولید کالاها گذاشت و در نتیجه، قیمت مصرف‌کننده در بسیاری از اقلام با افزایش محسوسی مواجه شد. با حذف ارز ترجیحی واردات نهاده‌های دامی، تأمین خوراک دام و طیور عملا با نرخ ارز آزاد انجام می‌شود؛ موضوعی که به‌طور مستقیم بر قیمت عرضه نهاده‌ها در سامانه بازارگاه اثر گذاشته است. بااین‌حال، از زمان اجرای این سیاست تاکنون، قیمت نهاده‌ها در این سامانه چند بار افزایش یافته است. این روند، هزینه تمام‌شده تولید گوشت را بالا برده و درنهایت افزایش قیمت محصولات پروتئینی را به دنبال دارد. این در حالی است که اکنون  مرغ و گوشت و تخم مرغ در بازار به وفور موجود است و مسئولان می‌گویند این کالاها برای شب عید تامین است. 
 
بازار مرغ متعادل است
پرویز جعفری، مدیرعامل پشتیبانی امور دام کشور نیز اول اسفندماه گفت: درحال‌حاضر هیچ‌گونه نگرانی بابت ذخایر مرغ در کشور نداریم که بر این اساس بازار مرغ متعادل است. وی با بیان این‌که صددرصد گوشت مرغ از تولید داخل تامین می‌شود، افزود: بیش از ۹۰درصد گوشت‌قرمز تولید داخل و ۱۰درصد وارداتی است که بر این اساس تدابیر لازم برای کسری گوشت‌قرمز مورد نیاز انجام شده و جای هیچ‌گونه نگرانی در این خصوص وجود ندارد.
جعفری با بیان این‌که پشتیبانی امور دام، مرغ منجمد در بازار توزیع نکرده، افزود: با توجه به شرایط تولید، کمبودی در بازار نداریم که اقدام به عرضه مرغ در بازار کنیم. توزیع مرغ منجمد درصورت کمبود ورودی مرغ گرم به بازار در راستای تعادل قیمت انجام می‌شود. ازسوی دیگردامداران و مرغداران نسبت به افزایش قیمت نهاده‌ها و کمبود نقدینگی برای خرید آن انتقاد و گلایه دارند؛ زیرا این شرایط، هرگونه امکان برنامه‌ریزی و برآورد دقیق هزینه‌های تولید را از آنها سلب کرده و تنظیم برنامه تولید را ناممکن می‌سازد. در چنین شرایطی، نه تولیدکننده از ثبات و امنیت اقتصادی برخوردار است و نه مصرف‌کننده نسبت به آینده قیمت‌ها اطمینان دارد؛ زیراافزایش قیمت نهاده‌ها وکاهش تولید، سبب افزایش قیمت خواهد شد.
 
وابستگی شدید تولید دام به نهاده‌ها 
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام کشور در گفت‌وگو با جام‌جم، با اشاره به افزایش قیمت نهاده‌های دامی، از فشار شدید بر تولیدکنندگان و کوچک‌سازی گله‌ها خبر داد و تاکید کرد: اگر سیاست‌های جبرانی به‌صورت کامل اجرا نشود، تولید دام در کشور با آسیب جدی مواجه خواهد شد. او با بیان این‌که نهاده‌های دامی یک مؤلفه استراتژیک در زنجیره تولید است، گفت: وابستگی تولید دام به نهاده‌ها، به‌ویژه نهاده‌های وارداتی، کاملا مشخص است. این وابستگی در بخش‌های مختلف ازجمله مرغداری، گاو شیری، دام سبک و دام پرواری سنگین وجود دارد و تغییرات قیمتی در نهاده‌ها، با شدت بر تولید اثر می‌گذارد. رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام کشور ادامه داد: در دام سبک، به ‌دلیل ماهیت تولید و مقطعی بودن آن، بخشی از خوراک از طریق علوفه‌های داخلی تامین می‌شود، اما در دام پرواری نیاز شدید و اجتناب‌ناپذیر به نهاده‌هایی مانند جو وجود دارد. پوریان با اشاره به وعده‌های حمایتی پس از اجرای طرح جراحی اقتصادی گفت: قرار بود همزمان با حذف ارز ترجیحی، طرح‌های حمایتی برای تولید اجرا شود. یکی از این طرح‌ها، تأمین نهاده به‌صورت مدت‌دار و اعتباری بود که اگر درست اجرا شود، می‌تواند هم به صنعت دام کمک کند و هم تولید را افزایش دهد. طرح حمایتی دیگر، تأمین دام با قیمت مناسب برای برخی واحدهای پرواربندی بود که می‌توانست نقش مهمی در پایداری تولید داشته باشد.
 
