اردبیل ازجمله معدود استانهای کشور است که در تولید برق و تامین انرژی شهروندانش با ناترازی مواجه نیست. با این حال توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر را در دستور کار دارد و این اقدام را راهکاری کلیدی برای جبران کمبود و پایداری شبکه ملی برقمیداند.درسهمیهای که در برنامه توسعه هفتم کشور به اردبیل تعلق دارد، برای این استان احداث نیروگاههای خورشیدی و تجدیدپذیر به ظرفیت ۳۷۵مگاوات در نظر گرفته شده است. طبق برنامهریزیها پیشبینی میشود امسال ۱۷۷مگاوات برق از این ظرفیت به بهرهبرداری برسد. این در حالی است که اردبیل بهدلیل ارتفاع زیاد از سطح دریا و پایین بودن متوسط دمای وزنی، راندمان نیروگاههای خورشیدی بالاتری دارد. در برخی جاهای این استان، در بیش از ۳۰۰روز سال باد مطلوب برای تولید انرژی بادی جریان دارد.
باد و خورشید در خدمت اردبیل
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان اردبیل از انعقاد دو تفاهمنامه برای احداث ۳۰۰مگاوات نیروگاه خورشیدی خبر داد و گفت: این سرمایهگذاریها با هدف توسعه انرژیهای تجدیدپذیر انجام شده است. بر همین اساس میتوان گفت فعالیتهای میدانی و سرمایهگذاریها در اردبیل از برنامهریزی منسجمی حکایت دارد. در زمینه نیروگاههای خورشیدی، هدفگذاری ۱۷۷مگاوات در سال جاری صورت گرفته و برای نیروگاه بادی هم شناسایی سه تونل بادی اصلی در استان انجام شده است.نیروگاه زمینگرمایی مشگینشهر به نوبه خود میتواند کمک بزرگی در جهت کاستن از ناترازیها باشد. نیروگاهی که فاز اول آن با ۵مگاوات در آینده نزدیک و قابلیت توسعه تا ۵۰مگاوات راهاندازی میشود.در سیمان آرتای اردبیل نیز کلنگزنی نیروگاه خورشیدی ۵مگاواتی با سرمایهگذاری ۳میلیون دلاری انجام شده است. علاوه بر اینها یک نیروگاه آبی ۱۳مگاواتی در منطقه مغان درحال حاضر فعال است. همچنین نیروگاه سبلان با تولید ۱۲۵۰مگاوات برق، بیش از دوبرابر مصرف داخلی استان را تامین و مازاد آن را به شبکه سراسری تزریق میکند.
نقشی مهم در نقشه ملی انرژی
مجری طرح نیروگاههای تجدیدپذیر شرکت توزیع نیروی برق استان، اردبیل را جزو مناطق مستعد و با ظرفیت بالا برای احداث نیروگاههای خورشیدی میداند و به جامجم میگوید: با توجه به میزان تابش خورشید و وسعت آن، تمام گستره استان برای تولید برق مناسب است.
فرشید شالچی خواستار مشارکت جدی مردم و دستگاههای اجرایی استان برای تولید برق از محل انرژی خورشیدی شد و ادامه داد: برای تشویق بخش خصوصی دولت علاوه بر پرداخت تسهیلات، برق تولیدی آنها را بهصورت تضمینی و چندین برابر قیمت عرضه به مردم خریداری میکند.وی با بیان اینکه دولت از طریق مشوقهای مختلف بهدنبال شتاب بخشیدن به توسعه این حوزه است، توضیح میدهد: صندوق توسعه ملی تسهیلات بدون محدودیت برای احداث نیروگاههای تجدیدپذیر پرداخت میکند. مدل مالی متداول، مشارکت ۸۰درصدی تسهیلات با ۲۰درصد آورده سرمایهگذاراست.
