این پیشنهاد بخشی از تلاش گسترده اقلیم سومالیلند برای کسب بهرسمیتشناسی بینالمللی ارزیابی میشود؛ بهویژه پس از آنکه رژیمصهیونیستی در دسامبر ۲۰۲۵ تنها بازیگر بینالمللی شد که استقلال این منطقه جداییطلب را بهرسمیت شناخت. مقامات سومالیلند امیدوارند با ارائه امتیازات اقتصادی و امنیتی به دولت ترامپ، واشنگتن را به سمت شناسایی رسمی یا حداقل همکاری استراتژیک عمیقتر سوق دهند.
سومالیلند در کرانه شرقی شاخ آفریقا، برای کاخسفید اهمیت استراتژیک بالایی دارد؛ زیرا در تقاطع خلیج عدن و دریای سرخ قرار گرفته و همچنین بندر راهبردی بربرا (Berbera) در این منطقه جداییطلب قرار دارد که یکی از مسیرهای حیاتی تجارت بینالملل (حدود ۱۰-۳۰درصد ترافیک دریایی جهان) را پوشش میدهد. فارغ از مسائل تجاری، استقرار احتمالی در موقعیت مهم تجزیهطلبان سومالیلند به نیروی دریایی آمریکا امکان میدهد تا در کشمکش با جنبش مقاومت اسلامی یمن نیز آمادگی دریایی بیشتری داشته باشد.
چکسفید برای تحتالحمایگی
معادن سومالیلند اهمیت استراتژیک بالایی برای آمریکا دارند؛ زیرا این منطقه غنی از مواد معدنی حیاتی مانند لیتیوم، عناصر کمیاب زمین، تیتانیوم (ایلمنیت)، طلا، پلاتین، مس، روی، منگنز و سنگهای قیمتی (زمرد، یاقوت و یاقوت کبود) است که برای فناوریهای سبز، باتریها و صنایع پیشرفته ضروری هستند. معادن عمدتا در شمال و کرانه شاخآفریقا، مانند (Wiget Lead Prospect) نزدیک بربرا،(Luqunlo Ad)منگنز،(Manja Asseh)رودونیت و ذخایر ساحلی سنگین معدنی در امتداد خلیج عدن واقع شدهاند.
بنادر سومالیلند، بهویژه بربرا، اهمیت ژئوپلیتیک و اقتصادی بالایی دارند؛ زیرا در خلیج عدن و نزدیک تنگه بابالمندب قرار گرفته و حدود ۱۰-۱۲درصد تجارت جهانی نفت و کالا از آن عبور میکند. این بندر بهعنوان هاب لجستیکی منطقهای عمل کرده، صادرات دام و واردات کالا را تسهیل میکند و تا ۲۰۳۵ میتواند ۲۷ درصد تولید ناخالص داخلی سومالیلند را پوشش دهد و ۵۳ هزار شغل ایجاد کند. توسعه این بندر پیشتر توسط شرکت (DP World) امارات از نزدیکان تلآویو در دستورکار قرار گرفته و جایگزینی برای مسیرهای پرخطر مانند دریای سرخ ارائه میدهد.
پایگاههای نظامی احتمالی آمریکا در سومالیلند اهمیت بالایی برای امنیت دریایی و ضدتروریسم دارند؛ زیرا میتوانند نظارت بر انصارالله یمن، سلطه بر مسیرهای تجاری و مقابله با نفوذ چین را تقویت کنند. این پایگاهها جایگزینی برای جیبوتی با دسترسی سریع به تنگه بابالمندب و عملیات علیه گروه الشباب ارائه میدهند. مکان اصلی پیشنهادی بربراست، با بندر و فرودگاه (با یکی از طولانیترین باندهای آفریقا، ساخته شوروی سابق) که برای هواپیماهای سنگین و پهپادها جهت استقرار سامانههای موشکی و پدافندی نظیر پاتریوت مناسب است.
بهرهبرداری از زخم استعماری
تمایلات تجزیهطلبانه اقلیم سومالیلند ریشه در دوران استعماری دارد؛ جایی که این منطقه بهعنوان تحتالحمایه انگلیسی شناخته میشد و در ۲۶ ژوئن ۱۹۶۰ استقلال یافت. تنها پنج روز بعد، با سومالی تحت استعمار ایتالیا متحد شد تا جمهوری مستقل سومالی را تشکیل دهد اما این اتحاد با تنشهای قبیلهای همراه بود. در نهایت، سال ۱۹۹۱، گروه ملی سومالی (SNM) جدایی سومالیلند را اعلام کرد و این منطقه را براساس مرزهای استعماری سابق تعریف شد.