تأثیر کشتار دام مولد بر قیمت گوشت
رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام کشور در مورد این پرسش که آیا افزایش کشتار دام مولد موجب گرانی گوشت می‌شود؟ پاسخ داد: درحال‌حاضر، به‌دلیل واردات، گوشت مورد نیاز در بازار وجود دارد. قیمت گوشت در بخش عمده کاهشی شده که در روزهای آینده اثر خودش را در بخش خرد خواهد گذاشت. اما اگر کاهش گله‌ها ادامه پیدا کند، در آینده با کاهش عرضه و افزایش قیمت گوشت و شیر مواجه خواهیم شد. پوریان درباره تغییرات قیمت نهاده‌ها گفت: پیش از حذف ارز ترجیحی، قیمت نهاده‌ها حدود ۱۱هزار تومان بود، اما پس از حذف این ارز از ابتدای زنجیره تولید، قیمت‌ها به‌صورت ناگهانی افزایش یافت و به ۵۶ تا ۶۰هزار تومان رسید. با افزایش نرخ ارز بعد از آن نیز قیمت نهاده‌ها نیز همچنان روند صعودی دارد که این افزایش قیمت مستقیما بر کل زنجیره تولید اثر می‌گذارد.
 
زنگ هشدار برای تولید مرغ
سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور کشور در مورد افزایش قیمت نهاده‌های طیور، به خبرنگار جام‌جم گفت: پس از ابلاغ آیین‌نامه حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه امسال، قرار بود که نرخ ارز اختصاصی نهاده‌ها ۱۱۲هزار و ۵۰۰ تومان در تالار دوم تعیین و بر اساس آن، ثبات نسبی در قیمت محصولات تولیدی ایجاد شود. متأسفانه از همان زمان تا امروز، نرخ ارز تالار دوم به محدوده ۱۳۵ تا ۱۳۷هزار تومان رسیده که حدود ۲۵هزار تومان افزایش پیدا کرده است. طبیعتا کالای وارداتی نیز بر اساس همین نرخ قیمت‌گذاری می‌شود. او افزود: دولت هنوز بدهی‌های قبلی خود که مربوط به ۱۰ ماه گذشته است را علی‌رغم همه قول‌هایی که داده، تسویه نکرده است. حتی تعهدات مربوط به امسال و پس از آزادسازی نرخ ارز نیز عملی نشده و این بدقولی‌ها چالش بسیار بزرگی برای واردات نهاده ایجاد کرده است. طلاکش ادامه داد: مصرف نهاده‌ها به‌طور قابل توجهی کم شده و جوجه‌ریزی نیز کاهش یافته است. اکنون در سامانه بازارگاه انبوهی از نهاده‌های ذرت و جو وجود دارد که ناشی از کاهش جوجه‌ریزی مرغداران است؛ بنابراین تقاضا برای نهاده کم است. البته در مورد سویا متأسفانه کمبود گذشته همچنان پابرجاست. دبیر فدراسیون طیور درباره قیمت نهاده‌ها گفت: درحال‌حاضر ذرت به‌صورت نقدی با قیمت حدود ۴۸هزار تومان عرضه می‌شود، اما به شکل اعتباری قیمت آن در سامانه بازارگاه تا ۵۸هزار تومان می‌رسد. در مورد سویا، با وجود اعلام قیمت ارشادی ۸۳هزار تومان برای خرید نقدی از سوی وزارت جهادکشاورزی، اما این نهاده در بازارگاه به بالای صدهزار تومان رسیده است. طلاکش دلیل اصلی این وضعیت را کمبود نقدینگی عنوان کرد و گفت: دولت قرار بود پس از آزادسازی نرخ ارز، از تولیدکننده حمایت کند، اما متأسفانه حتی یک ریال تسهیلات در اختیار تولید قرار نگرفته است. اعتباری که بانک کشاورزی در اختیار مرغداران قرار می‌دهد، عملا کمکی به آنها نمی‌کند؛ زیرا از یک‌سو، مرغدار باید سود سالانه این تسهیلات را به بانک پرداخت کند، و از سوی دیگر، وقتی این اعتبار به واردکننده منتقل می‌شود، او نیز بابت این تسهیلات ۹۰ روزه، ماهانه ۵ تا ۷ درصد از مرغدار یا دامدار دریافت می‌کند. در نتیجه، این فرآیند باعث افزایش قیمت تمام‌شده نهاده‌های دامی می‌شود. 
 