مجری طرح نیروگاههای تجدیدپذیر شرکت توزیع نیروی برق اردبیل با اشاره به میزبانی این استان در اکسپوی ۲۰۲۵ اظهار داشت: معرفی ظرفیتهای انرژی تجدیدپذیر به سرمایهگذاران داخلی و بینالمللی یکی از محورهای اصلی این رویداد بود. در این نمایشگاه برای جذب سرمایهگذار، بنرهای هوشمندی طراحی شده بود تا سرمایهگذاران بهصورت غیرحضوری به اطلاعات تخصصی و فنی پروژهها دسترسی داشته باشند.
به گفته شالچی، استان اردبیل در آینده نزدیک نقش مهمی در نقشه ملی انرژی پاک ایران ایفا خواهد کرد.
روستاهای پرانرژی
بیشک از هماکنون باید اردبیل را یکی از بزرگترین تولیدکنندگان انرژیهای پاک در ایران قلمداد کنیم. از جمله اقدامات ویژهای که در این مسیر صورت میگیرد میتوان به احداث نیروگاههای خورشیدی و تجدیدپذیر به ظرفیت ۳۷۵مگاوات اشاره کرد.اقلیم کوهستانی استان اردبیل موجب شده این منطقه استعداد کمنظیری برای تولید انرژیهای پاک داشته باشد و علاوه بر خورشید میتوان از انرژی باد نیز در این استان برای تولید برق استفاده کرد.
بهرهگیری از این ظرفیت هماکنون در قالب اجرای طرح نیروگاههای خورشیدی در روستاهای این استان آغاز شده است. به گفته مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری اردبیل ایجاد هفت نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۱۶.۷مگاوات در روستاها تصویب شده که با مشارکت سرمایهگذاران و دهیاریها احداث خواهد شد.
بخشعلی لطیفی میگوید:چهارنیروگاه گازی نیزباظرفیت ۱۲مگاواتوبا۲۷۴۰میلیاردریال تسهیلات بامشارکت سرمایهگذاران به میزان ۴۹درصد و با مشارکت دهیاریها به میزان ۵۱درصد در روستاهای استان احداث خواهد شد.
استاندار اردبیل هم این استان را در راهاندازی نیروگاههای خورشیدی جزو ۱۰استان پیشرو کشور معرفی و اعلام کرد از سرمایهگذاری بخش خصوصی در این زمینه حمایت میکنیم.
مسعود امامی یگانه میگوید: کارگروه انرژی تجدیدپذیر باید با برنامه و نظر کارشناسانه و جذب سرمایهگذاران لازم، کارها را جهت دایر شدن شهرکها و نیروگاههای انرژی خورشیدی پیگیری کند.
استان اردبیل با پشت سر گذاشتن گامهای اولیه و جذب سرمایهگذاریهای اولیه، خود را برای تحولی بزرگ در عرصه انرژی پاک آماده میکند. موفقیت در این مسیر نهتنها چالش برق استان را برطرف خواهد کرد بلکه میتواند الگویی برای سایر مناطق کشور باشد.
نصب توربینهای بادی
اردبیل در زمان اوج پیک بار حدود ۲۵۰۰مگاوات بیشتر از نیاز استان برق تولید میکند. با این حال مسئولان استان اعلام کردهاند تمام ظرفیتها و بسترهای تولید انرژیهای تجدیدپذیر نظیر خورشیدی، بادی و زمینگرمایی برای سرمایهگذاری آماده است و راه را برای ورود فعالان اقتصادی و حمایت از آنها کاملا هموار کردهاند.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان اردبیل با بیان اینکه تلاش میشود زیرساختهای موجود در حوزه انرژی استان به سرمایهگذاران معرفی شود، میگوید: نیروگاه سیکل ترکیبی سبلان با ظرفیت اسمی ۱۴۵۰مگاوات و تولید واقعی ۱۲۵۰مگاوات از جمله آنهاست و دوبرابر نیاز استان برق تولیدمیکند.
ناصر عبداللهیان با اشاره به نصب دو دستگاه توربین بادی در سرعین و نیر ادامه میدهد: این توربینها برای نمونه و با هدف جلب سرمایهگذار نصب شدهاند تا سرمایهگذاران با نحوه تولید برق از توربین آشنا شوند و با فراغ بال و بدون نگرانی به سرمایهگذاری در این حوزه بپردازند.