با وجود استقرار نهادهای سیاسی ــ اداری جداگانه، مقامات سومالی، سومالیلند را بخشی جداییناپذیر از خاک خود میدانند وهرگونه بهرسمیتشناسی آن رانقض حاکمیت ملی تلقی میکنند.درهمین راستا،دولت فدرال سومالی،به رهبری رئیسجمهور حسن شیخ محمود، اقدام تلآویو را «تهاجم عریان» نامیده و هشدار داده که به تجزیه منطقهای منجر میشود.
بنابراین، مقامات جداییطلب منطقه سومالیلند بهدلیل تلاش برای کسب بهرسمیت بینالمللی، به آمریکا و رژیمصهیونیستی متمایل شده است و این تعمیق روابط ریشه در منافع استراتژیک ازجمله تسهیل دسترسی به دریای سرخ برای مقابله با اقتدار محور مقاومت بهویژه جنبش انصارالله یمن و همچنین تحدید نفوذ نوظهور چین در آفریقای شرقی دارد.
بازی بزرگ دریای سرخ
حضور نظامی آمریکا و رژیم صهیونی در اقلیم سومالیلند خطرات جدی برای جنبش انصارالله ایجاد خواهد کرد؛ زیرا این منطقه میتواند بهعنوان پایگاه نظارت بر فعالیتهای مقاومت اسلامی در دریای سرخ و خلیج عدن استفاده شود و حملات مستقیم یا حمایت از دولت عدن را تسهیل کند. در برابر تحرکات فوق، انصارالله هشدار داد که هرگونه حضور اسرائیلی را هدف نظامی تلقی خواهند کرد، که میتواند به افزایش درگیریها و حملات موشکی بر سومالیلند منجر شود.
برای چین، این حضور آمریکایی ــ صهیونی تهدیدی برای نفوذ اقتصادی و نظامیاش در شاخ آفریقاست، زیرا سومالیلند میتواند جایگزینی برای پایگاه جیبوتی چین فراهم کند و دسترسی انحصاری به معادن و مسیرهای تجاری را مختل دومین قدرت اقتصادی جهان در شرق آفریقا پایان دهد. پکن، در پاسخ، شناسایی سومالیلند را محکوم کرده و حمایت دیپلماتیک و نظامی از سومالی فدرال را افزایش خواهد داد تا تمامیت ارضی پابرجا بماند.
در سطح منطقه، سردمداران محور اخوان نیز توافقات سومالیلند با آمریکا و رژیمصهیونیستی ناراحت هستند زیرا آن را تهدیدی برای تمامیت ارضی سومالی میدانند که نفوذ منطقهایشان را تضعیف میکند. ترکیه، با پایگاه نظامی در موگادیشو، شناسایی جداییطلبان را غیرقانونی دانسته و چنین اقداماتی را سرمنشأ بیثباتی شاخ آفریقا قلمداد میکند. قطر شناسایی سومالیلند را نقض قوانین بینالمللی میداند و با ترکیه همسو شده تا از طریق دیپلماسی و حمایت مالی، اتحاد ضدرژیم صهیونی را در سومالی قوام بخشد.
دیدارهای نامرسوم با جداییطلبان
باتوجه اینکه منطقه سومالیلند یک کشور قانونی و رسمی نیست اما طی ماههای اخیر میزبان برخی از چهرههای برجسته آمریکایی بوده است. مهمترین دیدارها شامل بازدید ژنرال داگوین اندرسون، فرمانده آفریکام(AFRICOM) از هارگیسا و بربرا در نوامبر/ دسامبر ۲۰۲۵ برای ارزیابی زیرساختها و گفتوگو با رئیسجمهور خودخوانده عبدالرحمن محمد عبداللهی (ایررو) و فرماندهان نظامی سومالیلند؛ دیدارهای قانونگذاران آمریکایی (مانند تد کروز، اسکات پری، تام تیفانی و دیگران) با وزیر امور خارجه ادعایی سومالیلند در واشنگتن درمی ۲۰۲۵ برای تقویت روابط دوجانبه و امنیت منطقهای و دیدار رئیسجمهور ایررو با اریک ترامپ در حاشیه اجلاس داووس در ژانویه ۲۰۲۶ برای بحث درباره فرصتهای سرمایهگذاری و استراتژی دریای سرخ بوده است.