قیمت جدید مرغ اعلام شد
بعد از حذف ارز ترجیحی و آزادسازی نرخ ارز، قیمت نهاده‌های دامی و خوراک دام و طیور جهش چهار برابری را تجربه کرد. از این موضوع چندی نگذشته بود که دوباره قیمت ذرت و کنجاله سویا در سامانه بازارگاه افزایش یافت. این در حالی است که طی روزهای گذشته وزارت جهاد کشاورزی قیمت کارشناسی‌شده مرغ گرم و مرغ زنده را براساس تغییر نرخ ارز نهاده دامی اعلام کرد. براساس نامه مدیرکل دفتر امور طیور وزارت جهاد کشاورزی، قیمت هر کیلو مرغ زنده ۲۰۳ هزار تومان، مرغ گرم عمده در کشتارگاه ۲۸۲ هزار و ۵۰۰ تومان و مرغ منجمد شیرینگ پک شده ۲۹۷ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شد. این قیمت تمام‌شده محصولات طیور براساس نرخ نقدی نهاده‌ها در تاریخ ۲۶ بهمن محاسبه و اعلام شده است. اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی می‌گوید: درپی نوسانات ارزی، برنامه‌ریزی واردات نهاده‌های دامی و مواد اولیه موردنیاز انجام شده، هرگونه ناپایداری در این بخش رو به کاهش است و سرمایه در گردش تامین شده است. او افزود: پس از افزایش قیمت‌ها که بخشی نیز به دلیل افزایش تقاضا بوده، قیمت‌ها براساس پیش‌بینی روند نزولی پیدا کرده و روند کاهشی قیمت مرغ، تخم‌مرغ و... آغاز شده، قیمت‌ها به سمت تعادل در حرکت است و در نهایت به یک تعادلی بین تولید و مصرف می‌رسد. فتحی با تاکید بر ضرورت نظارت دقیق بر بازار گفت: فرآیندهای نظارتی در حال انجام است و براساس قیمت‌گذاری ستاد تنظیم بازار، نهادهای مسئول کنترل قیمت شامل بازرسان بازار وزارت جهاد کشاورزی، اتاق اصناف، سازمان حمایت و سازمان تعزیرات حکومتی بر قیمت محصولات عرضه‌شده نظارت می‌کنند و در صورت افزایش قیمت‌ها بیشتر از نرخ مصوب برخورد خواهند کرد. با این حال براساس گفته کارشناسان، با توجه به شرایط تولید و سیاست‌های تنظیم بازار، قیمت محصولات پروتئینی در آرامش به‌سر می‌برد. مسئولان وزارت جهاد کشاورزی نیز با سیاست واردات گوشت قرمز و افزایش عرضه، دسترسی آحاد جامعه را به خرید گوشت قرمز، مرغ و تخم‌مرغ از طریق کالابرگ فراهم کرده‌اند. بررسی‌ها از سطح بازار نشان می‌دهد که قیمت گوشت به یک میلیون و ۲۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و مرغ ۱۹۰ تا ۲۳۰ هزار تومان کاهش یافته. این امر به آن معناست که کمبودی در تولید و عرضه وجود ندارد. بازار تخم‌مرغ که در دو ماه گذشته با جهش قیمتی قابل‌توجهی روبه‌رو و هر عدد آن در خرده‌فروشی‌ها تا ۱۸ تا ۲۰ هزار تومان و هر شانه ۳۰ عددی تا۵۷۰ هزار تومان عرضه می‌شد، اکنون با افزایش عرضه، حذف ارز ترجیحی و اجرای سیاست کالابرگ الکترونیکی، روندی کاهشی را تجربه می‌کند؛ به‌گونه‌ای که قیمت هرعدد تخم‌مرغ به حدود ۱۳هزار تومان و هر شانه به ۳۲۴ هزار تومان (معادل دانه‌ای ۱۰ هزار و ۸۰۰ تومان) رسیده است.